U pravasłaŭnych pačaŭsia Pilipaŭski post, u katalikoŭ - Advent

Z 27 listapada ŭ pravasłaŭnych viernikaŭ pačynajecca Pilipaŭski post, jaki byŭ pryznačany ŭ IV–V stahodździach dla padrychtoŭki da śviatkavańnia Rastva Chrystovaha.

Hety post u narodnym asiarodździ nazvali ŭ honar śviatoha apostała Filipa (Pilipa), jaki ŭšanoŭvajecca mienavita ŭ hety dzień. Apostał Filip — adzin z dvanaccaci vučniaŭ Chrystovych. Paśla ŭvaskrešańnia Isusa staŭ prapaviednikam u Halilei, Hrecyi, Małaj Azii i Siryi. Ździejśniŭ šmat cudaŭ, lačyŭ chvorych, uvaskrašaŭ pamierłych. U 87-hadovym uzroście jon pakutnicki pamior. Moščy apostała Filipa znachodziacca ŭ Rymie ŭ carkvie 12 apostałaŭ. Apostału Filipu molacca pry roznych niemačach, asabliva pry zachvorvańniach vačej i ŭkusach źmiej, u žałobie i smutku.

Na Biełarusi hety čas nazyvali jašče «Pilipaŭka» i pryhavorvali: «Pilipaŭ post — da śviatak most».

Pierad Pilipaŭkaj naładžvali apošnija viasielli, tamu ŭ pieśniach jość takija słovy: «Była vosień — ciapier zima, byli chłopcy — ciapier niama».

«Pilip dziaciej adziavaje», «Kudzielica — pieršy tydzień pradzieńnia na Pilipaŭski post» — da hetaha dnia nieabchodna było skončyć padrychtoŭku da tkactva: «U zapusty na Pilipaŭku pačynajucca viačorki i popradki».

Na zapusty paŭsiudna było pryniata vynosić na dvor pačastunki dla damavika, kab viałasia chatniaja žyvioła.

U niekatorych biełaruskich miescach, a taksama ŭ Smalenskaj vobłaści pierad tym, jak 27 listapada sieści viačerać, haspadary pavinny byli vyjści z chaty da varotaŭ i zaprasić «carycu damavuju, cara damavoha z małymi dzietkami zahavieć». Paśla viačery na stale pakidali ježu i posud, nakryvali heta abrusam — dla taho, kab «damaviku z damavichaj było što pačastavać». U vobrazie damavika ludzi bačyli pierš za ŭsio svaich prodkaŭ.

Taksama hety dzień staŭ znakavym dla vyznačeńnia nadvorja na bližejšuju i dalokuju pierśpiektyvu: «Tryvały śnieh laža prykładna 27 listapada. Pierazimak (z 27 listapayda da 23 śniežnia) — pačatak zimy. Kali na Pilipa šerań — da ŭradžaju aŭsa, doždž — da ŭradžaju pšanicy. Kali varona hołas padaje — da adlihi. Šerań na drevach — da marozu, tuman — da adlihi, a kali šerań była ŭnačy, dniom budzie śnieh. Pachmurna ci śniežna — da niepahadzi ŭ mai. Kali niepahadź supravadžaje kaladnyja zapusty (apošni dzień pierad pastom), to možna raźličvać na ŭradžajnaje leta.

Aksana Katovič, Janka Kruk, Źviazda

***

28 listapada ŭ katalikoŭ raspačaŭsia Advent — čas radasnaha čakańnia Naradžeńnia Zbaŭcy.

U Advent, jaki źjaŭlajecca vyklučnym časam dla chryścijanaŭ, maje svojeasablivy nastroj i nie padobny ni da anaho ź pieryjadaŭ liturhičnaha hoda, Kaścioł zaklikaje viernikaŭ čuvać u čakańni Naradžeńnia Pana. Hetaje čuvańnie maje na ŭvazie tryvańnie na malitvie, dobryja ŭčynki, pracu nad saboj. Hałoŭnaja ž meta ŭsiaho hetaha — u žadańni być bližej da Boha i imknieńni da śviataści, što źjaŭlajecca paklikańniem kožnaha čałavieka.

Abaviazkovym u hety pieryjad źjaŭlajecca ŭdzieł u adventovych rekalekcyjach. Hetyja duchoŭnyja praktykavańni pravodziacca śviatarom-rekalekcyjanistam, jaki zaprašajecca ŭ parafiju dla celebracyi nabaženstvaŭ, udzialeńnia sakramentu pakajańnia i abviaščeńnia Božaha słova.

Adnoj z pryhožych tradycyj Advientu źjaŭlajecca raratniaja śviataja Imša ŭ honar Najśviaciejšaj Panny Maryi. Zvyčajna hetaja liturhija celebrujecca na śvitańni. Ź vialikaj achvotaj u raratnich śviatych Imšach prymajuć udzieł dzieci, jakija na pačatku liturhii iduć u pracesii, trymajučy ŭ rukach zapalenyja śviečki abo łampadki. I tolki na śpieŭ «Chvała na vyšyniach Bohu…» va ŭsim kaściole zapalvajecca śviatło. Nazva rorate pachodzić ad pieršaha słova łacinskaj pieśni «Rorate coeli» («Śviet naš abmyjcie, čystyja rosy…»).

24 śniežnia, u apošni dzień Adventu, vierniki źbiarucca razam sa svaimi dušpastyrami na vihilijnaj śviatoj Imšy. 25 śniežnia ŭvieś Katalicki Kaścioł radasna zaśpiavaje «Boh nam javiŭsia…»

catholic.by

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0