U 100 hadoŭ pamierła dačka žančyny, jakaja nibyta vyšyła arnamient dla ściaha BSSR. A baćka jaje zahinuŭ padčas stalinskich represij

Zinaida Paškievič

Upieršyniu Alaksieja Markieviča asudzili ŭ 1932 hodzie na adzin hod pazbaŭleńnia voli za admovu ŭstupać u kałhas. Nastupnym razam supracoŭniki NKVD pryjšli pa jaho 10 kastryčnika 1937 hoda. Dačka zhadvała:

«Kali pa jaho pryjšli, jon chacieŭ uciačy — zaleźci na dach praz komin i saskočyć. Ale ž NKVDšniki stajali vakoł chaty. Nu i zabrali. A my biažym za im śledam. Jon kaža: «Dzietki, nie biažycie». A jany jaho — u plečy, u plečy. Potym pryviazali da siadła i zmusili biehčy za kaniom. I stralali ŭharu, kab nas napałochać».

Paśla aryštu adzinaha karmilca žonka Alaksieja Markieviča Matrona ź dziećmi ŭciakła z domu i chavałasia ŭ svajakoŭ. Žyli ŭ halečy. Da ich stavilisia jak da siamji «voraha narodu». Maci adpraŭlali ryć kanavy i pracavać u lesie. Za pracu ničoha nie płacili. Ad hoładu pamierli dvoje z šaści dziaciej.

Pieraśled Markievičaŭ skončyŭsia tolki paśla vajny. Susieda Saŭku, jaki pisaŭ danosy, asudzili. Jamu dali 8 hadoŭ za toje, što jon rvaŭ kałaski na kałhasnym poli.

Kamunistyčnyja ŭłady staranna chavali infarmacyju pra sapraŭdny los Alaksieja Markieviča. Amal 60 hadoŭ siamja była pierakananaja, što baćku sasłali ŭ Sibir.

«My dumali, što jon daloka sahnany. I voś moj baćka za svaje ruki, za svaju pracu zahinuŭ», — zhadvała Zinaida Paškievič.

Praŭdu siamja daviedałasia tolki naprykancy 1990‑ch hadoŭ, kali syn Arkadź (pamior u 2017 hodzie) atrymaŭ u KDB daviedku pra rasstreł baćki ŭ Oršy.

Matrona Markievič, žonka Alaksieja Markieviča i maci Zinaidy Paškievič, ličycca aŭtarkaj arnamientu, jaki paźniej staŭ častkaj ściaha BSSR. Mienavita hety ŭzor prasunuŭ jaje rodny brat, navukoviec Michaił Kacar i prypisaŭ aŭtarstva siastry, choć ciapierašnija navukoŭcy mocna sumniajucca, što jana sapraŭdy mieła da jaho dačynieńnie.

U 2015 hodzie ŭ centry Sianna Matronie adkryli pomnik. U miascovym krajaznaŭčym muziei žančynie pryśviacili asobny stend, a prapahandysckija kanały zdymali pra jaje pafasnyja repartažy. Pry hetym historyju jaje muža staranna źmiakčajuć ci abychodziać.

U 2018 hodzie Zinaida Paškievič źviarnułasia ŭ Aršanski rajvykankam z prośbaj dazvolić pastavić pomnik baćku na adnym ź mierkavanych miescaŭ rasstrełaŭ u Oršy — Kabylackaj hary.

«Ściah z arnamientam majoj maci, Matrony Siarhiejeŭny Markievič, pabyvaŭ u kosmasie, a muž jejny ŭ burjanie lažyć», — pisała jana ŭ zvarocie. U tym ža hodzie žančyna ŭpieršyniu naviedała Kabylackuju haru.

Ź dziaržaŭnym teroram sutyknulisia i naščadki rasstralanaha Alaksieja Markieviča. Jahonaja praŭnučka taksama trapiła pad palityčnyja represii łukašenkaŭskaha režymu i była vymušanaja źjechać ź Biełarusi.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1
• 0
• 1