«My rekamiendujem nie chłusić». Daradca Cichanoŭskaj raskazaŭ pra pośpiechi i prablemy ź lehalizacyjaj biełarusaŭ u roznych krainach

Mihracyjnaja situacyja ŭ ZŠA

Za 8 miesiacaŭ 2026 hoda ŭ Štatach zatrymali i źmiaścili ŭ admysłovyja turmy kala 90 biełarusaŭ, jakija znachodzilisia ŭ zvyčajnym mihracyjnym pracesie i nie parušali zakanadaŭstva.

Leanid Marozaŭ źviazvaje heta z ahulnaj chvalaj bolš žorstkaha padychodu ZŠA da mihracyjnaj palityki. Pavodle jaho, u składanych pytańniach, źviazanych z palityčnymi pytańniami, Ofis Śviatłany Cichanoŭskaj padklučajecca da dapamohi suhramadzianam, pieradaje analityku pa situacyi ŭ Biełarusi. Marozaŭ adznačaje, što ŭ niekatorych spravach dałučajecca asabista i vystupaje śviedkam na sudzie.

Taksama jość vypadki, kali biełarusy akazalisia ŭ mihracyjnaj turmie za kryminalnaje złačynstva. Niekalki čałaviek užo departavali ŭ Biełaruś, ci prynamsi ŭ ich spravach vydali adpaviednyja pastanovy. Kožny z takich vypadkaŭ pradstaŭniki demsiłaŭ razhladajuć asobna, dadaje juryst.

Jašče adno pytańnie — situacyi, kali ludzi prosiać palityčny prytułak ci mižnarodnuju abaronu, a padstaŭ na heta nie majuć. Takich vypadkaŭ mała, adznačaje Marozaŭ, ale zvyčajna zajaŭniki namahajucca «chłusić na pieršym etapie, nie majučy dokazaŭ ci śviedkaŭ».

«Jany pačynajuć dasyłać dakumienty nam i prasić niešta ŭ dadatak. My, biezumoŭna, praviarajem kožny kiejs, nakolki heta praŭda, — raskazvaje daradca Cichanoŭskaj. — Niekatoryja biełarusy niesumlenna siabie pavodzili i dasyłali, naprykład, padroblenyja praz AI dakumienty ab aryšcie ŭ Biełarusi. Byli dakumienty pra toje, što čałaviek — vałancior u toj ci inšaj NDA, pravaabarončaj arhanizacyi, što taksama nie źjaŭlałasia praŭdaj. My, kaniešnie, rekamiendujem nie chłusić».

Biełaruskija demsiły vyjšli na suviaź z «niekatorymi bujnymi jurydyčnymi firmami» ZŠA, kab tyja dapamahali Pro bono (biaspłatna, «dziela hramadskaha dabra»). Pavodle Marozava, adna z kampanijaŭ pahadziłasia, ciapier Ofis rychtujecca pieradać śpiecyjalistam niekatoryja vypadki biełarusaŭ.

«Dalnija» krainy Jeŭrasajuza

Bolš prostaja, zrazumiełaja i ŭžo bolš-mienš uładkavanaja sistema ź lehalizacyjaj biełarusaŭ — u krainach Jeŭropy, adznačaje Marozaŭ. Tam najbolšyja biełaruskija dyjaspary, znachodziacca pradstaŭniki demsiłaŭ, pravaabaroncy, jakija mohuć dapamahčy, i jość bolš mahčymaściaŭ znajści śpiecyjalistaŭ, hatovych padtrymać biełarusaŭ i akazać dapamohu biaspłatna.

Litaralna niekalki dzion tamu pryjšli dobryja naviny z Čechii — kraina ŭchvaliła źmieny, jakija dazvolać blizkim svajakam biełarusaŭ, što lehalna žyvuć u krainie, padavacca na karotkaterminovyja vizy. Marozaŭ dadaje, što Ofis Cichanoŭskaj pracuje taksama nad pryznańniem prajaznych dakumientaŭ u Italii.

«My razmaŭlali ź italjanskimi advakatami, apisvali situacyju. Bo tam niama nijakich prablem atrymać palityčny prytułak, ale jany nie zusim razumiejuć, jak pracavać ź ludźmi ŭ takim «siarednim statusie» — kali heta nie taki mocny palityčny kiejs, ale razam z tym ludzi nie mohuć pajechać damoŭ i pamianiać pašpart», — kaža Marozaŭ.

