Viačorka raskazaŭ chranałohiju sproby arhanizavać niepubličnyja pieramovy ź Minskam, kab deeskałavać situacyju

Šanoŭny Andrej Bušyła zhadaŭ u intervju TOK Nastaśsi Roŭda pra vienskija pieramovy 2020—2021, kali situacyja mahła pajści zusim pa inšym šlachu. Ź jaho słoŭ bačna, jak vyhladała z taho boku. Raspaviadu, jak heta vyhladała z našaha.

Taja historyja zastałasia nieviadomaj šyrokaj publicy: jak my razam z Aŭstryjaj, mižnarodnymi pasiarednikami i arhanizacyjaj Humanitarian Dialogue sprabavali arhanizavać mirnyja pieramovy z pradstaŭnikami režymu.

Voś karotkaja chranałohija.

21 vieraśnia 2020. Brusiel.

Śviatłana Cichanoŭskaja ŭpieršyniu sustrakajecca ź ministram zamiežnych spraŭ Aŭstryi Alaksandram Šalenbierham padčas sustrečy z kiraŭnikami MZS krain Jeŭraźviazu. Užo tady jana prapanuje razhladać mižnarodnaje pasiarednictva jak šlach da novych vybaraŭ.

8 kastryčnika 2020. Aeraport Vieny.

Na zvarotnym šlachu z kanfierencyi GLOBSEC u Bracisłavie Śviatłana pravodzić asobnuju sustreču z Šalenbierham prosta ŭ vienskim aeraporcie.

Razmova praciahvajecca kala paŭhadziny. Abmiarkoŭvajem, ci mahła b Aŭstryja stać placoŭkaj dla pieramoŭ ab novych vybarach. Šalenbierh prapanuje dapamohu Aŭstryi ŭ pasiarednictvie.

Ale ŭžo tady aŭstryjski ministr publična adznačaje, što biełaruskija ŭłady adchilajuć prapanovy mižnarodnaha pasiarednictva.

5—6 listapada 2020. Pieršy zakryty kruhły stoł u Vienie.

Śviatłana sustrakajecca z kancleram Siebaśćianam Kurcam. Nastupnaha dnia ŭ Vienie adbyvajecca zakryty kruhły stoł, arhanizavany centram ICEUR. Udzielničajuć Śviatłana z kamandaj, Valer i Vieranika Capkały, pradstaŭniki kamandy Paŭła Łatuški, aŭstryjskija dypłamaty i ekśpierty.

Pavialičyć

Siarod arhanizataraŭ i ŭdzielnikaŭ — były vice-kancler Erchard Buzek i ambasadar Marcin Sajdzik, jaki raniej pradstaŭlaŭ ABSIE na pieramovach pa Danbasie.

Abmiarkoŭvajem mahčymyja farmaty pieramoŭ, mižnarodnyja harantyi, udzieł Rasii i Jeŭraźviazu.

Pa vynikach sustrečy arhanizatary prapanujuć stvaryć pastajanny miechanizm dyjałohu. Ale pradstaŭnikoŭ režymu na hetym kruhłym stale jašče niama.

Pavialičyć

Sakavik 2021. Kantakty z Marcinam Sajdzikam.

Naš pradstaŭnik u mižnarodnych spravach Valer Kavaleŭski sustrakajecca z Sajdzikam u Vienie. Sajdzik supracoŭničaje z Centre for Humanitarian Dialogue (HD) — mižnarodnaj arhanizacyjaj, jakaja maje vialiki dośvied kanfidencyjnaha pasiarednictva ŭ kanfliktach.

My vyvučajem mahčymaść vykarystać hety kanał, kab arhanizavać kantakty z pradstaŭnikami Łukašenki.

Ideja prostaja: kali režym nie choča publičnych pieramoŭ, možna pačać z zakrytych ekśpiertnych kansultacyj, biez kamier i hučnych zajaŭ.

20—24 krasavika 2021. Humanitarian Dialogue i Minsk.

Sajdzik paviedamlaje nam, što HD užo pracuje pa biełaruskaj temie. Jon płanuje trochdzionny vizit u Minsk razam z kaleham (imia nie nazyvajem).

Paralelna my sprabujem arhanizavać sustreču Sajdzika i NN sa Śviatłanaj u Vienie, kab abmierkavać dalejšyja kroki. Sustreču rychtujem, ale praź źmieny ŭ hrafiku jana nie adbyvajecca.

26—28 krasavika 2021. Aŭstryja hatovaja pasiaredničać.

Śviatłana znoŭ u Vienie. Sustrečy z prezidentam Alaksandram Van der Bielenam, kancleram Kurcam i ministram Šalenbierham. My pieradajom aŭstryjskim partnioram padrychtavany płan mirnaha ŭrehulavańnia.

Jon praduhledžvaje dva etapy.

Spačatku — papiarednija kansultacyi biez papiarednich umoŭ, u tym liku z pryznačanymi Łukašenkam pradstaŭnikami.

Paśla — paŭnavartasnyja palityčnyja pieramovy, dla jakich nieabchodnyja vyzvaleńnie palitviaźniaŭ, spynieńnie represij i harantyi biaśpieki ŭdzielnikaŭ.

