Što navukoŭcy mohuć vyśvietlić dziakujučy padzieńniu stupieni rakiety SpaceX na Miesiac
Častka rakiety kampanii SpaceX u sieradu, pavodle raźlikaŭ astranomaŭ, upała na pavierchniu Miesiaca. Niahledziačy na toje, što heta adbyłosia vypadkova, navukoŭcy mohuć vykarystać zdareńnie jak unikalny ekśpierymient, jaki dapamoža lepš vyvučyć spadarožnik Ziamli i padrychtavać budučyja miesiacovyja misii, piša Bi-bi-si.
Na Miesiac pavinna była ŭpaści adpracavanaja druhaja stupień rakiety Falcon 9. Jana mieła masu kala čatyroch ton i ŭrezałasia ŭ pavierchniu z chutkaściu prykładna 8,7 tysiačy kiłamietraŭ u hadzinu. Hetaja stupień zastałasia paśla zapusku rakiety ŭ studzieni minułaha hoda, kali Falcon 9 vyvieła ŭ kosmas dva miesiacovyja zondy.
Paśla zaviaršeńnia svajoj asnoŭnaj zadačy stupień praciahły čas ruchałasia pa vyciahnutaj arbicie vakoł Ziamli i Miesiaca. Na jaje trajektoryju ŭpłyvali pryciahnieńnie Ziamli, Miesiaca, Sonca, a taksama soniečny viecier. Viasnoj astranomy raźličyli, što ŭ vyniku hetych źmianieńniaŭ jana ŭrešcie sutykniecca z pavierchniaj Miesiaca.
Nazirać sam momant udaru było vielmi składana. Amatarskija teleskopy, chutčej za ŭsio, nie mahli zafiksavać karotkuju ŭspyšku, jakaja adbyłasia na aśvietlenaj Soncam častcy Miesiaca. Taksama ciažka było ŭbačyć vobłaka pyłu, jakoje, pavodle raźlikaŭ, mahło padniacca prykładna na 100 kiłamietraŭ i trymacca niekalki chvilin.
Niekatoryja kaśmičnyja aparaty na arbicie Miesiaca taksama nie zmahli źniać sam momant padzieńnia. Naprykład, paŭdniovakarejski zond Danuri pralacieŭ nad miescam udaru niezadoŭha da zdareńnia, a atrymanyja im zdymki navukoŭcy pakul analizujuć.
Praź niekalki dzion nad miescam padzieńnia pavinien prajści amierykanski miesiacovy aparat Lunar Reconnaissance Orbiter. Daśledčyki zmohuć paraŭnać zdymki pavierchni da i paśla ŭdaru i vyznačyć pamiery ŭtvoranaha kratara.
Dla navukoŭcaŭ heta asabliva kaštoŭnaja padzieja, bo jany zahadzia viedajuć asnoŭnyja paramietry ekśpierymienta: pamier i masu abjekta, jaho chutkaść i miesca sutyknieńnia. Heta dazvolić pravieryć madeli taho, jak na Miesiacy ŭtvarajucca kratary, jak raźlatajucca askiepki i jak udarnyja chvali raspaŭsiudžvajucca ŭ nietrach spadarožnika.
Atrymanyja danyja mohuć mieć i praktyčnaje značeńnie. Razumieńnie taho, kolki pyłu i kamianioŭ uzdymajecca paśla ŭdaru, na jakuju adlehłaść jany raźlatajucca i nakolki mocna dryžyć pavierchnia, dapamoža inžynieram pry prajektavańni budučych pasadačnych modulaŭ i miesiacovych baz.
Akramia taho, vyvučeńnie vykinutych z hłybini parod moža dać novuju infarmacyju pra hieałohiju Miesiaca i historyju farmavańnia sistemy Ziamla — Miesiac, jakoj kala 4,5 miljarda hadoŭ.
Heta nie pieršy vypadak padzieńnia čałaviečych abjektaŭ na Miesiac. U 1959 hodzie pieršym takim abjektam stała savieckaja stancyja «Łuna-2». Paśla hetaha na pavierchniu Miesiaca padali dziasiatki kaśmičnych aparataŭ — častka ź ich metanakiravana, a častka vypadkova.
U 2009 hodzie NASA śpiecyjalna nakiravała zond LCROSS na pavierchniu Miesiaca dla pošuku zamiorzłaj vady. Apošniaje paćvierdžanaje vypadkovaje padzieńnie adbyłosia ŭ 2022 hodzie, kali, jak miarkujecca, u Miesiac urezaŭsia razhonny błok kitajskaj miesiacovaj stancyi, zapuščanaj jašče ŭ 2014 hodzie.
Padzieńnie stupieni Falcon 9 taksama nahadała navukoŭcam pra prablemu kaśmičnaha śmiećcia, jakoje nazapašvajecca kala Ziamli i inšych niabiesnych ciełaŭ užo amal 70 hadoŭ.
Ciapier čytajuć
«Hałoŭnaje nie zabyvać padzaradžać nie tolki telefon, ale i siabie samoha». Jak ukrainski vajskoviec žyvie z dvuma elektrastymulatarami. I što ŭ jaho z seksam?
«Hałoŭnaje nie zabyvać padzaradžać nie tolki telefon, ale i siabie samoha». Jak ukrainski vajskoviec žyvie z dvuma elektrastymulatarami. I što ŭ jaho z seksam?
«Hałandski architektar», jaki adbudavaŭ Vostruju bramu i pastaviŭ sabie dom-krepaść u Hajciuniškach, akazaŭsia nijakim nie hałandcam. Ale jaho spadčyna zachaplaje99
Kamientary