Valery Bułhakaŭ. Rasija i łukašenkaŭski plan stvareńnia pseŭdaapazycyi

 Rasija i łukašenkaŭski plan stvareńnia pseŭdaapazycyi

Valery Bułhakaŭ

Jak by ni skłalisia vyniki zboru podpisaŭ za kandydataŭ u prezydenty, možna prahnazavać, što 9 vieraśnia ŭ biuleteniach budzie nia bolš za dziesiać proźviščaŭ. Prykładna toje samaje adbyvałasia 7 hadoŭ raniej, kali na pieršych prezydenckich vybarach z 19 achvočych nabrać nieabchodnuju kolkaść hałasoŭ zmahli tolki 6 kandydataŭ.

Praviedzienaje infarmacyjnaj ahiencyjaj BiełaPAN u Miensku apytańnie śviedčyć, što ŭžo ciapier mienčuki pačynajuć rabić svoj vybar, jaki zbolšaha moža supaści z vybaram usich biełarusaŭ:

U hetaj vybarcy pakul jašče adsutničajuć kandydatury Michaiła Maryniča i Leanida Sinicyna. Adnak, miarkujučy pa napory ich pieradvybarnaj kampanii, proźviščy i pieršaha, i druhoha mohuć akazacca ŭ vybarčych biuleteniach. Razam z Alaksandram Łukašenkam, Natalaj Mašeravaj, Siamionam Domašam i Zianonam Paźniakom jany ŭtvarajuć hrupu najbolš azartnych hulcoŭ u pieradvybarnaj honcy (Michaił Čyhir, Viktar Ciareščanka i inš. padobnyja palityčnyja dziejačy nie ŭvachodziać u naš raźlik dziela vialikaj pradkazalnaści ich palityčnych pavodzinaŭ).

Pieradvybarnaja kampanija Łukašenki razhortvałasia ŭ červieni ŭ niekalkich kirunkach. Badaj, najcikaviejšy ź ich — realizacyja paśpiachovaha planu pa drabnieńni apazycyi.

24 červienia, prajaŭlajučy nieabyjakija teatralnyja zdolnaści, jon abvinavaciŭ usich astatnich kandydataŭ u pradažnaści i zmovie. Padobnyja vypady Łukašenki pieraśledujuć dźvie mety. Pa-pieršaje, Łukašenka ŭmieła naviazvaje apazycyjny status svaim staŭlenikam (Sinicynu, Mašeravaj, Maryniču i h.d.), pa-druhoje, jon padtrymlivaje ŭ stanie “bojehatoŭnaści” svoj elektarat.

Heta robicca šlacham vybudovy svajho rodu łancužka: biełaruski prezydent emacyjna dakaraje ŭ niečym Mašeravu i Maryniča, paśla ŭ zvodkach infarmacyjnych ahiencyj źjaŭlajecca Sinicyn i ŭpikaje Łukašenku za zroblenyja hraški. Taki voś skietč na čaćviarych, abo, havoračy na dziacinaj movie, hulnia ŭ paravozik.

Hulnia ŭ paravozik

Čatyrochchadoŭka z udziełam Mašeravaj, Maryniča j Sinicyna śviedčyć pra toje, što ŭ lahiery praŭradavych kandydataŭ adbyvajecca svajho rodu padzieł pracy. Łukašenku značna vyhadniej padzialicca hałasami biełaruskich vybarcaŭ z “paciešnymi” kandydatami, čymsia z realnymi supiernikami.

