Čamu mnohija ludzi nie lubiać jeści nasiakomych: DNK dała adkaz, jaki siahaje na 9000 hadoŭ u minułaje
Admova ad ježy z nasiakomych moža być źviazanaja nie tolki z kulturnymi tradycyjami, ale i z asablivaściami evalucyi čałavieka. Staražytnaja DNK pakazvaje, što zdolnaść i žadańnie čałavieka ŭžyvać nasiakomych u ježu mocna zaležali ad hieahrafičnaha faktaru.

U mnohich krainach Azii, Afryki i Łacinskaj Amieryki kuzurki zastajucca zvyčajnaj častkaj racyjonu. Pavodle acenak Charčovaj i sielskahaspadarčaj arhanizacyi AAN, u śviecie viadoma bolš za 1600 jadomych vidaŭ nasiakomych, a ich vykarystańnie razhladajecca jak adzin z mahčymych sposabaŭ zrabić vytvorčaść ježy bolš ustojlivaj.
Adnak u Jeŭropie i Paŭnočnaj Amierycy ideja jeści nasiakomych u bolšaści ludziej vyklikaje ahidu. Vyniki novaha daśledavańnia, na jakoje źviartaje ŭvahu SciTechDaily, pakazvajuć, što pryčyna hetaha moža być značna bolš staražytnaj, čym ličyłasia.
Daśledčyki ź Instytuta evalucyjnaj bijałohii ŭ Barsiełonie praanalizavali 745 uzoraŭ zubnoha kamieniu ludziej, jakija žyli ŭ Jeŭrazii ciaham apošnich 33 tysiač hadoŭ. Zubny kamień zdolny zachoŭvać frahmienty DNK ježy, tamu dazvalaje rekanstrujavać staražytny racyjon.
Vyśvietliłasia, što ŭ nasielnictva Jeŭropy, Centralnaj i Uschodniaj Azii śladoŭ DNK nasiakomych vielmi mała. Heta śviedčyć, što ludzi ŭ hetych rehijonach amal nie ŭžyvali ich u ježu abo rabili heta vypadkova.
Navukoŭcy taksama daśledavali hieny, jakija adkazvajuć za vypracoŭku fiermientaŭ, što rasščaplajuć chicin — rečyva, ź jakoha składajecca ekzaškilet nasiakomych. U staražytnych i sučasnych žycharoŭ paŭnočnaj Jeŭrazii jany vyjavili hienietyčnyja varyjanty, źviazanyja sa źnižanaj zdolnaściu pieratraŭlivać jaho. Pavodle aŭtaraŭ daśledavańnia, hetyja asablivaści zachoŭvajucca ŭžo kala dzieviaci tysiač hadoŭ — z pačatku raspaŭsiudžvańnia ziemlarobstva.
Inšaja karcina nazirajecca ŭ nasielnictva trapičnych rehijonaŭ. Tam sustrakajucca hienietyčnyja varyjanty, jakija zabiaśpiečvajuć bolš aktyŭnuju vypracoŭku fiermientaŭ dla pieratraŭlivańnia chicinu. Na dumku daśledčykaŭ, heta źviazana z tym, što ŭ tropikach nasiakomych značna bolš, a ich bijamasa i raznastajnaść dazvalali vykarystoŭvać ich jak adnosna stabilnuju krynicu ježy na praciahu ŭsiaho hoda.
Asobnuju ŭvahu navukoŭcy nadali nieandertalcam. U ich zubnym kamieni śladoŭ DNK nasiakomych było značna bolš, čym u ludziej sučasnaha typu. Najčaściej sustrakalisia ślady dvuchkryłych nasiakomych — much i kamaroŭ.
Na dumku daśledčykaŭ, heta paćviardžaje hipotezu, što nieandertalcy mahli rehularna jeści tuški žyvioł, zaražanyja ličynkami much. Vialikaja kolkaść DNK kamaroŭ taksama moža śviedčyć, što takuju zdabyču jany zachoŭvali ŭ zabałočanych miaścinach abo drobnych vadajomach, dzie hetyja nasiakomyja adkładvajuć jajki. Akramia taho, hieny nieandertalcaŭ, jak pakazaŭ analiz, byli lepš prystasavanyja pieratraŭlivać chicin.
Aŭtary daśledavańnia ličać, što źniknieńnie nasiakomych z racyjonu žycharoŭ paŭnočnych šyrot było vyklikana nie tolki kulturnymi zvyčkami. U bolš chałodnym klimacie ich było mienš, tamu ludzi pastupova pierastali vykarystoŭvać ich jak važnuju krynicu ježy. Z časam heta adbiłasia i na hienach, źviazanych ź pieratraŭlivańniem chicinu.
Razam z tym daśledčyki adznačajuć, što sučasnyja technałohii pierapracoŭki mohuć zrabić nasiakomych bolš prydatnymi dla charčavańnia, bo dazvalajuć značna źmienšyć utrymańnie chicinu ŭ hatovych praduktach. Tamu, niahledziačy na evalucyjnuju spadčynu, vykarystańnie nasiakomych u jakaści ježy ŭ budučyni całkam nie vyklučajecca.
Ci kaštavali miasa sarančy? A jano ŭžo pradajecca ŭ Polščy. Znajšli biełarusa — fanata takoj ježy
Što my budziem jeści ŭ budučyni
Nasiakomyja — ježa, vartaja ŭvahi. U Jeŭropie pačynajuć ich prasoŭvać u vyhladzie muki
Muka z cvyrkunoŭ, białok ź mieduz: jakoj budzie ježa budučyni?
Jeŭrasajuz vyvučyŭ plusy i minusy ŭžyvańnia ŭ ježu nasiakomych
Dla čaho možna vykarystać niežyvuju muchu
Kamientary