Šaścidzionnaja vajna pamiž Izrailem dy jahonymi arabskimi susiedziami, sarakahodździe jakoje adznačajecca na hetym tydni, kardynalna źmianiła suadnosiny siłaŭ na Blizkim Uschodzie. Piša Siaržuk Vinahradaŭ.
Šaścidzionnaja vajna pamiž Izrailem dy jahonymi arabskimi susiedziami, sarakahodździe jakoje adznačajecca na hetym tydni, kardynalna źmianiła suadnosiny siłaŭ na Blizkim Uschodzie. Kali raniej havorka viałasia była pra vyžyvańnie Izrailu, to paśla jaje jon paŭstaŭ jak rehijanalnaja zvyšdziaržava z mocnym vojskam, vialikim ekanamičnym patencyjałam dy bolšaj terytoryjaj. Ź inšaha boku, niečakana vidavočnaja pieramoha Izrailu zrabiła suadnosiny varahujučych bakoŭ bolš asymetryčnymi j hetak zapačatkavała novy vid kanfliktu, hetak charakterny dla sučasnaha śvietu.
Pośpiech niespadziavanaha napadu izrailskaje avijacyi na ehipeckija pavietranyja siły, jakija byli źniščanyja za ličanyja hadziny, dy pieramožny pachod izrailskaha desantu na Jerusalim prademanstravali tatalnuju pieravahu technalahična abstalavanaha vojska zachodniaha ŭzoru nad šmatludnymi, ale niedziejazdolnymi vajskovymi adzinkami krainaŭ treciaha śvietu. Vidavočnaść bieznadziejnaści łabavoha supraćstajańnia z zachodnimi demakratyjami pryviała da šyrejšaha pieraasensavańnia radykalnymi antyzachodnimi hrupoŭkami ich vajskova‑palityčnaje stratehii. Dalejšyja ataki na Izrail nasili bolš kropkavy j pravakacyjny charaktar i pačali namacvać słabaści liberalnych demakratyjaŭ u asymetryčnych kanfliktach z ujaŭna słabiejšym voraham.
Zamiest naŭprostaha vajskovaha supraćstajańnia asymetryčnyja kanflikty praduhledžvajuć stvareńnie j padtrymku radykalnych paramilitarnych hrupovak partyzanskaha kštałtu, jakija vykonvajuć dvaistuju funkcyju. Pa‑pieršaje, niešmatlikaść i mabilnaść hrupovak robić ich napady na rehularnyja častki praciŭnika niečakanymi j bolš efektyŭnymi. Pa‑druhoje, naŭmysnaje bazavańnie aktyŭnych napaŭvajskovych adzinak siarod mirnaha nasielnictva spryčyniajecca ŭ vypadku abvastreńnia kanfliktu da značnaje kolkaści cyvilnych achviaraŭ, jakija vykarystoŭvajucca dziela idealahičnaje dyskredytacyi macniejšaha boku. Pry hetym medyjnaja prastora dy alternatyŭnyja palityčnyja płyni praciŭnika ci trecich krainaŭ vystupajuć jak pravadniki intaresaŭ słabiejšaha boku ŭ asymetryčnym kanflikcie.
Dalejšaje raźvićcio blizkaŭschodniaha supraćstajańnia demanstruje paraŭnaŭčuju paśpiachovaść madeli asymetryčnaje vajny, vykarystanaje suprać Izrailu, jak na idealahičnym, tak i na militarnym frońcie. Prykładam, praz apelavańnie da levaliberalnych palityčnych kołaŭ Zachadu byli stvoranyja idealahiemy pra izrailskuju akupacyju fantomnaje palestynskaje dziaržavy j pra mirnych arabaŭ‑palestyncaŭ jak achviaraŭ izrailskaje ahresii. Pry neŭtralnym razhladzie słušnaść hetych idealahiemaŭ vyhladaje sumnieŭnaj. Hetak, terytoryi Zachodniaha bierahu raki Jardan dy sektaru Haza, zaniatyja Izrailem u vyniku šaścidzionnaje vajny, pieršapačatkova kantralavalisia adpaviedna Jardanijaj i Ehiptam. Ideja stvareńnia asobnaje arabskaje palestynskaje dziaržavy raźviłasia tolki paśla faktyčnaje admovy susiednich arabskich krainaŭ ad stračanych u vyniku raspačataje imi vajny ziemlaŭ. Ź inšaha boku, ciapierašnija ŭnutryarabskija sutyknieńni ŭ Hazie j Libanie demanstrujuć rastučy relihijny radykalizm u arabskich hramadztvach i staviać pad pytańnie padrychtavanaść palestynskich arabaŭ da dziaržaŭnaha žyćcia. Tym nia mienš siarod značnaje častki zachodnich intelektuałaŭ pieramoh arabacentryčny pohlad na kanflikt, što aznačaje faktyčnuju parazu Izrailu ŭ idealahičnaj vajnie.
