Амерыканскія навукоўцы працуюць над прыстасаваннем з чалавечых клетак, якое зможа аўтаматычна выпрацоўваць інсулін
Навукоўцы Масачусецкага тэхналагічнага інстытута сталі на крок бліжэй да таго, каб ін'екцыі інсуліну засталіся ў мінулым. Яны вельмі блізка падышлі да стварэння «жывога медычнага прыбора, зробленага з чалавечых клетак, якія выдзяляюць інсулін, разам з электроннай сістэмай жыццезабеспячэння».
У новым вераснёвым даследаванні навукоўцы з МТІ паказалі, што мышам можна імплантаваць медычную прыладу, якая вырабляе ўласны запас інсуліну на працягу месяца. Аднак спатрэбяцца дадатковыя даследаванні, перш чым гэтая тэхналогія стане шырокадаступнай для выкарыстання на людзях.
Інсулін — гэта гармон, які выконвае некалькі роляў у арганізме. Але яго галоўная функцыя — дапамога з перамяшчэннем глюкозы з крывяноснай сістэмы ў клеткі, каб яны маглі выкарыстоўваць гэтую глюкозу для атрымання энергіі. Калі працэс ідзе са збоямі, то гэта можа прывесці да хранічна высокага ўзроўню цукру ў крыві і развіцця дыябету.
У людзей з дыябетам 1-га тыпу празмерна старанная імунная сістэма атакуе астраўковыя клеткі падстраўнікавай залозы, адказныя за выпрацоўку інсуліну. У людзей з дыябетам 2-га тыпу развіваецца ўстойлівасць да ўздзеяння інсуліну.
Людзі з дыябетам 1-га тыпу (і ў выніку многія людзі з 2-м тыпам) больш не ў стане выпрацоўваць дастатковую колькасць інсуліну і патрабуюць рэгулярных ін'екцый, каб падтрымліваць узровень цукру ў крыві ў норме.
Вынаходніцтва ін'екцыйнага інсуліну пазбавіла хворых на дыябет людзей ад смяротнага прысуду. Тым не менш дыябетыкі па-ранейшаму падвяргаюцца нашмат большай рызыцы многіх ускладненняў здароўя і ў сярэднім маюць меншую працягласць жыцця. Таму навукоўцы ўсё яшчэ шукаюць спосабы палепшыць спосабы забеспячэння людзей інсулінам.
Адзін з перспектыўных кірункаў даследаванняў — трансплантацыя астраўковых клетак ад адпаведнага донара для аднаўлення натуральнай выпрацоўкі інсуліну. Аднак цяпер гэтая эксперыментальная працэдура патрабуе ад людзей пажыццёвага прыёму прэпаратаў для падаўлення імунітэту, каб прадухіліць адрынанне іх арганізмам донарскіх клетак.
Даследчыкі з МТІ працуюць над трохі іншым падыходам да гэтай канцэпцыі. Яны мяркуюць, што
могуць змясціць донарскія клеткі ў невялікае прыстасаванне, якое потым імплантуецца проста пад скуру. Прылада будзе абараняць клеткі ад імуннай сістэмы, дазваляючы ім своечасова выпрацоўваць інсулін.
У новым даследаванні, апублікаваным у часопісе PNAS, здаецца, была вырашаная вядомая праблема з падобнымі прыладамі: неабходнасць надзейнага забеспячэння кіслародам для выжывання донарскіх астраўковых клетак. У іншых прыладах выкарыстоўваліся асобныя камеры або хімічная сумесь для гэтага, аднак пералічаныя метады патрабуюць абслугоўвання і запраўкі.
Замест гэтага прататып новай прылады мае мембрану, якая стварае кісларод, расшчапляючы найбліжэйшыя малекулы вады, такім чынам забяспечваючы тэарэтычна бясконцую падачу кіслароду. Прылада таксама можа атрымліваць бесправадное сілкаванне з невялікай колькасцю напружання, для чаго можа спатрэбіцца толькі невялікая накладка на скуры.
У апошніх лабараторных эксперыментах мышы-дыябетыкі з імплантаванай прыладай падачы кіслароду падтрымлівалі здаровы ўзровень цукру ў крыві цягам як мінімум месяца. У гэты ж час у мышэй, якім, на жаль, дасталася прылада без здольнасці выпрацоўкі кіслароду, развіўся высокі ўзровень цукру ў крыві цягам двух тыдняў.
Прылада, натуральна, выклікала ўтварэнне рубцовай тканкі вакол сябе, што ёсць звычайнай імуннай рэакцыяй на імплантаваныя дэвайсы. Але па выніку рубцы рэзка не пагоршылі агульнае функцыянаванне прылады.
Навукоўцы прапануюць разглядаць прататып новага прыстасавання як жывую медычную прыладу, зробленую з клетак чалавека, якія выпрацоўваюць інсулін, разам з электроннай сістэмай жыццезабеспячэння. Аўтары ў захапленні ад прагрэсу і сапраўды настроеныя аптымістычна, перадае словы даследчыкаў Gizmodo.
Нягледзячы на тое, што гэта даследаванне знаходзіцца яшчэ на ранняй стадыі, каманда мяркуе, што ў выніку яно можа быць выкарыстана для дапамогі пры іншых захворваннях, якія залежаць ад рэгулярнага паступлення бялкоў (такіх, як некаторыя формы анеміі, напрыклад). На гэты момант каманда спадзяецца праверыць сваю прыладу на больш буйных жывёлах, перш чым пяройдзе на людзей. Навукоўцы таксама плануюць даведацца, ці можа іх прылада бяспечна і эфектыўна заставацца ўнутры цела даўжэй як месяц.
Каментары