Chto taki Anatol Michnaviec, jaki staŭ vice-śpikieram Kaardynacyjnaj rady
Žyvie ŭ Varšavie, pracuje archivistam, u palityčnym ruchu šmat hadoŭ. «Biełsat» raskazvaje, čym viadomy novy vice-śpikier Kaardynacyjnaj rady Anatol Michnaviec.
«Kraj» i sprava Hančara—Krasoŭskaha
Anatol Michnaviec naradziŭsia 7 lipienia 1975 hoda ŭ Miensku. Kaža, što ŭ hramadska-palityčnym žyćci pačaŭ udzielničać jašče sa škoły — faktyčna z 13 hadoŭ.
Paśla škoły jon skončyŭ prafiesijna-techničnuju vučelniu z čyrvonym dypłomam, potym technikum — taksama z čyrvonym dypłomam. Jaho bieź ispytaŭ pryniali ŭ Biełaruskuju politechničnuju akademiju (ciapier — BNTU). Ale adtul, jak kaža sam Michnaviec, jaho vyklučyli za palityku. Paśla hetaha jon staŭ «prafiesijnym revalucyjanieram».
U biełaruskim nacyjanalnym ruchu jaho imia stała viadomaje ŭ kancy 1990-ch. U 1998 hodzie Michnaviec razam z Vadzimam Kabančukom stvaryŭ spartova-patryjatyčnuju arhanizacyju «Kraj». Pavodle ŭspaminaŭ Paŭła Sieviarynca, jana paŭstała paśla taho, jak častka družyny «Maładoha Frontu» prajšła padrychtoŭku va Ukrainie.
Udzielniki spałučali fizičnuju padrychtoŭku, histaryčnuju aśvietu, akcyi ŭ abaronu biełaruskaj niezaležnaści (u tym liku bojki ź milicyjaj i rasiejskimi nieanacystami z RNIE) i pracu z moładździu. Na ŭlotkach «krajoŭcaŭ» byŭ deviz «Boh! Biełaruś! Vola!», a svaimi idejnymi papiarednikami jany ŭvažali Kastusia Kalinoŭskaha, Vacłava Łastoŭskaha i ksiandza Vincenta Hadleŭskaha.
«Kraj» dziejničaŭ da 2001 hoda. Mienavita z hetaj arhanizacyjaj Michnaviec źviazvaje adzin z najbolš vostrych epizodaŭ svajoj rańniaj palityčnaj bijahrafii — pracu vakoł spravy źniknieńnia palityka Viktara Hančara i biznesoŭca Anatola Krasoŭskaha: krajoŭcy raskryli abstaviny ich vykradańnia. Ale paśla hetaha, pa słovach Michnaŭca, jamu i jahonym paplečnikam daviałosia chavacca i vyjechać za miažu.
Peŭny čas Michnaviec razam z Kabančukom znachodziŭsia ŭ Bielhii. Tam jany stvaryli «Biełaruskaje jeŭrapiejskaje zadzinočańnie», ładzili pikiety i akcyi, a taksama arhanizoŭvali źjezd biełaruskaj palityčnaj emihracyi.
«My nie źbiralisia žyć u emihracyi — chacieli ŭdzielničać, upłyvać na pracesy ŭ krainie, tamu viarnulisia ŭ Biełaruś. I byŭ tam da 2006 hoda», — tłumačyć jon «Biełsatu».
Palityk Pavieł Sieviaryniec apisvaŭ jaho jak adnaho z arhanizataraŭ i lidaraŭ nacyjanalna-patryjatyčnaha asiarodździa, čałavieka, zdolnaha zachoŭvać spakoj u niebiaśpiečnych situacyjach i arhanizoŭvać ludziej u momanty napružańnia. Heta asabistaja acenka paplečnika, ale jana pakazvaje, jak Michnaŭca ŭsprymali ŭ tym kole.
Ušanavańnie pamiaci Kalinoŭskaha
Paśla prezidenckich vybaraŭ 2006 hoda i razhonu Płoščy Michnaviec iznoŭ vyjechaŭ — u Polšču. Jon trapiŭ na prahramu imia Kalinoŭskaha, jakaja była stvoranaja dla biełaruskich studentaŭ, što paciarpieli ad palityčnaha pieraśledu abo nie mahli praciahvać navučańnie ŭ Biełarusi.
U Polščy jon vučyŭsia ŭ Collegium Civitas, prestyžnym pryvatnym ŭniviersitecie ŭ Varšavie, zasnavany ŭ 1997 hodzie pad ehidaj Polskaj akademii navuk. Tam Michnaviec spačatku atrymaŭ stupień bakałaŭra, potym skončyŭ mahistraturu pavodle śpiecyjalnaści «mižnarodnyja adnosiny».
Padčas navučańnia ŭ Polščy jon stvaryŭ inicyjatyvu «Biełaruskaja nacyjanalnaja pamiać». Jaje ŭdzielniki šukali pachavańni biełaruskich nacyjanalnych dziejačaŭ, ušanoŭvali miescy pamiaci i histaryčnyja viečaryny.