I ŭsio ž, zastupnictva zachodnich levaliberałaŭ moža stacca dla palestyncaŭ miadźviedžaj dapamohaj. Prykładam, chvala bajkatavańnia izrailskich akademičnych ustanovaŭ i handlu, jakaja ciapieraka nabyvaje moc u Zachodniaj Eŭropie, naŭrad ci palepšyć ciažkoje stanovišča palestyncaŭ. U rešcie rešt, naiŭna spadziavacca, što praz adnabakovy cisk na Izrail možna pazbycca hłybokich supiarečnaściaŭ, jakija stalisia pryčynaj žorstkaha supraćstajańnia na Blizkim Uschodzie. Horš za toje, doŭhaterminova izalacyja Izrailu akažacca kontrapraduktyŭnaj, bo pravakue arabaŭ admovicca ad pamiarkoŭnaści j dyjalohu z susiedam.
Što ž da militarnaha frontu asymetryčnaha kanfliktu, niapeŭnyja vyniki Druhoje libanskaje vajny ŭletku 2006 hodu ŭ čarhovy raz zaśviedčyli nieefektyŭnaść avijacyi j tankavych častak u zmahańni suprać dobra ŭzbrojenaje paramilitarnaje piachoty. Hetak niepieramožnaja reputacyja izrailskaha vojska była pastaŭlenaja pad sumnieŭ, što ŭzmacniła revanšysckija siły ŭnutry arabskich krainaŭ.
Sučasny dośvied pakazvaje, što, niahledziačy na zacikaŭlenaść macniejšych bakoŭ u chutkim raźviazańni, asymetryčnyja kanflikty majuć tendencyju da zaciahvańnia. Akramia araba‑izrailskaha supraćstajańnia prykładam moža słužyć prysutnaść zachodniaje kaalicyi ŭ Iraku j Aŭhanistanie, jakaja vierahodna zastaniecca faktam hieapalityčnaha žyćcia na bližejšy čas. Vidavočna, ŭžyvańnie vajskovych srodkaŭ samo pa sabie zvyčajna nie pryvodzić da žadanaje razradki. Alternatyŭnym padychodam moža być sproba źmianić stratehičnuju rasstanoŭku siłaŭ u kanflikcie. Hetak, lahičnaj padajecca ideja pryniaćcia Izrailu ŭ NATO, padtrymanaja miž inšym byłym ministram zamiežnych spravaŭ Niamieččyny Joškam Fišeram. Siabroŭstva Izrailu ŭ NATO dało b hetaj krainie patrebnyja harantyi biaśpieki j zrabiła b jejny adychod ź pieravažna arabskich terytoryjaŭ mieńš ryzykoŭnym. Akramia taho, heta mahło b dapamahčy praduchilić bolš niebiaśpiečny ekzystencyjny kanflikt Izrailu ź Iranam. Adnak ža u źviazku z mocnymi antyizrailskimi nastrojami ŭ zachodnieeŭrapiejskich palityčnych elitach ustupleńnie Izrailu ŭ NATO vyhladaje pakul što małarealnym. Heta moža aznačać, što blizkaŭschodni asymetryčny kanflikt usio jašče daloki ad mirnaha vyrašeńnia.
-
«Vy viedajecie, što bolšaść biełarusaŭ ličać vas nikčemnymi chałujami?»
-
Cyhankoŭ: Babaryka značna bližejšy da pazicyi ofisa Śviatłany Cichanoŭskaj, čym da vykazvańniaŭ «babarykancaŭ»
-
Babaryka turemščykam: «U mianie było, ciapier niama, ale jość šaniec, što budzie. A ŭ vas nie było, niama i nie budzie. I ŭ vašych dziaciej nie budzie»
Ciapier čytajuć
Pahladzieli film «Piaščotna da siabie», źniaty pa dzika papularnaj biełaruskaj knizie — pra zaciukanuju žančynu, jakuju chočuć zrabić dla ŭsich zručnaj
Kamientary