Bandarenka: Niezdarma vajskoŭcy majuć prava sychodzić na piensiju ŭ 45 hadoŭ
Pieršaje intervju Źmitra Bandarenki na svabodzie.
Ab hetym kaardynatar hramadzianskaj kampanii «Jeŭrapiejskaja Biełaruś» Źmicier Bandarenka, jaki vyjšaŭ 15 krasavika paśla paŭtara hadoŭ źniavoleńnia na volu, skazaŭ u intervju sajtu charter97.org.
— Źmicier, vy adziny, chto byŭ prysudžany da pazbaŭleńnia voli pa «źmiakčanym» artykule Kryminalnaha kodeksa. Adkul takoje vybaračnaje staŭleńnie?
— Ja dumaju, što redaktarka sajta charter97.org Natalla Radzina, jak viazień «amierykanki», była śviedkaj taho, što tam uładami byŭ naładžany, niachaj, i surahatny, ale «dyjałoh». Spačatku supracoŭniki KDB prosta nie ŭjaŭlali, chto my i z kim jany majuć spravu. Načalnik turmy pryznaŭsia mnie niedzie praź miesiac, što jon usprymaŭ mianie spačatku jak člena kamandy Statkieviča. Ale praź niekalki miesiacaŭ supracoŭniki KDB stali bolš realna ŭsprymać nas, palityčnych, i tyja idei, jakija my sprabavali da ich danieści. My pierastali dla ich być fantomami. Moža, ja pamylajusia, ale kamitetčyki realna zrazumieli, da jakich sumnych nastupstvaŭ dla krainy pryviadzie raskručvanaja imi sprava 19 śniežnia i sprabavali źmiakčyć situacyju. Paśla vybuchu ŭ mietro usio pieramianiłasia i ŭ krainie pajšło zakručvańnie hajek.
— U hety čas jakraz źjaviłasia šmat śviedčańniaŭ palitviaźniaŭ ab katavańniach u turmie KDB. Jak da vas stavilisia?
— Pieršyja dva miesiacy było dastatkova suvora, ale mnie zdajecca, što šmat kaho z supracoŭnikaŭ orhanaŭ praćvieraziła rezalucyja Jeŭraparłamienta ab katavańniach u Biełarusi. Paśla hetaha syšli «maski» i pieramahła niejkaja zakonnaść.
— U turmie ŭ vas pačalisia vielizarnyja prablemy sa zdaroŭjem, pryjšłosia pieranieści niekalki apieracyj. Heta vyklikana ŭmovami ŭtrymańnia?
— U apazicyi na siońniašni dzień ja ŭžo 15 hadoŭ, a heta pieryjadyčnyja adsiedki na «sutkach», źbićcio, pastajannyja stresy. Usio heta adbivajecca na zdaroŭje nie najlepšym čynam. Možna skazać, što my, apazicyjaniery, mirnyja «vajskoŭcy», jakija zmahajucca za svabodu i niezaležnaść Biełarusi. I niezdarma vajskoŭcy majuć prava sychodzić na piensiju ŭ 45 hadoŭ — čałaviečy arhanizm maje ŭłaścivaść znošvacca. I adna sprava, kali ŭ turmu traplajuć maładyja ludzi, i zusim inšaje, kali traplajuć ludzi, jakim pa 50–60 hadoŭ. Naturalna, što ŭsie bolki abvastrajucca.
— Admova vyzvalać ciažka chvoraha čałavieka byŭ padobny na śpiecapieracyju pa źniščeńni.
— Biezumoŭna, praličvajucca słabyja miescy ŭ kožnaha źniavolenaha. Na hetyja balovyja punkty sprabujuć uździejničać.
— Jak u takich žudasnych umovach udavałasia pisać takija śvietłyja listy. Mnohija ź ich my publikavali na sajcie charter97.org.
— Napeŭna, havorka idzie pra maje listy žoncy i dačce. Adno ŭspamin pra rodnych napaŭniaŭ radaściu. Naohuł, šmat u čym ja vytrymaŭ ŭsio dziakujučy majoj žoncy. Ja sprabavaŭ u listach choć niejak vykazać joj svaje emocyi i pakłanieńnie. Dziakujučy listam mnie ŭdavałasia zachavać samoha siabie, bo heta razmova ź blizkimi tabie ludźmi, a narmalnych znosin katastrafična brakavała.
— Źmianili b niešta, kab mahli?
— U mianie byŭ čas padumać pra heta i liču, što niešta źmianić było prosta niemahčyma.
— Ale,
— Liču, što pry Jarmošynaj ab vybarach nie moža być i havorki. Mnie ŭdavałasia pa telebačańni ŭ kałonii časam hladzieć repartažy pra vybarčuju kampaniju ŭ Francyi, u Polščy, u ZŠA i chaču skazać: jakoje heta ščaście — svabodnyja vybary! Siońnia biełaruski ŭrad zajaŭlaje ab nieabchodnaści madernizacyi, razumiejučy pry hetym tolki atrymańnie vytvorčych technałohij i kredytaŭ. Ale siońnia technałahičny praryŭ u śviecie zabiaśpiečvajuć svabodnyja ludzi. Na moj pohlad, Biełarusi, u pieršuju čarhu, nieabchodnyja pieradavyja sacyjalnyja technałohii, nieadjemnaj častkaj jakich źjaŭlajucca svabodnyja vybary i ŭmieńnie ŭličvać intaresy palityčnych kankurentaŭ, jakija pradstaŭlajuć roznyja sacyjalnyja hrupy.
— Što ŭsie my siońnia pavinny rabić dla vyzvaleńnia astatnich palitviaźniaŭ?
— Siońnia vielmi niebiaśpiečnaja situacyja dla našych kalehaŭ, jakija zastalisia za kratami. Mnohich ź ich siońnia, mahčyma, prosta «łamajuć»: Dźmitryj Daškievič bolš za miesiac prasiedzieŭ u izalatary, niečakana ŭ inšuju kałoniju pieraviali Mikałaja Dziadka, niekalki tydniaŭ nie było zvankoŭ i listoŭ ad Eduarda Łobava. Va ŭmovach krytaj turmy znachodziacca Statkievič i Aŭtuchovič. A śvietu siońniašniaja situacyja padajecca jak prykmieta libieralizacyi. Łukašenka chapiła mužnaści i zdarovaha sensu vyzvalić Sańnikava i mianie na Vialikdzień. Dla kožnaha chryścijanina heta samy vialiki śviata. I ŭ hety vielikodny pieryjad treba vyzvalić usich palitviaźniaŭ. Heta dało b nadzieju ludziam u Biełarusi, u śviecie na mahčymaść pazityŭnych pieramienaŭ u krainie.
Ja nie adčuvaju siabie siońnia volnym čałaviekam svabodnaj krainy. Ja
-
Na mahile Viački Stankieviča na pomniku — ni słova pa-biełarusku. Voś pra što heta kaža nakont emihrantaŭ, emihracyi i «biełaruskaści ŭnukaŭ»
-
Lvoŭski: U Biełarusi nacyjanalnaje śviata — heta rycarskija turniry, u Rasii — sarafany i karahody
-
Praryŭ marakancaŭ u Sieutu: što heta było? Ci mahła heta być tonkaja pomsta Vašynhtona Madrydu? I ci adabjecca na lehalizacyi biełarusaŭ?
Kamientary