Антарктыда мае «гравітацыйную дзірку». Што гэта такое і ці нясе пагрозу планеце?
У Антарктыдзе існуе так званая «гравітацыйная дзіркa» — вобласць, дзе сіла прыцягнення слабейшая, чым у іншых частках планеты. Гэтая з’ява фармавалася на працягу мільёнаў гадоў глыбока пад паверхняй кантынента, пішуць даследчыкі ў часопісе Scientific Reports.
Звычайна гравітацыю ўспрымаюць як пастаянную велічыню, але насамрэч яна змяняецца ў залежнасці ад шчыльнасці парод у нетрах Зямлі. Там, дзе гравітацыя слабейшая, паверхня акіяна крыху ніжэйшая адносна сярэдняй формы Зямлі (геоіда), бо вада імкнецца да зон з мацнейшым прыцягненнем. У Антарктыдзе гэта паніжэнне выяўляецца асабліва выразна.
Навукоўцы сцвярджаюць, што гэтая асаблівасць не нясе непасрэднай пагрозы планеце. Аднак яе вывучэнне можа дапамагчы лепш зразумець, як фармаваліся буйныя ледавіковыя шчыты і як яны ўплываюць на клімат і ўзровень мора.
Для даследавання «гравітацыйнай дзіркі» выкарыстоўваюцца сейсмічныя хвалі ад землятрусаў. Яны дазваляюць нібыта «прасвятліць» нетры Зямлі і стварыць трохмерную мадэль унутраных структур планеты. Атрыманую інфармацыю параўноўваюць са спадарожнікавымі данымі пра гравітацыйнае поле.
Камп’ютарнае мадэляванне дазволіла навукоўцам «вярнуцца» прыкладна на 70 мільёнаў гадоў таму і высветліць, што 30—50 мільёнаў гадоў таму гэта гравітацыйная анамалія была менш выяўленай. Гэты перыяд супадае з істотнымі кліматычнымі зменамі і фармаваннем антарктычных ледавікоў, якія істотна ўплываюць на ўзровень сусветнага акіяна і яго хімічны склад.
Даследчыкі мяркуюць, што далейшае вывучэнне гэтай з’явы дапаможа лепш зразумець сувязь паміж працэсамі ў глыбінях Зямлі і зменамі клімату на яе паверхні.
Цяпер чытаюць
«Я больш не анархіст». Мікола Дзядок — пра турму, Бога і расчараванне ў ідэалогіях17
Каментары