U Vienhryi abrali novaha prezidenta. Płanujecca, što jon nie budzie doŭha
11 žniŭnia parłamient Vienhryi abraŭ novym prezidentam krainy byłoha staršyniu Viarchoŭnaha suda Andraša Baku. Jon byŭ adzinym kandydatam na hetuju pasadu, tamu atrymaŭ nieabchodnuju padtrymku ŭ pieršym tury. Kiroŭnaja partyja «Cisa», jakuju ŭznačalvaje premjer-ministr krainy Pieter Madźjar, maje ŭ parłamiencie bolšaść na dźvie traciny hałasoŭ, piša Bi-bi-si.

Pasada prezidenta Vienhryi ŭ asnoŭnym maje pradstaŭničyja paŭnamoctvy. Adnak vybar Baki ličycca važnym z palityčnaha punktu hledžańnia. Jahony termin budzie časovym — jon pavinien praciahvacca da pryniaćcia novaj kanstytucyi krainy, jakuju ŭłady płanujuć raspracavać zamiest asnoŭnaha zakona, pryniataha ŭ pieryjad kiravańnia Viktara Orbana.
Papiaredni prezident Tamaš Šujak pakinuŭ pasadu ŭ lipieni paśla ŭniasieńnia adpaviednych papravak u kanstytucyju. Šujak byŭ palityčnym sajuźnikam Orbana, a Pieter Madźjar imkniecca asłabić upłyŭ svajho papiarednika na dziaržaŭnyja instytuty.
Partyja Madźjara pieramahła na krasavickich vybarach, pakłaŭšy kaniec 16‑hadovamu kiravańniu Viktara Orbana. Novaja ŭłada abviaściła kurs na tak zvanuju «źmienu sistemy» i viartańnie Vienhryi da pryncypaŭ viaršenstva prava i kanstytucyjnaha kiravańnia.
Madźjar, pradstaŭlajučy Andraša Baku, zajaviŭ, što jaho žyćcio i prafiesijnaja dziejnaść źjaŭlajucca prykładam viernaści demakratyčnym pryncypam i pravavoj dziaržavie. Na dumku premjera Vienhryi, krainie nieabchodna viarnucca da sistemy, u jakoj dziaržaŭnyja instytuty dziejničajuć u adpaviednaści z zakonam.
Sam Andraš Baka maje bahaty jurydyčny dośvied, ale amal nie maje palityčnaha. U 1990 hodzie jon na karotki čas staŭ deputatam parłamienta ad kansiervatyŭnaha Vienhierskaha demakratyčnaha forumu, adnak paśla hetaha palityčnych pasad nie zajmaŭ.
Z 1991 da 2008 hoda Baka byŭ sudździoj Jeŭrapiejskaha suda pa pravach čałavieka ŭ Strasburhu. U 2009 hodzie jaho pryznačyli staršynioj Viarchoŭnaha suda Vienhryi.
Adnak pry ŭradzie Orbana Baka chutka trapiŭ u kanflikt z uładami. U 2012 hodzie jaho daterminova adchilili ad pasady paśla taho, jak jon raskrytykavaŭ płany ŭrada źnizić abaviazkovy ŭzrost vychadu sudździaŭ na piensiju z 70 da 62 hadoŭ. Baka nazvaŭ hetuju inicyjatyvu «sudovaj čystkaj».
Źnižeńnie piensijnaha ŭzrostu dla sudździaŭ krytykavali Jeŭrapiejski sajuz i ZŠA. U 2016 hodzie Jeŭrapiejski sud pa pravach čałavieka pastanaviŭ, što zvalnieńnie Baki parušyła jaho prava na svabodu vykazvańnia mierkavańnia.
Ciapier Baka sam vystupaje z krytykaj sistemy, stvoranaj za Orbanam. Jon śćviardžaje, što va ŭmovach sapraŭdnaha viaršenstva prava nadzvyčajnyja miery suprać dziaržaŭnych instytutaŭ niedapuščalnyja, a Vienhryja pry papiarednim uradzie pieratvaryłasia ŭ «zachoplenuju dziaržavu». Pavodle jaho słoŭ, niekatoryja dziaržaŭnyja čynoŭniki pryznačalisia nie dla taho, kab strymlivać uładu ŭrada, a kab zachavać staruju palityčnuju sistemu navat paśla jaje parazy na vybarach.
Madźjar raniej prapanoŭvaŭ na pasadu prezidenta viadomuju vienhierskuju šachmatnuju hrosmajstarku Judzit Połhar. Adnak jana admoviłasia ad hetaj prapanovy paśla krytyki na adras premjera za toje, što jon nie pravioŭ abiacanyja hramadskija kansultacyi pierad vybaram kandydata.
Novy prezident, jak čakajecca, budzie pracavać tolki abmiežavany čas. Urad Madźjara płanuje całkam pierahledzieć kanstytucyju, jakaja dziejničała ŭ časy Orbana, i raspracavać novy asnoŭny zakon z šyrokim udziełam hramadzian. Pavodle acenki premjera, hety praces moža zaniać kala hoda abo paŭtara hoda. Pačać hramadskija kansultacyi ŭłady raźličvajuć u vieraśni.
Judzit Połhar admoviłasia ad prapanovy stać prezidentam Vienhryi
Prezidentam Vienhryi moža stać viadomaja šachmatystka Judzit Połhar
Prezident Vienhryi padpisaŭ źmieny ŭ Kanstytucyju, jakija spyniajuć jaho paŭnamoctvy
Madźjar zapatrabavaŭ adstaŭki prezidenta Vienhryi
Madźjar anansavaŭ uviadzieńnie abmiežavańniaŭ na terminy zajmańnia pasady premjera Vienhryi
Madźjar padłaviŭ Orbana ŭ jahonaj rezidencyi. I navat z hetaha pažartavaŭ VIDEA
Kamientary