U Mastacki z Paryža viarnulisia pałotny Ivana Chruckaha.
Siarod samych važnych padziejaŭ mastackaha žyćcia našaje krainy, biassprečna, — viartańnie z Paryža pałotnaŭ Ivana Chruckaha ŭ naš Mastacki muziej.
Bolš jak paŭhoda tvory Ivana Chruckaha ekspanavalisia ŭ Francyi, a taksama Litvie i Rasiei. 200 ja ŭhodki z dnia naradžeńnia mastaka stali adnoj z pamiatnych dat u śpisie JUNIESKA. I z hetaj nahody ŭ štab-kvatery hetaj mižnarodnaje arhanizacyi ŭ Paryžy ŭ vieraśni adbyłasia vystava žyvapisu Chruckaha. Šedeŭry biełaruskaha mastactva minułych epochaŭ musili stvaryć novy, pazityŭny, jeŭrapiejski vobraz Biełarusi ŭ vačach zachodniaj publiki. Ci heta ŭdałosia, skazać užo ciažka...
«Mastactva Biełarusi XIX stahodździa»
A z 9 lutaha ŭ Mastackim muziei pačała pracavać abnoŭlenaja maštabnaja ekspazicyja «Mastactva Biełarusi XIX stahodździa». U liku hałoŭnych ekspanataŭ vystavy — mienavita pałotny Ivana Chruckaha, što viarnulisia dadomu.
«Dumka biełaruskaja»
U Minskaj haradskoj mastackaj halerei Leanida Ščamialova tym časam praciahvaje pracu vystava «Dumka biełaruskaja» fotamastaka Ihara Pašachonova-Mickieviča.
Heta nie erzac, nie štučny mif «Za Biełaruś!», a samaja sapraŭdnaja naša kraina. Kraina jak adčuvańnie — kali prajechacca ŭzdoŭž i papiarok pa šyrokich jaje abšarach — voś što ŭbačyć i adčuje hladač na hetaj vystavie. «Dumka biełaruskaja» ŭpieršyniu pradstaŭlenaja publična. Heta nizka fotazdymkaŭ pra našaha, biełaruskaha čałavieka, jaki ŭziaty jak modul, jak adzinka vymiareńnia «štodzionnaha» biełaruskaha piejzažu, što patrapiŭ u abjektyŭ.
Charakternyja typažy, detalizavanaja faktura ich asiarodździa dalokija ad etnahrafičnaha ci sacyja¬łahičnaha daśledavańnia. Heta chutčej daśledavańnie mietafizičnaje. Biez hetych adzinokich, čaściej za ŭsio frantalna, amal nieruchoma stajačych fihur my nie adčujem hołasu kraju: nieprabiŭnaj ščylnaści ściany, hłuchoj huščyni bylniahu na starych mohiłkach, amal chvarablivaj pustečy pakrytaj šnarami ziamli, što naradziła hetyja postaci jak drevy, i pahłynie ich — my viedajem heta, — i narodzić novyja ź niepaźbiežnaściu. Ludzi źjavilisia na hetych zdymkach amal suprać voli aŭtara, źnianacku siarod piejzažu.
My nikoli nie byli ŭ bolšaści miaścinaŭ, što na hetych fatahrafijach. I, moža być, nikoli nie budziem... Ale my paznajom hetyja miaściny. I hetych čužych ludziej. Pohlad Ihara Pašachonava — pohlad ź siaredziny našaha śvietu, biełaruski pohlad na rečaisnaść.
A jak vyhladajem my zvonku?
«Žyvyja ludzi. Minsk»
— tak zaviecca fotavystava, što prachodzić hetymi dniami ŭ halerei «Ŭ». Jaje aŭtar — słavuty kreatyŭnik, vybitny admysłoviec u rekłamie, čyjo imia viedama ŭ cełym śviecie, — Ihar Hanža. Pierš čym pryjści ŭ prafiesiju, jon byŭ vajskovym inžynieram-eklektronščykam. Svajo pieršaje rekłamnaje ahienctva «Piłot Miedyja» Hanža zasnavaŭ u 1994 hodzie.