Ale aproč dasiahnieńnia taktyčnaje vyhady, łukašenkaŭcy zacikaŭlenyja i ŭ kardynalnym pieradziele biełaruskaha palityčnaha pola zhodna z paśpiachova aprabavanym u Rasii scenaram “kiravanaj demakratyi”, vyciaśniŭšy z hetaha pola niesystemnuju ŭvačču aficyjnych uładaŭ apazycyju. Uśled za pseŭdaparlamentam i pseŭdakanstytucyjnym sudom, pseŭdademakratyjaj i pseŭdazakonnaściu prychodzić čarha pseŭdaapazycyi, bo tolki pseŭdaapazycyja moža zrabić uładu Łukašenki nieabmiežavanaj, a stvoranuju im palityčnuju systemu — zakončanaj i pa-svojmu daskanałaj. Možna nie sumniavacca, što nastupnym krokam paśla pieratvareńnia Sinicyna i jamu padobnych u publičnych palitykaŭ budzie ahresiŭnaja kampanija łukašenkaŭcaŭ pa stvareńni na ich hruncie “systemnaj apazycyi”. (U apazycyjanery precca zapisacca navat blizki siabar Łukašenki i pa sumiaščalnictvie namieśnik staršyni pałaty pradstaŭnikoŭ Uładzimier Kanaploŭ — na minułym tydni ŭ Strasburhu jon zajaviŭ ab svaim namiery stvaryć i ŭznačalić u “pałatcy” mahutny apazycyjny ruch, pra što chutčej-chutčej paviedamiła pad rubrykaj “Sensacyja” “Narodnaja Vola”.)

Nia vyklučana, što Łukašenka i pasłuchmianyja jamu Mašerava, Sinicyn i Marynič u razhar pieradvybarnaj honki nia buduć curacca jaŭnych pravakacyj — buduć arhanizoŭvać mižsobku zapałochvańnie, dasyłać adzin adnamu pahrozy, čynić akty napadu i źbićcia, mahčyma, navat z užyvańniem vybuchovych rečyvaŭ i ahniastrelnaj zbroi małoj zabojčaj siły, a paśla žvava abmiarkoŭvać heta svaim vuzkim kołam u biełaruskich ŚMI, tłumačačy ŭsio heta padkopami pravaradykalnych siłaŭ i patrabujučy ich žorstka pakarać za heta. U Biełarusi pačatak hetym “samastrełam” daŭ Łukašenka svaim loźnienskim machlarstvam 1994 h., letaś pačyn padtrymaŭ Alaksandar Fiaduta, jaki padčas vosieńskich vybaraŭ u pałatu pradstaŭnikoŭ niekatory čas źjaŭlaŭsia na ludziach uvieś pierabintavany. Ciapier Fiaduta pracuje na Sinicyna, tamu nia budzie ničoha dziŭnaha, kali pieršym nervy nia vytrymajuć u Leanida Hieorhijeviča. Niešta padobnaje rabiłasia na pazaletašnich vybarach va Ŭkrainie, kali najbolš niebiaśpiečnaha kankurenta Kučmy Maroza abvinavacili ŭ terakcie suprać najmienš niebiaśpiečnaha — Natali Vitrenki.

Persona Leanida Sinicyna vymahaje asobnaha abmierkavańnia. Łukašenkaŭskija palittechnolahi, vidavočna, rezervujuć jamu miesca nieŭraŭnavažanaha liberała, dadatkova adkaznaha za suviazi ź biznesam (chacia niajasna, jakoje dačynieńnie da biznesu maje vice-prezydent hramadzkaha abjadnańnia “Sacyjalnyja technalohii”, arhanizacyi niekamercyjnaj pavodle dziejnaha zakanadaŭstva; ź inšaha boku, nazoŭ takoj arhanizacyi śviedčyć pra toje, što jana stavić niejkija eksperymenty nad biełaruskim hramadztvam). Sioletnija akcyi hetaha dziejača pakazvajuć jaho schilnaść da machinatarstva i tannych efektaŭ. Čaho vartaja sinicynskaja zajava, što na praciahu troch tydniaŭ jaho hrupie ŭdałosia sabrać bolš za 160 tysiač podpisaŭ za inicyjatyvu “piać ź plusam” (sens hetaj inicyjatyvy, vidać, nie da kanca jasny samomu Sinicynu, inakš jak rastłumačyć toje, što na jaho asabistaj veb-staroncy pracujuć usie opcyi, za vyniatkam “inicyjatyvy piać ź plusam”). Abo skandalny, ale, jak vyśvietliłasia, biessensoŭny list pra rasprodaž dziaržaŭnaj ułasnaści napiaredadni vybaraŭ (chacia adrasnaja hrupa — ekanamičnaja elita — vydatna zrazumieła sens hetaha pasłańnia). Samy “smažany” fakt z hetaha lista, a mienavita toje, što aficyjny Miensk za padtrymku padčas referendumu 1996 h. raspłaciŭsia z “arłoŭskaj hrupaj”, uznačalenaj śpikieram Rady Federacyi RF Jahoram Strojevym, kantrolem nad Biełaruskim metalurhičnym zavodam, nie znajšoŭ paćviardžeńnia.

