Sport
Nie łupicie skury ź niezabitaha kienhuru
Ministar sportu Jaŭhien Vorsin abviaściŭ, što meta biełarusaŭ – vystupić nia horš, čym na hulniach u amerykanskaj Atlancie (15 medaloŭ, ź jakich tolki adzin załaty)
15 vieraśnia pad šum chvalaŭ Cichaha akijanu ŭ Sydnei adkryjucca XXVII letnija Alimpijskija hulni.
Biełaruskaja delehacyja ŭ Sydnei składaje 235 čałaviek. Naiŭny toj, chto dumaje, što ŭsie jany – spartoŭcy. Niepasrednych udzielnikaŭ alimpijskaha śviata – kala 140. Astatnija miescy zajmajuć trenery (u tym liku dva trenery-psycholahi), masažysty (čamuści tolki čatyry čałavieki), ministar sportu Jaŭhien Vorsin sa śvitaj dy značny desant spartovych žurnalistaŭ. Cikava, što ŭ Sydnej adlacieli ŭsie ludzi z redakcyi spartovych prahramaŭ BT, jakija vałodajuć biełaruskaj movaj, bo mienavita tak tłumačać fakt rasiejskamoŭnaha i da taho ž biazdarnaha repartažu ab futbolnym matčy Biełaruś—Valija na BT. Ale j hałava presavaha desantu ŭ Sydnei — Uładzimier Navicki — daŭno ŭžo ździekujecca z rodnaj movy, amal kožny vychad u efir azdablajučy svaim ulubionym «dasi» ŭ treciaj asobie budučaha času. Spadar Navicki, treciaja asoba dziejasłova dać – daść! Ale vierniemsia bližej da spravaŭ spartovych.
Alimpijskich licenzijaŭ — dazvołaŭ zajavicca na spabornictvy – biełarusy atrymali ažno 198! Adnak NAK vyrašyŭ, što ŭ Aŭstraliju pajeduć tolki tyja, chto maje šaniec na prystojnaje miesca. A voś maładyja spartoŭcy zastanucca doma, tak i nie adčuŭšy smak alimpijskaha porachu. Zdavałasia b, usio jasna – niama čaho marnavać hrošy na balast. Ale reč u tym, što kvitki na radzimu kienhuru dy pražyvańnie tam spartoŭcaŭ spansaruje Mižnarodny alimpijski kamitet, a za kožnaha vystaŭlenaha atleta kraina-ŭdzielnica atrymlivaje jašče 1200 viečnazialonych taleraŭ. Hetyja niekalki dziasiatkaŭ tysiačaŭ «hrynoŭ» tak i prosiacca, kab ich ukłali ŭ dziciačy sport, dzie trenery ledź nie na hramadzkich pačatkach vychoŭvajuć našu spartovuju budučyniu. Pra ich možna było b pakłapacicca ŭ pieršuju čarhu, a nie pra toje, kab u Sydnej źlotała «spartovaja žurnalistka» Inha Chruščova.
Alimpijec numar adzin papiaredziŭ spartoŭcaŭ padčas cyrymonii provadaŭ alimpijskaj delehacyi: «Narod zaždaŭsia pałažycielnaha ryzultata». Pierafrazavać hetyja słovy možna i tak: «Nia budzie vyniku – adkruču hałavu!» Treba skazać, što načalnik krainy prapahanduje palityku nia tolki bizuna. Za pośpiechi na sydnejskich stadyjonach biełarusam abiacanaja i niebłahaja morkaŭka: uładalniku załatoha medala — 60 000 dalaraŭ, srebnaha – 40 000, bronzavaha – 22 500. Akramia taho, ilhotnyja ceny na žytło ŭ novazbudavanym alimpijskim kompleksie ŭ Miensku. Ci budzie hetaha dastatkova dla dobraha vystupu biełarusaŭ u Sydnei?
Bohuś Bijatlanionak
Rekordy buduć
U niekatorych vidach sportu bolš za 90% spyartoŭcaŭ, što majuć vystupać u Sydnei, užyvajuć dopinh
Heta śćviardžajecca ŭ 107-staronkavym dakładzie, zroblenym dla ŭradu ZŠA Nacyjanalnaj kamisijaj pa prablemach užyvańnia ŭ sporcie zabaronienych srodkaŭ. Zusim niadaŭna kiraŭnik Mižnarodnaha Alimpijskaha Kamitetu Chuan Antonija Samaranč paabiacaŭ, što hulni ŭ Sydnei buduć pieršymi «čystymi» hulniami. Ale amerykanskaja kamisija zakidaje MAKu toje, što jon nie zmahajecca z dopinham usurjoz. «Nichto ŭ alimpijskim ruchu nie ŭchvalaje dopinhu adkryta, ale toj fakt, što dopinh niepieramožny, prymajecca. Aproč taho, u bolšaści krainaŭ z pačućcia patryjatyzmu na dopinh, užyvany «svaimi» spartoŭcami, hladziać skroź palcy».
