Taćciana Zamiroŭskaja napisała, čamu jana prychodzić u kamienty da ludziej, jakija staviać u siabie ŭ sacsietkach pasty, napisanyja ŠI
«Ja i žyć kali-niebudź pierastanu — a pakul nie pierastaju», — kaža piśmieńnica.
Usio čaściej baču ŭ stužcy mastackija i paŭmastackija (skažam, eseistyčnyja) teksty, napisanyja ŠI i vydavanyja za aŭtarski pradukt. I pastajanna pišu pra heta poŭnyja nyćcia dopisy. Ale tut razmova nie pra heta, ja chaču padzialicca nazirańniami.
Uvohule, dziakujučy padobnym tekstam niekatory čas tamu źbiantežana adkryła, što funkcyjanuju ŭ režymie bijavirusa: čamuści zaŭsiody ja, jak durań, prychodžu i ŭ niejkaj amal skandalnaj formie markiruju hetyja teksty jak ŠI. Maŭčać ja nie mahu, mabyć, tamu, što mianie stvarali jak taki voś bijavirus, štości žyvoje, niełahičnaje i niepierakanaŭčaje, što prychodzić u čystaje-śvietłaje i ŭciamnaje, pa punkcikach słušna i pravilna napisanaje, i pakidaje tam śmiećcie, pył i chłuśniu, a taksama niespraviadlivaje abvinavačańnie.
Sacyjalny kapitał moj heta nie pavyšaje, naadvarot: frendy albo baniać mianie (niekalki čałaviek zabanili; u asnoŭnym, niejkija mieha-viadomyja asoby, tysiačniki!), albo ź ironijaj i apłombam pišuć, maŭlaŭ, Taćciana, voś vy zatupili, viadoma, ja ž žyvy čałaviek, mianie ŭsie viedajuć i bačyli ŭžyvuju i pili sa mnoj! Taćciana, viadoma, tut ža raskłańvajecca i adkazvaje: vaŭ, vy žyvy čałaviek, nie viedała! Prabačcie, viadoma! Ja da hetaha dumała, što ŠI vykarystoŭvajuć tolki miortvyja ludzi, a vy voś patłumačyli! Treba było mnie patłumačyć, što heta žyvy čałaviek prompt napisaŭ, a ŠI mastacki tekst stvaryŭ pa prompcie, i ja b adčapiłasia ad vas adrazu! Praśviacili!
Časam mnie ź niekatorym dakoram adkazvajuć, što ŭžo tak krytykavany mnoj (markiravany, nasamreč) tekst usio roŭna, chaj i napisany ź niekatoraj dolaj ŠI, słušny i pravilny, napisany pra važnaje i padymaje sapraŭdy surjoznyja i sacyjalna vostryja pytańni, jakija kali b aŭtar padniaŭ u svaim zvyčajnym styli, vyhladali b, vierahodna, jak niekatoraja ałahičnaja biazhłuździca, a tut ŠI dapamoh i ŭparadkavaŭ. Tut mnie adkazać niama čaho: u mianie niama pretenzij uzroŭniu pravilny ci niapravilny tekst, pra važnaje jon ci nie, moj bijavirus imčycca adroźnivać žyvoje ad niežyvoha i markiruje niežyvoje niežyvym u miežach tekstaŭ publicystyčnaj, tvorčaj ci eseistyčnaj pryrody, na astatniaje ja i nie pretenduju. A tak to tak, niežyvoje byvaje vielmi važnaje, paviercie mnie! Ja nie admaŭlaju važnaść vašaha tekstu, ja prosta pavinna pryjści i skazać, što jaho napisaŭ ci skłaŭ ci mocna adredahavaŭ ŠI. Ale nie, ja ŭžo nie siabar. Pozna.
Časam mnie ŭ adkaz pišuć majo lubimaje heta voś usio pra toje, usiu hetuju ličbavuju ramantyku novaha stahodździa; što ŠI — prosta mahutny instrumient va ŭmiełych tvorčych rukach; što voś usio, što my sami ź siabie ŭjaŭlajem i naša ŭnutranaja źziajučaja sutnaść całkam raskryvajecca ŭ našym dyjałohu z ŠI; što ŠI heta prosta lusterka, i kali ty tupy i nierazumny, to i tvoj ŠI-tekst tupy i nierazumny, a kali ty razumnica i hienij, to i tvoj ŠI-tekst budzie sprytny i nieadrozny ad pulsacyi žyćcia viečnaha. Tut mnie kryć niama čym. Ja davoli tupaja, uvieś kantent, jaki ja rabiła navat z žartaŭlivaj metaj u ŠI, atrymlivaŭsia i praŭda idyjockim.
