Pracedura rassakrečvańnia zojmie ŭ archivistaŭ SBU čas da kanca 2009 hodu.
Staršynia Słužby biaśpieki Ŭkrainy Valancin Nalivajčanka niadaŭna zajaviŭ, što Słužba biaśpieki Ŭkrainy pracuje nad daručeńniem prezydenta Viktara Juščanki rassakrecić tajnyja archivy savieckich specsłužbaŭ ad 1917 da 1991 hodu, heta značyć, z usiaho balšavicka‑savieckaha peryjadu ŭkrainskaj historyi.
Pracedura rassakrečvańnia zojmie ŭ archivistaŭ SBU čas da kanca 2009 hodu.Što aznačaje hetaje rašeńnie ŭkrainskaha prezydenta?
Uładzimir Viatrovič, dyrektar adździełu archivaŭ SBU, skazaŭ našamu radyjo, što ŭkrainskija historyki atrymajuć vielmi kaštoŭnuju krynicu infarmacyi pra najnoŭšuju historyju svaje krainy – u pryvatnaści, pra Haładamor 1933 – 1934 hh., dziejnaść UPA, zmahańnie z dysydentami. Ź jaje zmohuć skarystać litaralna tysiačy navukoŭcaŭ, pakolki SBU abiacaje, što z dahetul zasakrečanych papak KHB budzie stvorany elektronny archiŭ i što dostup da hetaha archivu ź ciaham času budzie mahčymy ŭ kožnym abłasnym centry.
Pa‑druhoje, usie tyja zvyčajnyja hramadzianie, niehistoryki, kaho cikavić los svajakoŭ ci siamiejnikaŭ, represavanych u savieckuju epochu, zmohuć pašukać źviestak ab ich u dakumentach, jakija da hetaj pary byli niedastupnyja. U hetym sensie
adkryćcio archivaŭ KHB va Ŭkrainie abiacaje być padziejaj ź vialikim hramadzkim rezanansam.
Ci sapraŭdy archivy ŭkrainskaha KHB mohuć utrymlivać niejkija sensacyjnyja materyjały, jakija dadaduć štości istotnaje da ŭžo składzienaha vobrazu savieckaj systemy? Usio ž taki samyja važnyja dakumenty zachoŭvalisia, kali ŭvohule zachoŭvalisia, u Maskvie.
Uładzimir Viatrovič kaža, što značnaja častka sakretnych materyjałaŭ, navat tych datyčnych vyklučna Ŭkrainy, znachodzicca pa‑za miežami jaho krainy abo była źniščanaja ŭ roznyja peryjady savieckaj historyi. Ale jon adnačasova zapeŭnivaje, što toje, što zachavałasia va Ŭkrainie – heta «kłandajk dla ambitnaha historyka, na jakim čałaviek sapraŭdy moža zrabić siabie imia». Viatrovič nie vyklučaje, što rassakrečanymi ŭkrainskimi archivami zacikaviacca i zamiežnyja historyki‑savietolahi, pakolki dostup da archivaŭ KHB u Maskvie ŭsio jašče mocna abmiežavany.
Čamu amierykancy tak irvucca na Miesiac, što tam buduć zdabyvać? I što da taho biełarusam? Tłumačyć biełaruski astrafizik8
Kamientary