Liberał i skandalist

Sinicyn nikoli asabliva nie chavaŭ taho, što źbirajecca pracavać na Łukašenku. Jašče letaś, kali 27 vieraśnia pastanovaj Viarchoŭnaha sudu Respubliki Biełarusi Sinicyn byŭ zarehistravany kandydatam paśla źniaćcia vybarčaj kamisijaj Rahačoŭskaj vybarčaj akruhi, jon pravioŭ pres-kanferencyju, na jakoj zajaviŭ pra toje, što maje namier viarnucca ŭva ŭładu, kansultavać Łukašenku na vybarach i što jon padtrymlivaje stasunki z Łukašenkam praź jaho pamočnikaŭ. Pakazalna, što Sinicyn tady byŭ vyłučany kandydatam ad dvuch pracoŭnych kalektyvaŭ dziaržaŭnych arhanizacyj — darožna-budaŭničaj upravy i pradpryjemstva pa vytvorčaści žalezabetonnych kanstrukcyj.

Pra toje, što Sinicyn pa sutnaści nikoli nie źnikaŭ z-pad uvahi Łukašenki, havoryć i fakt arhanizavanaj pry kancy 1999 h. pratačeńnia infarmacyi z Administracyi prezydenta: “Pavodle našaj infarmacyi, na miesca Miaśnikoviča moža viarnucca Leanid Sinicyn — pieršy kiraŭnik prezydenckaj administracyi. Akurat Sinicyn prykłaŭ nadzvyčajnyja namahańni dla taho, kab Łukašenka ŭznačaliŭ Biełaruś” (“Biełorusskaja hazieta” za 13.12.1999).

Darečy, analityki sychodziacca na dumcy, što “honar” vynachodnictva słavutaj prezydenckaj vertykali taksama naležyć Sinicynu. I jašče paru štryškoŭ ź jaho bijahrafii. Ź imiem Sinicyna, jaki ŭ svoj čas zajmaŭ pasadu kiraŭnika Rady pa kaštoŭnych papierach pry Radzie ministraŭ, źviazany skandał, jaki vybuchnuŭ paśla niaŭdałaha vypusku ŭ 1995 h. pieršych biełaruskich załatych manetaŭ. Zaduma skončyłasia sudovymi pracesami. Aŭtaram eskizu pieršaj biełaruskaj manety byŭ nia chto inšy, jak Leanid Sinicyn... Praź niejki čas Łukašenka ŭ teleprahramie “Sovieršienno siekrietno” abvinavaciŭ Sinicyna ŭ machinacyjach (prodažy za biescań rasijskim kamercyjnym strukturam materyjalnych rezervaŭ Biełarusi), u adkaz na što apošni pahražaŭ sudzicca, ale namier svoj tak i nia ździejśniŭ.

Čałaviek padobnaha losu — padazravany ŭ karupcyi były rasijski dziaržaŭny dziejač, a ciapier biznesoviec-emihrant Siarhiej Stankievič — nazyvaŭ Sinicyna “śvietłoj hołovuškoj”.