Asobnaje miesca ŭ hetaj pracy zaniało ŭšanavańnie Kastusia Kalinoŭskaha. Michnaviec i jahonyja adnadumcy pačali jeździć u Mastaŭlany ŭ dzień naradžeńnia Kalinoŭskaha i ŭ Vilniu ŭ dzień jaho śmierci. Michnaviec adznačaje, što 22 sakavika — dzień śmierci Kalinoŭskaha — doŭhi čas hublaŭsia na fonie Dnia Voli, jaki adznačajecca 25 sakavika, tamu jany imknulisia adnavić asobnuju tradycyju pamiaci.
Kali ŭ Vilni ŭ 2016 hodzie byli znojdzienyja pareštki Kalinoŭskaha i jahonych paplečnikaŭ, Michnaviec uvajšoŭ u koła pradstaŭnikoŭ biełaruskaj hramadskaści, jakija kantaktavali ź litoŭskim bokam nakont pierapachavańnia paŭstancaŭ 1863—1864 hadoŭ.
BCHD, kampanija Rymašeŭskaha i miesiac «u padpolli»
U siaredzinie 2000‑ch Michnaviec razam z Vadzimam Kabančukom dałučyŭsia da Biełaruskaj chryścijanskaj demakratyi. Paźniej jon uvachodziŭ u Nacyjanalnuju radu BCHD. Padčas prezidenckaj kampanii 2010 hoda byŭ u inicyjatyŭnaj hrupie Vitala Rymašeŭskaha i źbiraŭ podpisy za jaho vyłučeńnie kandydatam u prezidenty.
U 2010 hodzie, niahledziačy na žyćcio i vučobu ŭ Polščy, Michnaviec uziaŭ akademičny adpačynak i pryjechaŭ u Minsk na prezidenckuju kampaniju. Jon pracavaŭ u štabie Rymašeŭskaha i byŭ u Biełarusi padčas paślavybarčych padziej śniežnia 2010 hoda. Paśla razhonu akcyi pratestu, jak kazaŭ sam aktyvist, jon kala miesiaca žyŭ «u padpolli», paśla čaho viarnuŭsia ŭ Polšču.
Paźniej tłumačyŭ, što nie moža viartacca ŭ Biełaruś, bo znachodzicca «va ŭsich čornych śpisach».
U 2019‑m Michnaviec byŭ uhanaravany Miedalom u honar 100‑hodździa BNR za značny ŭniosak u biełaruski nacyjanalna-demakratyčny ruch i hramadskuju dziejnaść.
Ściah na chakiei i biełaruskija dobraachvotniki va Ukrainie
U 2013 hodzie jaho imia trapiła ŭ miedyja praz akcyju ź bieł-čyrvona-biełym ściaham padčas chakiejnaha matču Biełaruś — Čechija ŭ Šviecyi. Michnaviec vyviesiŭ na trybunach vialiki nacyjanalny ściah, paśla čaho byŭ vyviedzieny achovaj.
Paśla pačatku vajny Rasii suprać Ukrainy jon zajmaŭsia arhanizacyjnaj pracaj u biełaruskim dobraachvotnickim ruchu. Jak kazali raniej Sieviaryniec i sam Michnaviec, z 2014 hoda heta była praca ŭ Taktyčnaj hrupie «Biełaruś», a paśla 2022 hoda — u strukturach, źviazanych z Pałkom Kalinoŭskaha. U PKK Michnaviec kiravaŭ charunžaj słužbaj.
Paźniej jon razam z Kabančukom udzielničaŭ u stvareńni hramadskaha ruchu «Kalinoŭcy», jaki zajaŭlaje svajoj zadačaj padrychtoŭku biełarusaŭ da baraćby za svabodu i da vyžyvańnia va ŭmovach vajny.
«Ja za toje, kab nie baranicca, a nastupać»
Ciapier Michnaviec žyvie ŭ Polščy, Varšavie, polskaha hramadzianstva nie maje, jak i stałaha pobytu. Jon pracuje archivistam.
«U mianie biełaruskaje hramadzianstva. Ja kožny hod spadziavaŭsia, što buduć pieramieny ŭ Biełarusi, i nijakaje hramadzianstva nie rabiŭ. U mianie časovyja karty pobytu, źbirajusia viartacca ŭ Biełaruś», — skazaŭ palityk.
U 2026 hodzie Michnaviec u składzie śpisu «Vola» trapiŭ u novy skład Kaardynacyjnaj rady, dzie 1 lipienia byŭ abrany pieršym vice-śpikieram. Za jaho kandydaturu prahałasavali 55 z 75 siabraŭ Rady. Sam Michnaviec kaža, što ŭ KR jahonaja frakcyja budzie abapiracca na stratehiju, ahučanuju na kanfierencyi «Šlach da Voli» ŭ 2023 hodzie:
«My chočam vyzvalać Biełaruś. Kab usie subjekty — palityčnyja, hramadskija — pracavali zhodna z adnym płanam, dzie padzielenyja funkcyi, jość dedłajny, jość adkaznaść, spravazdačnaść, i tady možna dabicca niejkaha vyniku».
Michnaviec miarkuje, što biełarusy za miažoj nie pavinny ŭsprymać siabie jak ludziej «druhoha hatunku» abo pastajanna apraŭdvacca pierad inšymi krainami za situacyju ŭ Biełarusi.
«My pavinny baranić siabie, my pavinny być mocnymi. Ja za toje, kab nie baranicca, a nastupać. My nie ludzi druhoha hatunku, nie pavinny ni pierad kim apraŭdvacca», — kaža jon.
Kamientary