Pa słovach jurysta, raniej takimi dziejańniami atrymałasia damahčysia pryznańnia prajaznych dakumientaŭ Ispanijaj i Šviecyjaj.

«Kali my daviedalisia, što ŭ mihracyjnych słužbaŭ Šviecyi vielmi staraja infarmacyja pa situacyi z pravami čałavieka ŭ Biełarusi, my pryvieźli dakumienty i raskazvali, što ŭ nas kučy spraŭ i ich budzie jašče bolš. Jak vy razumiejecie, u Polščy i Litvie chutka skončacca humanitarnyja DNŽ, i takich ludziej stanie bolš, trevełdokaŭ (prajaznych dakumientaŭ) taksama stanie bolš u roznych krainach. U hetym miesiacy buduć sustrečy ŭ Estonii i Finlandyi», — dadaje Marozaŭ.

Polšča

Razam z tym u Polščy — krainie, kudy paśla 2020 hoda imihravała najbolš biełarusaŭ, situacyja ŭskładniajecca, ludzi praciahvajuć hadami čakać karty pobytu, a miascovyja ŭłady admaŭlajucca prybrać normu, jakaja dazvalaje nie prytrymlivacca terminaŭ razhladu zajavy na DNŽ. Nie pahadzilisia polskija słužby taksama pavialičyć kolkaść supracoŭnikaŭ, jakija razhladajuć spravy mihrantaŭ, i rehularna publikavać statystyku nazapašanych zajavaŭ.

Ci jość vierahodnaść, što biełarusaŭ vydzielać u asobnuju katehoryju i praca dla ich paskorycca? Marozaŭ adznačaje, što praciahvajucca kantakty z kiraŭnictvam Upraŭleńnia pa spravach zamiežnikaŭ, ale pakul našyja hramadzianie zastanucca ŭ ahulnaj čarzie.

«Na žal, situacyja takaja, što zaraz vialikaja kolkaść zajavaŭ u polskija orhany, i Biełaruś staić pobač z usimi. Jany technična nie mohuć [paskoryć čas razhladu spravaŭ] i finansava — pavialičyć kolkaść supracoŭnikaŭ: prosta niama srodkaŭ, — praciahvaje Marozaŭ. — Ale ja b nie kazaŭ pra ŭsiu Polšču. Ja viedaju situacyju ŭ Varšavie, Hdańsku, Urocłavie. Ale jość harady, umoŭna Poznań, dzie ŭsio idzie davoli stabilna i ja nie čuŭ pra vypadki, kab ludzi čakali dva hady».

Jość spadziavańnie, što naleta biełarusy zmohuć atrymlivać prajaznyja dakumienty terminam dziejańnia na dva hady, a nie na hod, dadaŭ daradca Cichanoŭskaj. Taksama demsiły pracujuć nad tym, kab Polšča dazvoliła atrymlivać hetyja dakumienty z pašpartami, dzie skončylisia volnyja staronki, što ciapier niemahčyma.

«Heta takoje pastajannaje nahadvańnie prablem biełarusaŭ. Treba z usich bakoŭ, ź jakich tolki možna, razmaŭlać z uładami Polščy, kazać, što takaja dapamoha patrebnaja. I mnie padajecca, što nas čujuć», — kaža Marozaŭ.

Pavialičyć

Pry hetym polskija ŭłady bačać vypadki, kali biełarusy, jakija atrymali mižnarodnuju abaronu, pieryjadyčna jeździać na radzimu. Heta, pavodle surazmoŭcy, drenna ŭpłyvaje na ahulnuju situacyju — zaraz idzie chvala admovaŭ u nadańni takoha statusu zajaŭnikam.

Pry hetym Marozaŭ adznačaje, što demsiły rychtujuć dla mižnarodnych partnioraŭ vialikuju spravazdaču pa zatrymańni biełarusaŭ paśla viartańnia ŭ krainu. Jaje pieradajuć mihracyjnym słužbam, raskazvajučy, kolki asobaŭ było zatrymana, i padkreślivajučy, što biełarusam dahetul niebiaśpiečna jechać damoŭ.

• 4
• 1
• 0
• 2
• 0
• 3
• 0
• 0