Ci moža Ukraina źniščać puskavyja ŭstanoŭki z rasijskaj balistykaj?
Rasija praciahvaje naroščvać vytvorčaść i prymianieńnie suprać Ukrainy balistyčnych rakiet. Heta adbyvajecca ŭ toj čas, kali Kijeŭ sutyknuŭsia z žorstkim deficytam antybalistyčnych rakiet da sistem Patriot, jakija b mahli vypravić situacyju. Ale kali nielha źbić rakiety, to ci možna źniščyć puskavyja ŭstanoŭki da ich? Raźbirałasia Ukrainskaja słužba Bi-bi-si.

Na praciahu lipienia Rasija zapuściła amal 200 balistyčnych rakiet (uličanyja taksama zienitnyja rakiety S-400 i hipierhukavyja «Cyrkon»/»Oniks»), zajaŭlaje Minabarony Ukrainy. Heta rekord z pačatku vajny.
Pierachapić, pavodle danych viedamstva, udałosia 29 rakiet (u statystycy Pavietranych sił nazyvajecca inšaja ličba — 10 źniščanych balistyčnych rakiet na praciahu lipienia), to-bok kala 15%.
Adnak za pieršyja 10 dzion žniŭnia rasijanie vypuścili pa Ukrainie ŭžo kala 70 balistyčnych rakiet. Źbić udałosia tolki adnu.
Prezident Uładzimir Zialenski nastojliva zaklikaje zachodnich partnioraŭ pieradać Kijevu rakiety da Patriot, a admovu ci marudžvańnie z hetym tłumačyć navat sprobaj «cisku na Ukrainu».

Šlachoŭ vyrašeńnia prablemy zastajecca niašmat. Idzie havorka pra ŭdary pa pradpryjemstvach, jakija vyrablajuć kampanienty dla balistyčnych rakiet (heta Ukraina ź pieramiennym pośpiecham užo praciahły čas sprabuje rabić) i ataki na puskavyja ŭstanoŭki, jakija ich zapuskajuć.
«Vajskoŭcy viedajuć, što im treba źniščać varožyja puskavyja, takim čynam źmienšyć udary pa ŭkrainskaj stratehičnaj infrastruktury. Jany hetym zajmajucca i buduć heta rabić», — zajaviŭ Uładzimir Zialenski 5 žniŭnia.
Praŭda, realizavać hetuju zadumu dastatkova składana.
Uzrastańnie rakietnaj pahrozy
Dla pačatku treba zrazumieć, pra jakuju kolkaść rakiet i puskavych ustanovak idzie havorka.
Najbolš masavyja załpy balistyčnych rakiet «Iskander» (uličanyja taksama S-400 i KN-23), jakija RF ździajśniała ciaham lipienia — žniŭnia, uklučali ŭ siabie kala 24‑29 rakiet. To-bok dla abstrełu było pryciahnuta, imavierna, 12‑15 puskavych ustanovak (PU), kožnaja ź jakich moža puścić pa dźvie rakiety.
Najbolš masavy pusk balistyki za čas vajny składaŭ 34 rakiety, to-bok tady rasijanie pryciahnuli 17 PU.
Ahułam, pavodle acenak analitykaŭ, Rasija moža adnačasova vykarystać 36 puskavych ustanovak, jakija raźmieščany pobač z ukrainskaj miažoj. To-bok najbolš masavy załp balistyki moža składać kala 70 rakiet.
Adnak, pa danych ukrainskaj vajskovaj raźviedki, Rasija jašče nie dasiahnuła takoha ŭzroŭniu vytvorčaści, kab zabiaśpiečyć masavyja i rehularnyja abstreły.
Namieśnik načalnika HUR Vadzim Skibicki kaža, što pa stanie na žnivień Rasija vyrablaje na miesiac kala 65 rakiet 9M723 dla kompleksu «Iskander-M», što amal na 10% vyšej za zapłanavanyja pakazčyki. Akramia taho, značna vyrasła vytvorčaść supraćkarabielnych hipierhukavych rakiet «Cyrkon» i «Oniks», jakija laciać pa kvazibalistyčnaj trajektoryi.
Pa słovach hienierała Skibickaha, hety rost źviazany z tym, što Rasija prypyniła vypusk rakiet «Kinžał» i Ch-32 dy pieraaryjentavała mahutnaści, a taksama detali na vytvorčaść balistyki.
Kamandujučy Siłami bieśpiłotnych sistem Robiert Broŭdzi (pazyŭny «Madziar») ličyć, što RF pa stanie hety čas zdatnaja ździejśnić załp z 77 balistyčnych rakiet i płanuje maštabavać jaho da 200 rakiet u adnym załpie.