Meta — vychad z kryzisu. Abmiarkoŭvajucca taksama mižnarodnyja harantyi, pierachodny pieryjad i mahčymyja ŭmovy mirnaj pieradačy ŭłady.

Šalenbierh paćviardžaje hatoŭnaść Aŭstryi być pasiarednikam, ale adznačaje, što nie bačyć žadańnia Łukašenki ŭdzielničać u dyjałohu.

Travień — lipień 2021. Rychtujem mižnarodnuju kanfierencyju.

Śviatłana prapanuje Kurcu sklikać mižnarodnuju kanfierencyju dla pošuku mirnaha vyjścia ź biełaruskaha kryzisu. Kurc padtrymlivaje inicyjatyvu.

My pravodzim kansultacyi z aŭstryjskim uradam, prapanujem dałučyć Šviejcaryju i Finlandyju, abmiarkoŭvajem rolu ABSIE, Jeŭraźviazu i Rasii.

Šviejcaryja adkazvaje, što dla jaje ŭdziełu ŭ jakaści suarhanizatara nieabchodnaja prysutnaść usich palityčnych bakoŭ.

Heta stanovicca hałoŭnaj prablemaj: my hatovyja da pieramoŭ, mižnarodnyja pasiaredniki hatovyja dapamahać, ale ad režymu zhody niama.

Kastryčnik 2021. Jašče adna sproba.

My znoŭ źviartajemsia da ICEUR i Marcina Sajdzika, prapanujem arhanizavać u Vienie asobnyja ekśpiertnyja dyskusii pra pieramovy pamiž uładami i demakratyčnymi siłami.

Paralelna aŭstryjski ŭrad rychtuje kanfierencyju vysokaha ŭzroŭniu.

U prajekcie prahramy praduhledžvajecca ŭdzieł pradstaŭnikoŭ biełaruskaha režymu. Aŭstryja nakiroŭvaje adpaviednyja zaprašeńni.

Miarkujecca, što častka dyskusij adbudziecca ŭ zakrytym farmacie, dzie ludzi zmohuć vykazvacca svabodniej.

Listapad 2021. Reakcyja Minska i Maskvy.

Aŭstryjski bok zaprašaje na kanfierencyju ŭ tym liku Uładzimira Makieja i Siarhieja Łaŭrova.

Ale 10 listapada Makiej publična nazyvaje vienskuju inicyjatyvu «biessensoŭnaj» i «niedružalubnym krokam» u adnosinach da Biełarusi.

Jon abviaščaje, što nivodzin biełaruski čynoŭnik nie pryjedzie.

Łaŭroŭ taksama krytykuje prapanavany farmat dyjałohu. Pavodle aŭstryjskaj deputatki Evy Ernst-Dziedzič, biełaruskija ŭłady spačatku prajaŭlali cikavaść, ale paśla admoŭnaj reakcyi Rasii vyrašyli nie ŭdzielničać.

22 listapada 2021. Vienskaja kanfierencyja.

Niahledziačy na admovu Minska, kanfierencyja adbyvajecca.

U joj udzielničajuć kancler Aŭstryi Alaksandr Šalenbierh, ministr zamiežnych spraŭ Michael Linchart, Śviatłana Cichanoŭskaja, jeŭrakamisar Olivier Varchiei, bolš za 10 ministraŭ jeŭrapiejskich krain, pradstaŭniki ZŠA, ABSIE i biełaruskich demakratyčnych sił.

Abmiarkoŭvajucca palitviaźni, mirnaje ŭrehulavańnie kryzisu, mižnarodnyja harantyi i budučynia Biełarusi.

Ale pradstaŭnikoŭ Łukašenki niama. Niepasrednyja pieramovy tak i nie pačynajucca.

***

My šukali pasiarednikaŭ, raspracoŭvali kankretnyja prapanovy, abmiarkoŭvali harantyi, rychtavali zakrytyja sustrečy, pierakonvali jeŭrapiejskija ŭrady.

My byli hatovyja razmaŭlać navat z pradstaŭnikami Łukašenki, kali heta mahło spynić hvałt i pryvieści da novych vybaraŭ.

My nie stavili papiarednich umoŭ dla pačatku kansultacyj. Ale zaŭsiody nastojvali, što sapraŭdnaje palityčnaje ŭrehulavańnie niemahčymaje biez vyzvaleńnia palitviaźniaŭ i spynieńnia represij.

U 2020—2021 hadach isnavaŭ realny šaniec pasprabavać arhanizavać mirny palityčny praces. Aŭstryja była hatovaja dapamahčy. Mižnarodnyja pasiaredniki šukali šlachi.

Łukašenka tak chacieŭ utrymacca pry ŭładzie, što bajaŭsia lubych sprob razmaŭlać ź biełarusami. U vyniku Biełaruś rukami Łukašenki była ŭciahnutaja ŭ vajnu, a biełarusy zapłacili za heta represijami, suvierenitetam i trapili ŭ izalacyju.

• 2
• 0
• 1
• 3
• 1
• 0
• 0
• 0