«Łukašenka taki: Nazarbajeŭ kaža, što treba sychodzić, a ja nie baču pierajemnikaŭ». Siemčanka — pra sustreču z Łukašenkam letam 2020‑ha
U novym vypusku TOKu były palitviazień, a da taho — žurnalist puła Łukašenki Dźmitryj Siemčanka padzialiŭsia nieviadomymi padrabiaznaściami sustrečy Łukašenki z žurnalistami 9 lipienia 2020-ha.
Dźmitryj zhadvaje, što išoŭ na tuju sustreču z kankretnaj metaj — zadać pytańni pra budučyniu ŭłady i pasprabavać ahučyć toje, što, na jaho dumku, mahło b spuścić paru ŭ hramadstvie: «Ja chacieŭ zadać pytańnie kankretnaje. Pieršaje — reforma Kanstytucyi. (…) Pra pierajemnika. (…) Kankretnaja darožnaja karta, kab ludzi čakali, kab nie było revalucyi».
Sam Siemčanka ŭ toj momant najbolš prydatnaj fihuraj u jakaści pierajemnika bačyŭ ministra zamiežnych spraŭ Uładzimira Makieja:
«Mnie chaciełasia Makieja. Ja vielmi chacieŭ, ja za jaho tapiŭ, i kali b jaho zrabili kandydatam, kab jon byŭ pierajemnikam, ja loh by za jaho. Ja daviaraŭ jamu. (…) I viedaju, što jon byŭ nacyjanalna aryjentavany».
Na jahonuju dumku, taki scenar dazvoliŭ by Biełarusi pastupova addalacca ad Rasii biez rezkich krokaŭ:
«Heta byŭ by najlepšy varyjant, bo Rasija ŭ toj momant nie rabiła b takich rezkich krokaŭ, bo namienkłaturny pierajemnik. I heta byŭ by varyjant taki, što my pacichu-pacichu evalucyjna… Evalucyja, nie revalucyja»».
Adnak, jak zhadvaje były kiraŭnik puła Łukašenki, jašče pierad sustrečaj inšyja žurnalisty papiaredžvali jaho, što nijakaj realnaj dyskusii nie budzie:
«Mnie adzin z žurnalistaŭ, nie nazyvaju jaho proźvišča, pačynaje kazać: «Ty viedaješ, što ciabie ŭsprymuć jak voraha?» Ja kažu: «U mianie vybaru nijakaha niama, ja voś jak jość skažu». Jon kaža: «Nu hladzi sam, hladzi sam. (…)
Heta nie dla taho źbirajuć, kab štości abmiarkoŭvać. Heta źbirajuć, kab prosta klalisia ŭ viernaści».
Hety prahnoz, pavodle jaho, całkam paćvierdziŭsia.
«Tam 200 ci 300 čałaviek sabrali. Heta nie takaja razmova, kali niejkaje vuzkaje koła i možna zadać jamu pytańni i štości abmierkavać, nasamreč skazać «davajcie ratavać krainu». Nie. Heta 300 čałaviek siadzić. I pačynajuć zadavać roznyja pytańni. I pytańni takija: «My za vas» — i ŭsio takoje».
Sam Siemčanka ŭ vyniku svajho pytańnia nie zadaŭ, ale Łukašenka sam na jaho adkazaŭ u čas razmovy ź inšymi.
«Jon skazaŭ, što «ja viedaju, što treba pierajemnik». «Mnie voś Nazarbajeŭ kaža: «Saša, treba sychodzić svoječasova. (…) A ja kažu, što ja nie baču pierajemnika».
Jak pryznajecca Dźmitryj, jon adčuŭ, što heta pierałomny momant, kali «ŭsio idzie nie tudy histaryčna».
Pry hetym Łukašenka, jak zhadvaje Dźmitryj, usio ž abiacaŭ kanstytucyjnyja źmieny i častkovuju libieralizacyju:
«Ja zrablu reformu, Kanstytucyju pamianiaju, budzie libieralizacyja tam peŭnaja, što nie pavinien prezident, jak ja, siadzieć tak doŭha».
Siemčanka zhadvaje, što mienavita na toj sustrečy Łukašenka davodziŭ žurnalistam:
«Kali vy sydziecie i budziecie pad nahami błytacca, to vas razdušać».
Žurnalist Dźmitryj Siemčanka z 2009 pa 2020 hod pracavaŭ na telekanale ANT. Z 2014‑ha — u składzie žurnalisckaha puła Łukašenki. 13 žniŭnia 2020 hoda Dźmitryj zvolniŭsia z ANT, a ŭ vieraśni jaho pakarali administracyjnym aryštam za ŭdzieł u pratesnym maršy.
U kancy 2022 hoda Siemčanku znoŭ zatrymali, i paśla dvuch terminaŭ pa 15 sutak vystavili abvinavačańnie pavodle artykuła 130 Kryminalnaha kodeksa (raspalvańnie varožaści).
U sakaviku 2023 hoda Dźmitryju prysudzili 3 hady źniavoleńnia. Vyjšaŭ na svabodu jon u lipieni 2025 hoda, całkam adbyŭšy termin. Praz dva miesiacy razam z žonkaj vymušany byŭ vyjechać z krainy.
Kamientary