Мінкультуры расказала пра спробы вяртання беларускіх каштоўнасцяў, страчаных падчас войнаў
Першы намеснік міністра культуры Дзмітрый Шляхцін расказаў у эфіры СТБ, што Мінкультуры сочыць за з'яўленнем беларускіх каштоўнасцяў, вывезеных за межы краіны падчас войнаў, у тым ліку на электронных таргах.
«Перш за ўсё гэта пытанні рэстытуцыі, гэта значыць незаконна перамешчаных культурных каштоўнасцей у перыяд ваенных дзеянняў. Мы шмат займаліся пытаннямі датычна даваенных збораў нашых музеяў, у якіх былі засяроджаны асноўныя культурныя каштоўнасці, і дзяржаўнай бібліятэкі, цяпер Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі. Напрацоўкі пэўныя былі. Мы паступова ішлі да ўзняцця на сістэмным узроўні пытанняў рэстытуцыі, таму што трэба было мець неабходную дакументацыю, доказную базу, каб у выпадку чаго ва ўстаноўленым парадку, у адпаведнасці з міжнароднымі пагадненнямі мы маглі заявіць свае правы ў гэтых адносінах. Мы працягваем працаваць».
Дзмітрый Шляхцін паведаміў, што міністэрства даўно маніторыць сітуацыю з вывезенымі каштоўнасцямі, напрыклад па Нясвіжскім замку і яго арсенале. «Перш за ўсё тое, што тычыцца ахоўнага ўзбраення, у народзе — даспехаў. Мы ведаем рэчы, якія былі падораны ў свой час Метраполітэн-музею, іншым музеям альбо прададзены праз аўкцыёны. І мы па аналогіі пачынаем устанаўліваць гэтыя рэчы, якія захаваліся ў нас. У нас ёсць прадметы конскага даспеха XVI стагоддзя, 1520 года, Нюрнберг. Гэта дастаткова знакавыя рэчы, і для любога музейнага збору яны ўяўляюць вельмі вялікую цікавасць. Па захаваных уліковых абазначэннях на гэтых прадметах мы разумеем, не маючы нават інвентароў, не маючы ніякай уліковай дакументацыі, што мы па прынцыпе аналогіі, калі штосьці ўбачым падобнае, можам сказаць адразу — гэта нясвіжскі арсенал і з гэтым трэба працаваць».
Гэтак жа сама Мінкультуры працуе і па кніжных помніках. «Мы выдатна разумеем: ёсць тыя ж Бібліі Францыска Скарыны, якія не падпадаюць пад катэгорыю рэстытуцыі. У іх ёсць свая гісторыя, як адзін з канвалютаў, які захоўваецца ў Верхнелужыцкай бібліятэцы ў Германіі. Там ёсць свая гісторыя. Гэта кніга ні разу не з'яўлялася на тэрыторыі Беларусі, але разам з тым у нас быў вопыт экспанавання гэтага канвалюта тут, у нашай краіне. Гэта абсалютна нармальная практыка, а па астатніх момантах мы спрабуем адсочваць».
Пры гэтым Шляхцін не згадвае, што многія беларускія каштоўнасці цяпер знаходзяцца ў расійскіх калекцыях.
Першы намеснік міністра праінфармаваў, што зараз ідзе работа па вяртанні з Германіі кніжных помнікаў з бібліятэчнага фонду даваеннага збору адной з беларускіх ВНУ.
На поўначы Беларусі існавала велізарнае возера — у 150 разоў большае за Нарач. Яно знікла ў выніку прыроднай катастрофы, але сляды заўважныя і сёння77
Каментары