I jano tady mieściłasia ŭ maleńkim pakojčyku pad leśvicaj i składałasia z dvuch čałaviek. A siońnia Ihar Hanža — kreatyŭny dyrektar bujnoj kampanii. Jon maje bahata pryzoŭ z raznastajnych rekłamnych festaŭ. Heta Hanža raspracoŭvaŭ rekłamnyja kampanii dla Mersedes-Benz, Bosch, Philip Morris, Optima Electrolux dy inš. A tady zaniaŭsia dla dušy fotamastactvam!
A voś ideja prajekta «Žyvyja ludzi» naradziłasia ŭ Ihara Hanžy ŭ 2009 hodzie, a ŭ krasaviku 2010 hoda tvory z prajekta «Žyvyja ludzi» Hanžy sfarmavali vystavu na Maskoŭskaj fotabijenale.
Tady ž vyśpieła ideja stvaryć halereju partretaŭ kulturnych hierojaŭ Biełarusi. «Žyvyja ludzi» — heta nizka partretaŭ ludziej, jakija aktyŭna ŭździejničajuć na našu rečaisnaść, farmujuć kulturny i hramadski łandšaft vakoł siabie, stvarajuć toje, što my pryvykli nazyvać atmaśfieraj.
U razumieńni aŭtara, «žyvyja ludzi» pryciahvajuć svaimi idejami inšych «žyvych ludziej», ale pieradusim robiać žyćcio vakoł siabie žyvym. Siarod udzielnikaŭ prajekta «Žyvyja ludzi. Minsk» vy sustreniecie Rusłana Vaškieviča i Adama Hłobusa, Artura Klinava i Valancina Akudoviča... Cikava pabačyć, jakimi bačymsia my zvonku vačyma čałavieka, nie zaanhažavanaha ŭ našy spravy...
U tvorach Hanžy niama idealizacyi, adretušavanych, hlancavych vobrazaŭ. Zdymajučy hierojaŭ u kamfortnaj dla ich atmaśfiery, razmaŭlajučy na blizkija i važnyja dla ich temy, aŭtar stvaraje samy žyvy partret.
«Caca jość Caca»
A Muziej sučasnaha mastactva pradstaviŭ 15 lutaha vystavu tvoraŭ dekaratyŭna-ŭžytkovaha mastactva «Caca jość Caca». Z daŭniny čałaviek stvaraŭ pradmiety pobytu, admietnyja svaimi mastackimi jakaściami, asablivaj pryhažościu i ciepłynioj materyjałaŭ. I ŭ panskich majontkach, i ŭ sialanskich chatach na Biełarusi abahaŭlali charastvo, što ŭ staražytnaści mieła svaju bahiniu, — Cacu. Ad hetaha i sama vystava zaviecca «Caca jość Caca», ad usioabdymnaha našaha słova — Caca. My dobra pamiatajem ź dziacinstva: jak tolki naradziłasia niemaŭla, vusna jamu tłumačyli, što soniejka — heta caca, kvietačka — heta caca, ptušačka — heta caca…
Na vystavie «Caca jość Caca» ekspanujecca sama ideja charastva, jakaja adpaviadaje adčuvańniu harmonii z pryrodaj.
U ekspazicyi pradstaŭlenyja tvory siami mastakoŭ: Tamary Vasiuk, Natalli Suchavierchavaj, Ały Niepačałovič, Maksima Kałtyhina, Aleha Tkačova, Volhi Rednikinaj, Uładzimira Lisavienki. Tvorcy pracujuć u adroznych napramkach — u halinie kieramiki, habielena i mastackaha tkactva, ale ich pohlady abjadnoŭvaje supolnaja ideja pracy sa spradviečnymi matyvami. Na hetuju vystavu varta schadzić usioj siamjoju, ź dziećmi i baćkami. Kab spryčynicca da cacačnaha charastva.
Kamientary