«Navat kali im udasca ździejśnić tolki pałovu z hetaha, usio heta budzie lacieć na nas», — zajaviŭ jon u intervju AP.
Va ŭmovach, kali ni Ukraina, ni navat uvieś zachodni śviet nie majuć nieabchodnaj kolkaści antybalistyčnych rakiet, najbolš aptymalnym rašeńniem vyhladaje vybivać tyja ŭmoŭnyja 20‑30 puskavych ustanovak «Iskander», jakija aktyŭna vykarystoŭvajucca dla hetych załpaŭ u Rasii.
U čym składanaść
Adnak jość šerah prablem.
Za časy vajny Ukraina nieadnarazova atakavała bieśpiłotnikami rasijskija puskavyja ŭstanoŭki, u tym liku i da balistyčnych rakiet «Iskander-M», «Cyrkon», S-400. U niekatorych vypadkach ich udavałasia padłavić na maršy, ale najčaściej jany stanavilisia mišeńniu, znachodziačysia na bazach zachoŭvańnia.
Naprykład, na praciahu krasavika 2026 hoda Siły śpiecyjalnych apieracyj USU paviedamili pra niekalki atak na bazu zachoŭvańnia ATRK (apieratyŭna-taktyčnych rakietnych kompleksaŭ) «Iskander» kala Simfieropala ŭ Krymie.
U žniŭni 2025 hoda ŭkrainskija vajskoŭcy nanieśli ŭdar pa puskavych i zaradžalnych mašynach «Iskanderaŭ» u Kurskaj vobłaści, a ŭ vieraśni — pa palihonie z hetaj technikaj u Krasnadarskim krai. Usio heta pryviało da źniščeńnia i paškodžańnia častki hetych kompleksaŭ.
Adnak, akramia taho, što Rasija vyrablaje novyja puskavyja ŭstanoŭki, jana taksama ŭžyvaje dadatkovyja miery, kab zabiaśpiečyć tyja ATRK, jakija niepasredna pracujuć kala ŭkrainskaj miažy. Heta ŭklučaje źmienu maršrutaŭ pierasoŭvańnia, miescaŭ zapusku, maskavańnie, aktyŭnaje prykryćcio z boku REB-sistem i kompleksaŭ SPA.

Jak heta vyhladaje na praktycy: kałona z šaści mašyn, što ŭvachodziać u kompleks «Iskander-M» (puskavaja ŭstanoŭka, transpartna-zaradžalnaja mašyna, kamandna-štabnaja mašyna, punkt padrychtoŭki infarmacyi, mašyna rehłamientnaha zabieśpiačeńnia i mašyna žyćciezabieśpiačeńnia) vyjazdžajuć z prychavanaha punkta dysłakacyi na puskavyja rubiažy. Jany raźmiaščajucca na punkcie pusku na adlehłaści 100-150‑200 km ad ukrainskaj miažy ŭ Branskaj, Kurskaj, Rastoŭskaj abłaściach ci ŭ Krymie.
Razhortvańnie raźliku i zaradžańnie moža zaniać 15‑20 chv, potym idzie załp dźviuch balistyčnych rakiet ź intervałam 1‑2 chviliny, paśla čaho mašyna pakidaje rajon.
Kab paśpieć atakavać rasijski ATRK, Ukraina musić abo zahadzia atrymać infarmacyju ad raźviedki, dzie mienavita jość puskavaja placoŭka, abo mieć takuju zbroju, jakoj imhnienna zmoža źniščać techniku praciŭnika na praciahu 10‑15 chvilin paśla jaje vyjaŭleńnia.
Što tyčycca vyjaŭleńnia, to daradca prezidenta pa pytańniach technałohij Siarhiej Biaskrestnaŭ (pazyŭny «Fłeš») zaznačaŭ, što ŭsiu infarmacyju pra puski ci padrychtoŭku puskaŭ balistyki Ukraina atrymlivaje ad partnioraŭ.
«Nichto z nas nie viedaje i nie pavinien viedać, jak jany atrymlivajuć hetuju infarmacyju, ale nie treba być nadta razumnym, kab zrazumieć, što asnoŭnaj krynicaj infarmacyi jość spadarožnikavaje nazirańnie za punktami zapusku i sistema fiksacyi faktaŭ zapusku», — zajaviŭ jon.
To-bok Ukraina atrymlivaje infarmacyju, kali puskavyja «Iskanderaŭ» užo na punkcie zapusku i zastajecca kala 15‑20 chvilin, pakul mašyna jaho pakinie.