Tavarny znak, i tolki

Razam z Natalaj Mašeravaj Sinicyn aktyŭna “raskručvajecca” rasijskimi ŚMI. U prahramie ORT “Vriemiena” Sinicyn sensacyjna pryznaŭsia, što biełaruskija ŭłady padrychtavali śpis ludziej, jakich nia buduć puskać na BT, i što jon, naturalna, u hetym śpisie pieršy.

Niama sumnievu ŭ tym, što rasijcy praz svajo telebačańnie buduć zaŭziata prapahandavać i pracoŭnuju pensijanerku Natalu Mašeravu.

Niahledziačy na toje, što imia Mašeravaj daŭno milhacić u biełaruskaj presie, vakoł jaje postaci zachoŭvajecca areoł tajamničaści. Peŭnym palityčnym krokam Mašeravaj ciažka dać adnaznačnuju interpretacyju. Naprykład, navošta joj było razam ź jašče adnym kandydatam na prezydenta Siarhiejem Skrabcom uvachodzić u stvoranuju 24 traŭnia deputackuju hrupu “Adzinstva”, uznačalenuju byłym siabram AHP i byłym namieśnikam hieneralnaha dyrektara sumiesnaha biełaruska-niamieckaha pradpryjemstva “Biełfarm” Jurjem Marozavym?

Palityčnaja aktyŭnaść Mašeravaj zaŭsiody išła ŭ rečyščy aficyjna pravodžanaj palityki. Heta jana stvaryła “Biełaruski sajuz imia P. Mašerava “Źnič”, kab pahłyblać biełaruska-rasijskuju intehracyju na niefarmalnym uzroŭni. Heta jana bieź nijakich zhryzotaŭ sumleńnia vykarystoŭvała narodnuju pamiać ab svaim baćku dla dasiahnieńnia tymčasovaj vyhady.

Mašerava, jak i Michaił Marynič, nia maje ni pieradvybarnaj prahramy, ni vyraznaj prahramy dziejańniaŭ (u interviju maskoŭskaj hazecie “Kommiersant'” 22 červienia Mašerava nie zmahła navat adkazać na pytańnie pra svaju palityčnuju kancepcyju: karespandent Jury Śvirko pytajecca: “Ale ŭsio-tki vy budziecie prapanoŭvać kancepcyju, jakaja adroźnivajecca ad kancepcyi Alaksandra Łukašenki?”, Mašerava adkazvaje: “A pra hetaje z vami pahavorym, kali ja budu zarehistravanaja”).

Ad Łukašenki jaje adroźnivaje pieradusim toje, što pieradvybarnaja kampanija pieršaha nakiravanaja na šyrokija słai hramadztva, tym časam Mašerava ŭsialak sprabuje ŭniknuć pryviazki da kankretnaj hrupy hramadztva — aby, barani Boža, nie pieraciahnuć na svoj bok kaho-niebudź z łukašenkaŭskaha elektaratu. Inakš kažučy, Mašerava śviadoma curajecca sacyjalnych adrasataŭ svajoj aktyŭnaści, robiačy staŭku na emacyjnuju pryvabnaść svajho imidžu “adzinaj dački zahadkava pamierłaha ŭsienarodnaha kiraŭnika” i faktyčna raźličvajučy na hałasy tolki toj mienšaj pałovy biełaruskaha hramadztva, jakaja nia vyznačyłasia, za kaho hałasavać (kab zrabić vybar hetaj častki hramadztva lahčejšym, Mašerava moža na niejki čas pačać vykarystoŭvać liberalna-demakratyčnuju rytoryku ŭ duchu Sinicyna i Maryniča). Za Mašeravaj nie staić ni palityčnaja prahrama, ni samastojnaja (h.zn. nieprałukašenkaŭskaja) palityčnaja siła. Jana — papularny tavarny znak na biełaruskim palityčnym rynku, i tolki.

PseŭdaDomaš

Jašče adnym kandydatam, za jakim staić adno vialikaje palityčnaje “ništo”, źjaŭlajecca Michaił Marynič.