Ale ja i nie chaču napisać, što ja samaja razumnaja! Jakaja ž ja razumnaja, kali nie mahu stvaryć z ŠI kłasny kantent! Vy ŭsie za mianie realna razumniejšyja, raz pišacie z ŠI razumnyja teksty. Maja meta prosta markiravać žyvoje i niežyvoje, mianie dla hetaha stvarali. Ale nie, nie patłumačyš. Voś užo čarhovy siabar-tavaryš tłumačyć mnie, što ŠI va ŭmiełych prasunutych rukach robić karysnyja dobryja rečy, voś hladzi, Taćciana, vajbkodynh, voś ŠI u miedycynie, a voś jak jon pracuje z bazami danych, a voś vizualnaje mastactva, a voś videaklip jaki kłasny.
Tut ja navat nie viedaju, što skazać. Ja ŭsiaho tolki ŭ mastackich i kalamastackich tekstach markiruju žyvoje i niežyvoje, a mnie ŭ adkaz tłumačać, navošta patrebnyja ŁŁM u navucy i miedycynie. Patrebnyja, viadoma! Nu dyk i voś, pišuć mnie, patrebnyja! Tamu chaj usie čytajuć u sacsietkach kalamastackija teksty, napisanyja z ŁŁM. Dla mianie heta arhumientacyja, viadoma, uzroŭniu «ŭ miedycynie nam patrebnyja skalpieli, tamu ja vaźmu skalpiel i parežu im knižycu i miačyk», ale, moža, ja štości nie da kanca razumieju.
(Što tyčycca kino, muzyki i videa, tam usio składaniej; z muzykaj u mianie taksama padklučajecca heta štuka ź lusterkavymi niejronami, jakija nie aktyvujucca — zhienieravanuju žanravuju muzyku adroźnivaju imhnienna — z hibrydnymi žanrami ŭsio, viadoma, inakš, i ja razumieju pra instrumient; zaraz užo, napeŭna, chto-niebudź piša mnie kamientar pra niejkija krutyja vizualnyja ci muzyčnyja prajekty, dzie ŠI mienavita što instrumient; ja bačyła mnostva takich prajektaŭ! Ja z vami zhodna! Heta krutyja prajekty! Ja pišu pra inšaje!).
Taksama mnie miakka, ale niaŭchilna dajuć zrazumieć, što ŠI chutka navučycca pisać dakładna tak ža, jak ja, prosta nie adroźnić. Ja zaŭsiody vietliva dziakuju i adkazvaju, što biezumoŭna navučycca. Dla mianie heta kamplimient: majo piśmo ličać sistemnym, pradkazalnym i matematyčna vyvieranym. Hety arhumient dla mianie nie značyć roŭna ničoha; ja markiruju žyvoje i niežyvoje, i tut mnie chtości kaža: dy vy taksama budziecie niežyvoje, my ŭsie pamrom. Pamrom, jasnaja reč. Ale bačycie, pakul nie pamiraju, chadžu markiruju. Usie tam budziem.
Jašče adna z maich lubimych reakcyj — prapanavać mnie ŭhadać, napisany niejki tekst z ŁŁM ci nie. Nie pavierycie, było i takoje! Adzin znajomy dasłaŭ mnie svoj mastacki tekst u žanry aŭtafikšna, napisany ŠI. Tolki nie treba mnie zaraz tłumačyć, što jon mabyć, razumnik, prompt davaŭ, sam pra svoj vopyt napisaŭ, patłumačyŭ ŠI, što pavinna być u tekście i taksama ruku da hetaj litaraturnaj pracy prykłaŭ; biezumoŭna, heta tak, tam byŭ apisany jaho asabisty vopyt, davoli traŭmatyčny i strašny.