U takoj situacyi adzinym uzbrajeńniem, jakoje moža paśpieć lividavać puskavuju «Iskandera» — zvyšchutkija balistyčnyja rakiety, zdatnyja bić na 200‑500 km.
Ukraina maje ŭ raspracoŭcy dva takija varyjanty — kompleksy «Sapsan» (Hrom-2) i FP-9. Chutkaść ich palotu składaje 2000— 2300 m/s. To-bok pieraadoleć adlehłaść da rasijskich puskavych jany mohuć za 2‑4 chviliny.
Prablema tolki ŭ tym, što hetyja kompleksy znachodziacca na hety čas na stadyi testavańnia i pieršyja bajavyja puski, u tym liku rakiety FP-9, raspracoŭščyki anansujuć tolki vosieńniu hetaha hoda.
Inšy varyjant — źniščać rasijskija «Iskandery» z dapamohaj middle-strike bieśpiłotnikaŭ.
Naprykład, dron FP-2 moža nieści bajavuju častku amal 120‑200 kh na adlehłaść da 370 km. Adnak chutkaść jaho składaje tolki 150‑180 km/h. To-bok adlehłaść na ŭmoŭnyja 300 km da puskavoj ustanoŭki ŭ Rasii jon pieraadoleje za amal 2 hadziny.
Reaktyŭnyja drona-rakiety, naprykład, «Bars» ci «Piekła», pieraadolejuć hetuju adlehłaść za 30‑60 chv. Hetaha taksama niedastatkova.
Praŭda, taki padychod maje prava na žyćcio, ale tolki pry ŭmovie, što Ukraina zahadzia vyjavić vysoŭvańnie mašyn kompleksu «Iskander» ci placoŭku dla pusku, naprykład, z dapamohaj raźviedvalnaha BPŁA i zapuścić svaje ŭdarnyja drony.
Adnak jość vysokaja vierahodnaść, što rasijanie taksama zaŭvažać pracu raźviedvalnaha bieśpiłotnika nad svajoj terytoryjaj, padaviać jaho ci sabjuć abo źmieniać miesca pusku.
Kali b nad terytoryjaj Rasii pracavała amierykanskaja spadarožnikavaja sistema «Starlink», ukrainskija vajskoŭcy mahli b pasprabavać źniščyć puskavyja ŭstanoŭki «Iskanderaŭ» u ruchu padčas pieramiaščeńnia da ci z pazicyj. Ale ŭładalnik sistemy Iłan Mask, pavodle danych ŚMI, pakul što nie daje zhodu Ukrainie na ŭklučeńnie spadarožnikavaj navihacyi nad rasijskaj terytoryjaj.
Tamu pakul što źniščeńnie rasijskaj balistyki «na ziamli» zastajecca dla Kijeva nadzvyčaj składanaj zadačaj. Jaje možna budzie vyrašyć da zimovaha pieryjadu tolki pry ŭmovie chutkaha naroščvańnia ŭłasnych mahčymaściaŭ Kijeva ci terminovaj dapamohi zachodnich partnioraŭ.
Ukrainski OSINT-prajekt «Kibierborošno» 10 žniŭnia paviedamiŭ, što USU napiaredadni «praviali pracu» dla vyjaŭleńnia i źniščeńnia puskavych ustanovak «Iskanderaŭ» na rasijskaj terytoryi.
«Pa Iskanderach. Unačy viałasia praca, čakajem AK (abjektyŭnaha kantrolu). Z taho, što zaraz viadoma — nalot (dronaŭ, — Red.) byŭ, puskavyja nie pracavali tak, jak pavinny byli b, ale heta mahło być praz aktyŭnaść našych BPŁA i ŭžytyja miery biaśpieki», — havorycca ŭ paviedamleńni.
Aficyjnyja krynicy infarmacyju pra imaviernaje źniščeńnie rasijskich rakietnych kompleksaŭ nie publikavali.
Zialenski: Rasija bje pa Ukrainie paŭnočnakarejskimi rakietami
Zialenski: ZŠA buduć pastaŭlać rakiety-pierachopniki dla Patriot štomiesiac, ale hetaha niedastatkova
Rasijskim udaram pad Kijevam zabiła babulu, dzieda i trochhadovaha ŭnuka
Niderłandy nie mohuć pieradać Ukrainie rakiety dla Patriot
«Hetyja abjekty byli asudžanyja». Čamu nastupstvy balistyki pa łahistyčnych centrach pad Kijevam takija ciažkija
KNDR adpraŭlaje ŭ Rasiju vajskoŭcaŭ i novuju partyju balistyčnych rakiet
Zialenski: Tempy pieradačy Ukrainie rakiet da Patriot sioleta skaracilisia ŭ try razy
Kamientary