№ 19 (176), 10 — 15 traŭnia 2000 h.
Dziaržaŭny Hierb
Respubliki Biełaruś
(apisańnie)
Dziaržaŭny Hierb Respubliki Biełaruś ujaŭlaje saboju klasyčnuju šmatpradmietnuju kampazycyju «ŭ kruzie». Centar kampazycyi — tonki hrafičny («draciany») abrys našaj respubliki ŭ promniach uzychodziačaha (a moža zachodziačaha) sonca. Užo hety pieršy i najhałaŭniejšy element kampazycyi śviedčyć ab hłybokim viedańni tvorcam (abo tvorcami) Hierbu historyi Biełarusi i tonkim adčuvańni siońniašnich palityčnych realijaŭ. Uspomnim, kolki razoŭ u biahučym stahodździ hety krochki, efemerny abrys to pamianšaŭsia, to pavialičvaŭsia, to znoŭ ściskaŭsia pad uździejańniem unutranych i, hałoŭnym čynam, vonkavych faktaraŭ. Efemernaść abrysu siońnia — dakładnaja charaktarystyka našaj siońniašniaj dziaržaŭnaści. Što tyčycca soniečnaha pramieńnia, to, jak viadoma, mudraja pryroda śviecić adnolkava i durniam, i biednym, i bahatym, i pakutnikam, i prajdziśvietam.
Jašče adzin nadzvyčaj dakładny vobraz stvaraje ahulny abrys hierbu ŭ abjomnym, reljefnym vykanańni (asabliva kali reljef pazałočany, bieły ci pafarbavany ŭ adzin koler). Heta — kačan kapusty, harodniny, jakaja viadomaja ŭ nas spakon viakoŭ. Choładaŭstojlivaja, niepieraborlivaja, usiudy papularnaja narodnaja lubimica i karmilica. I nia tolki ŭ Biełarusi, ale i ŭ bratnich słavianskich narodaŭ (uspomnim: «Ŝi da kaša — piŝa naša»). Prysutničaje i kaša. Mienavita ź ziernievych kulturaŭ utvorana asnova vianku, jakaja zajmaje značnuju častku Hierbu. A kaša, jak viadoma, robicca ź ziarniataŭ (jačmień — pancak, prosa — pšano i h.d.). Hety vianok, biezumoŭna, viaršynia aŭtarskaj zadumy. Jon nahadvaje tyja bahatyja ŭračystyja vianki, pieraplecienyja stužkami, što ŭskładajuć zvyčajna najvyšejšyja asoby dziaržavy ŭ miescach usienarodnaha smutku i žałoby. Takim čynam, pachavalny vianok vakoł abrysu Biełarusi ŭzmacniaje ŭračysty, surovy nastroj, jaki achoplivaje hledača, prostaha hramadzianina našaj respubliki pry ŭvažlivym razhladzie Hierbu. Praŭda, nadpis «Respublika Biełaruś» na stužkach nie zusim adpaviadaje našaj rečaisnaści, bo my jašče žyvyja. Bolš dakładnym i adpaviednym sytuacyi, nam dumajecca, byŭ by tekst: «Darahomu» (źleva) i lubimamu (sprava) ad usienarodna abraŭšych (źnizu)».
Na samym viersie Hierbu — maleńkaja piacikutnaja zorka. «Mohienšłomo» ci «Zorka Salamona» (u hebrajskaj tradycyi) była ŭziata na ŭzbrajeńnie masonami siaredniaviečča jak adzin z papularnych symbalaŭ i pa siońnia ŭpryhožvaje iłby i hrudzi vajskoŭcaŭ i milicyjantaŭ. Pamier zorki i miesca jaje raźmiaščeńnia symbalizuje, jak my miarkujem, niaznačnuju prysutnaść masonstva na samym viersie našaj dziaržaŭnaj hijerarchii.
U cełym, abahulniajučy vyšejzhadanaje, možna śćviardžać, što naš sučasny Hierb jak najlepiej adlustroŭvaje, padkreślivaje i symbalizuje stan palityčnaj kultury, histaryčnaj adukacyi, husty i pamknieńni jak zakazčykaŭ, tak i vykanaŭcy (vykanaŭcaŭ?) hetaha, bieź pierabolšvańnia, šedeŭru.
Uładzimier Krukoŭski
Kamientary