Aleksijevič: Vinavatyja nie tolki Pucin i Łukašenka

Rasiejskaja imperyja, hvałt nad ludźmi, kroŭ, vajna, Nobeleŭskaja premija, rasiejskaje telebačańnie. Na hetyja i inšyja temy razvažała biełaruskaja piśmieńnica Śviatłana Aleksijevič 3 sakavika na svajoj pieršaj sustrečy z čytačami ŭ Berlinie paśla prysudžeńnia joj Nobeleŭskaj premii pa litaratury za 2015 hod.

Svaboda vybrała najbolš jarkija vykazvańni piśmieńnicy, jakija prahučali na sustrečy.

Pucin skazaŭ — vakoł vorahi

«My viedali, što našy sałdaty (u Druhoj usiaśvietnaj vajnie) pieramahli, ale my nia viedali, jakaja heta była strašnaja vajna. I ŭsie vojny — i Aŭhanistan, i vojny, jakija viała savieckaja imperyja ŭ Afrycy. Usio heta padavałasia jak vyzvaleńnie, jak suśvietnaja revalucyja, jakaja adbudziecca voś-voś. I hety duch militaryzmu ŭkaraniaŭsia ź pieršych hadoŭ žyćcia čałavieka: i ŭ dziciačym sadzie, i ŭ siamji, i ŭ škole. Radyjo, telebačańnie… Heta była vajennaja kraina. Hetaj krainy ŭžo bolš za 20 hadoŭ niama, ale kali ja byvaju ŭ Maskvie, asabliva ŭ travieńskija dni, i baču parad i jak da jaho rychtujuć, mnie zdajecca, što ničoha nie źmianiłasia. I kali 2 hady tamu Pucin zusim skinuŭ usie maski i staŭ tym, čym my jaho viedajem na praciahu apošnich hadoŭ, jon znajšoŭ jadnańnie z narodam, vyklikaŭ znoŭ hetuju militarysckuju pamiać. Jon skazaŭ: nas źnievažajuć, my vialikaja kraina, nam patrebnaja vialikaja Rasieja, vakoł vorahi».

Ludzi vierać, što «ruski mir» zrobić ich ščaślivymi

«U 1990-ja hady my byli takimi ramantykami — tyja, chto vieryŭ u Pierabudovu. My dumali, što čałaviek vyjdzie ź lahieru i budzie svabodnym. A apynułasia, što nia moža ŭčorašni lahierny čałaviek stać zaŭtra svabodnym. Akazałasia, što svaboda — vielmi doŭhi šlach. Ale heta my zusim niadaŭna zrazumieli. I asabliva ciapier, kali ludzi tak achvotna znoŭ pavieryli Pucinu i vyrašyli, što kali jany pryjduć nazad i zrobiać niešta nakštałt Savieckaha Sajuza, «ruskaha miru», to jany buduć ščaślivyja».

Kryvi moža być jašče bolš

«Treba pryznać, što amal 40 hadoŭ ja pisała svaje 5 knih, hetuju historyju «čyrvonaj cyvilizacyi», i z knihi ŭ knihu lapiŭsia vobraz «čyrvonaha čałavieka», jaki, ja dumała, pamiraje ci pamior. A akazałasia — nie. Moža voś tolki zaraz imperyja sychodzić. Ale sychodzić ź vialikaj kryvioju. Moža navat kryvi jašče budzie bolš».

Nie mahu hladzieć rasiejskaje telebačańnie

«Ja niekalki razoŭ uklučyła, i toje, što ja pačuła, navat mianie, čałavieka, jaki ŭsio žyćcio zajmajecca intelektualnaj dziejnaściu, heta źbivaje z noh. Absalutna narmalna, kali viadučy (jany ŭsie tam adnolkavyja) kaža: «Dy ŭ nas ciapier takaja zbroja, Zachad nie zaŭvažyŭ, jak my ŭzbroilisia, my zdolnyja pakinuć ad Ameryki žmieniu popiełu!» Dzień u dzień havorycca, što vakoł vorahi: Zachad — vorah, Abama — vorah. Dzie spalili jaho pudziła, i natoŭp pryvitaŭ heta radasna. I niachaj u nas budzie pustaja ladoŭnia, hałoŭnaje, što «Krym naš»!»

Vinavatyja nia tolki Pucin i Łukašenka

«Heta vielmi prosta — skazać, što vinavaty tolki Pucin. Ja dumaju, hetyja idei, jakija jon abviaščaje, jany padajuć na hlebu, ich čakała hramadztva. Kali tak chutka nie atrymałasia svaboda, nie atrymałasia takoje dobraje žyćcio, jak na Zachadzie, źjaviłasia aźviareńnie. I, viadoma, hetaja nianaviść pavinna była znajści sabie vyjście. I kali mianie pytajucca, što rabić? Ja adkazvaju: «Treba sumlenna rabić svaju spravu: ja pavinna sumlenna pisać, nastaŭnik — ščyra havaryć sa svaimi vučniami». Inšaha vyjścia niama. A to potym nastupiać novyja časy, i my skažam, što byŭ vinavaty adzin Pucin. Abo adzin Łukašenka. Nie, my taksama».

Nobeleŭskaja premija — abarona, kali chočaš havaryć, što dumaješ

«Imhnienna vakoł mianie ŭtvaryłasia niepranikalnaja abstanoŭka, ułada stała rabić vyhlad, što ničoha takoha nie adbyłosia. Što Nobeleŭskaja premija — heta takaja ž premija, jak i tyja, što daje Łukašenka. Ale reakcyja samoha naroda — biełarusaŭ, rasiejcaŭ — była vydatnaj. U dzień, kali abjavili pra premiju, jany vychodzili, całavali adzin adnaho. Kažuć, u horadzie raskupili ŭsio šampanskaje, heta było śviata. I varta mnie pakazacca dzieści, padychodziać zusim nieznajomyja ludzi, dziakujuć, płačuć, što voś i pra nas, biełarusaŭ, ciapier daviedaŭsia śviet. Reakcyja ludziej prosta cudoŭnaja, i mnie heta vielmi doraha. Viadoma, u niejkim sensie Nobeleŭskaja premija — heta abarona. Ja zaŭsiody kazała toje, što dumaju, ale ciapier u nas vielmi drennyja časy. Havaryć toje, što dumaješ, duža ciažka. I, viadoma, nia ŭsie mohuć skazać toje, što mahu ja».

Całkam materyjał pračytać možna tut

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0