Hetyja vysnovy z amerykanskaha dakładu datyčać i našaje krainy. Usie pamiatajuć, jak niadaŭna ŭspłyło ŭžyvańnie dopinhu našaj kamandaj pa viesłavańni, nie zabylisia i jak kolki hadoŭ tamu papaŭsia na anabolikach symbal našaj ciažkaj atletyki i sympatyk Zianona Paźniaka haradzieniec A.Kurłovič, rekardsmen śvietu ŭ zvyšciažkaj vahavaj katehoryi. Heta nie pieraškodziła jamu trapić u lik 40 «słaŭnych biełarusaŭ» razam ź Lavom Sapieham, karalom Paniatoŭskim, Piatrom Klimukom i Alaksandram Łukašenkam na staronkach ahulnaškolnaha dziońnika «novaha ŭzoru», zaćvierdžanaha Minadukacyi. «Zołata» nia pachnie?
Akurat atrymałasia tak, što termin dyskvalifikacyi niekatorych našych spartoŭcaŭ zakončyŭsia pierad Alimpijadaj. A naahuł pa ŭzroŭni raźvićcia industryi dopinhu my mocna adstajem ad śvietu.
Hrošaj brakuje i davodziłasia da apošniaha času abychodzicca savieckimi raspracoŭkami, niekatoryja ź jakich pachodziać jašče z 60-ych. Choć ich uvohule ciažka ličyć dopinham. Proci sučasnych, naprykład, kitajskich raspracovak — heta chutčej charčovyja dabaŭki. Ale ŭrad svaim sakretnym letašnim rašeńniem pryniaŭ specyjalnuju prahramu, cnatliva nazvanuju «ab medyčnaj padtrymcy sportu». Udvaja prykra, što dabro na krucielstvy daje ŭ nas dziaržava – biarem prykład z Kitaju.
MAK tak i nie stvaryŭ niezaležnaj supraćdopinhavaj kamisyi. Paŭstałaje ž u 1999 h., dziakujučy namahańniam vice-prezydenta MAK D. Paŭnda, Suśvietnaje ahienctva pa baraćbie z dopinham maje prava tolki prapanoŭvać rašeńni. Tymčasam, pavodle amerykanskaha dakładu, MAK naahuł nie viadzie stałych daśledzinaŭ u hetaj halinie. Navukoŭcy śćviardžajuć, što ichnyja pracy «abiasceńvalisia z-za pramarudžvańniaŭ z rašeńniami i nierašučaści najvyšejšych kołaŭ MAK».
MAK abaraniajecca i zajaŭlaje, što, maŭlaŭ, chacia «my nie śćviardžajem, što vyjhrali vajnu, ale nielha i skazać, što my ničoha nia robim. My blizkija da pieramohi nad JERO (erytrapaetynam, harmonam, što pavialičvaje vynoślivaść arhanizmu), i miarkujem, što napałochali dapinhoŭcaŭ. U nastupnyja dva hady damo na baraćbu z dopinham $25 młn.». Ale toj samy pradstaŭnik Alimpijskaha Kamitetu zajaviŭ, što MAK nia budzie vydatkoŭvać srodkaŭ na daśledavańni metadaŭ vykryćcia vykarystańnia harmonu rostu (jaki pavialičvaje masu cieła j źmianšaje tłuščavuju tkaninu), bo, maŭlaŭ, raspracavanyja eŭrapiejskimi labaratoryjami testy zadarahija i niedaskanałyja.
I niby ŭ paćvierdžańnie takoha mierkavańnia ŭ čaćvier heny samy harmon rostu aŭstralijskaja mytnia skanfiskavała ŭva ŭzbeckaha trenera. Jon užo pakinuŭ Sydnej, ale spartoŭcam, što ŭžyvajuć takija srodki, niebiaśpieka być vykrytymi amal nie pahražaje. Hetaksama, jak i tym, chto vykarystoŭvaje steroidy (tym bolš što MAK jakraz zaćvierdziŭ niazvykła vysoki dapuščalny ŭzrovień utrymańnia testasteronu ŭ kryvi dla spartoŭcaŭ-mužčynaŭ), dopinh kryvi (pa sutnaści, nievykryvalny) albo zamieńniki kryvi, naprykład, štučny hiemahlabin. Tak što rekordy buduć. Adzinym pudziłam staŭsia test na erytrapaetyn, z-za jakoha ad udziełu ŭ spabornictvach užo adchilena 27 spartoŭcaŭ z KNR.
Ahidna hladzieć na taki sport — spabornictva technalohijaŭ, a nie ludziej, biznes na zdolnaściach čałaviečaha cieła.
Siarhiej Radštejn
Kamientary