Ale tut prablema (znoŭ maja prablema, nie vaša!): ja nie mahu čytać teksty, napisanyja ŠI, u mianie nie aktyvujucca lusterkavyja niejrony. Prabačcie ŭžo mianie, što ja takaja pałamanaja. Ja adkazała, što tekst, viadoma, kłasny, ale ja voś nie mahu čytać ŠI-teksty naohuł zusim, tamu, na žal, pryjdziecca pakazać tekst kamuści jašče. I jon nie pakutuje ad hetaha, tamu što heta tolki ja takaja niejraadmietnaja, usim astatnim padabajecca i ŭsie ad takoha ŭ zachapleńni!
Aŭtar zachapiŭsia, maŭlaŭ, treba ž, jak heta ja ŭhadała! Nichto nie zdahadaŭsia, a ja ŭhadała! Fokus sprytny pakazała! I vysłaŭ mnie jašče adzin svoj tekst, paprasiŭšy ŭhadać, napisany jon ŠI ci nie. Ja strašna aburyłasia: što heta za niepavaha da žyvoha čałavieka, jaki pisaŭ žyvyja knižki, jak možna mianie prasić patracić moj čas vot takim čynam, ja što, vučony sabaka, jaki budzie vam zaraz pakazvać fokusy? Dy i z sabakam tak nielha, zrazumiełaja reč. Choć ja, biezumoŭna, trochi sabaka; ale, bajusia, mienavita toj, jakoha novym fokusam vy naŭrad ci navučycie.
Dy dobra, nie sabaka. Ja ŭspomniła archietyp, ź jakoha raście hety chtaničny žach. Heta kaźlania, jakoje ŭsich paličyła. Ja siabie realna im adčuvaju (tut, viadoma, nam naležyć uspomnić vydatnaje ese pra kaźlania, napisanaje Jelizaravym, a taksama padniać usiu epistemałohiju kaźlaniaci i jaho hłybinnych značeńniaŭ, ale ŭ mianie ŭžo niama sił), i navat hety dopis mnie rabić trochi tryvožna; ale ja pračytała siońnia ŭ Alaksandra Harbačova vydatny dopis pra muzyku i padumała, što i praŭda, treba kali-niebudź pisać teksty pra toje, što ciabie chvaluje, kab zusim nie razvučycca pisać u epochu razumnaha, empatyčnaha, idealnaha ŠI-surazmoŭcy.
Taksama kaźlaniaci mnohija śpiašajucca paviedamić, što chutka jon užo pierastanie ŭsich ličyć; to-bok pierastanie adroźnivać žyvoje ad niežyvoha; tamu što ŠI chutka budzie naohuł idealna imitavać usie-ŭsie aŭtarskija teksty.
Nie vyklučana, što pierastanie. Dy dakładna pierastanie! Ale bačycie, pakul nie pierastaŭ. Ja i žyć kali-niebudź pierastanu — a pakul nie pierastaju. Kali štości niepaźbiežna skončycca, heta nie značyć, što niama sensu praciahvać heta rabić.
Učora na aŭtarskaj sustrečy ź biełaruskim piśmieńnikam Sašam Filipienkam chtości zadaŭ jamu hetaje ŭžo abaviazkovaje pytańnie pra toje, ci źniščyć ŠI prafiesiju piśmieńnika i ci baicca jon hetaha. Saša adkazaŭ, što nie baicca (i ŭdakładniŭ, što ŠI moža, naprykład, dapamahać u pracy z archivami i ryserčy, ale časta pamylajecca). Ja złaviła siabie na tym, što moj unutrany adkaz — ja nie bajusia; ale nie bajusia tolki tamu, što piśmieńnik — nie prafiesija. Nu, ci taki piśmieńnik, jak ja — heta nie prafiesija.
Ale kali ja nie bajusia, navošta ja pra heta pišu? A tamu i pišu, što nie bajusia. Pra ŭsio, čaho ja bajusia, ja maŭču, i heta raźbivaje mnie serca.
Kamientary
I heta prablema nie z vobłaści "sapraŭdnaje"-"štučnaje", a z vobłaści adnosin da ludziej, ź jakimi ty kamunikuješ: padmanvaješ ich ci nie.
U vypadkach, kali dola tvajoj pracy 1%, česna budzie vykłaści i prompt pobač z adkazam.