Najn “Rammstein”!
Samy brutalny hurt Eŭropy znoŭ abminuŭ Biełaruś
Chadzili čutki, što lidery “novaj niamieckaj žorstkaści” (Neue deutche Harte) zajeduć z kancertami ŭ Sankt-Pieciarburh, Maskvu, Kijeŭ dy Miensk. U Kijevie navat byli ŭžo źjavilisia afišy, ale ŭrešcie kancert adbyŭsia tolki ŭ Sankt-Pieciarburzie — 17 červienia. U Maskvie jon byŭ zabaronieny paśla biasčynstvaŭ futbolnych fanataŭ. Nu a pra Miensk — tak i zastałosia čutkami. Urešcie, letaś nie było i čutak, kali “Rammstein” vystupiŭ, akramia dźviuch rasiejskich stalicaŭ, u Talinie, Ryzie dy Vilni.
“Rammstein” (dalej — R+) utvaryli ŭ 1994 h. šaściora muzykaŭ. Usie jany — z byłoj HDR (a adzin z hitarystaŭ, Paŭl Łanders, navat naradziŭsia ŭ nas u Bieraści). Nazva hurtu ŭ pierakładzie aznačaje “taranny kamień”, a jašče jana suhučnaja naźvie zachodniehiermanskaha miastečka Ramstein, nad jakim u 1988 h. sutyknulisia dva nataŭskija samaloty. U vyniku toj katastrofy zahinuła kala 80 čałaviek, i heta ciapier asacyjujecca z zachapleńniem hurtu ahniom i piratechničnymi efektami.
Cami muzyki nazyvajuć svoj styl “tancavalnym metałam” i nia suprać taho, kab ich adnosili da “papsy”. Ad pačatku svajho isnavańnia hurt śpiavaje pa-niamiecku, što nie pieraškodziła jamu ŭvarvacca ŭ eŭrapiejskija i amerykanskija hit-parady. Chutčej naadvarot: mienavita niamieckaja mova ŭ sukupnaści z “tatalitarnym” patasam, vyraznym archaičnym maŭleńniem i prostaj, ale paznavalnaj muzykaj zabiaśpiečyła pośpiech hurtu. (Dla amerykanskich hastrolaŭ byli padrychtavanyja anhielskamoŭnyja versii dźviuch pieśniaŭ, ale publika ich nie ŭpadabała.) U hetym R+ adroźnivajecca ad takich hurtoŭ, jak “Scorpions”, jakija nabyli suśvietnuju viadomaść, “nastupiŭšy na horła” svajoj rodnaj niamieckaj movie. Kali ž prybrać žorstkija hitarnyja huki, dyk niekatoryja pieśni nahadvajuć opernyja partyi časoŭ baroka. Ad źviazki ź dźviuch hitaraŭ plus basu z bubnami dy supermužčynskaha hołasu salista muraški biehajuć pa śpinie. Atrymlivajecca muzyka hetkaha złosna-maršavaha, vyraznaha charaktaru.
Ad pačatku isnavańnia na R+ sypalisia abvinavačańni ŭsialakaha kštałtu: u homaseksualiźmie i neanacyźmie, sadamazachiźmie i fašyźmie.
I praŭda, teksty časam zanadta dvuchsensoŭnyja, kab być zrazumietymi ź pieršaha razu. Naprykład, padčas vykanańnia pieśni “Bück Dich” na kancertach imitujecca homaseksualny akt. Jak tłumačyć aŭtar tekstaŭ i salist hurta Tyl Lindeman, razmova ŭ pieśni idzie pra niazdatnaść ludziej da sapraŭdnaha kachańnia. A “šoŭ”, dzie salist stavić kłavišnika, pardon, rakam usprymajecca jak ździek z seksualnaje mienšaści. A, naprykład, u časie vykanańnia pieśni “Bestrafe mich” (“Pakaraj mianie”) Lindeman łupić siabie plotkaj. Až vyśviatlajecca, što takim mazachisckim čynam jon bačyć dačynieńni čałavieka i chryścijanskaha boha, u jakoha sam nia vieryć. Praniźlivaja pieśnia “Mutter” — nasamreč skarha na ciažkoje žyćcio kłanavanaha dziciaci. Što da “fašyzmu” ramštajnaŭcaŭ, dyk u časy Hitlera muzyki R+, chutčej za ŭsio, ciahali b kamiani ŭ jakim kanclahiery.
Sami ŭdzielniki epatažnaha hurtu ŭsie abvinavačvańni adprečvajuć. Krytyka vyklikanaja najpierš rezkim kantrastam R+ z tymi žančynapadobnymi sałodkahałosymi vykanaŭcami, što zapoŭnili sceny ŭ 90-ch. Akramia vyraznaj niamieckaj movy, kultu mužnaści i hulni muskułami na scenie, da asablivaściaŭ R+ varta dadać adsutnaść kompleksaŭ što da minułaha Niamieččyny. Naprykład, u svoj čas R+ zrabiŭ kaver-versiju pieśni “Stripped” hurtu “Depeche Mode”. Paźniej na hetuju pieśniu źniali klip, u jakim byli vykarystanyja frahmenty ź filmu “Olympia”, stvoranaha niamieckaj režyserkaj Leni Ryfenštal padčas Alimpijskich hulniaŭ 1936 h. u Berlinie. Albo — na vokładcy albomu “Sehnsucht” źmieščanyja vyjavy tvaraŭ udzielnikaŭ hurtu ŭ metaličnych prystasavańniach, jakija vykarystoŭvalisia dla vyznačeńnia aryjskaj formy tvaru. Takija momanty dy jašče teksty, dalokija ad “palitkarektnaści”, časam nieprychavany ściob z “ahulnačałaviečych kaštoŭnaściaŭ” zaŭsiody vyklikajuć vał krytyki z boku levaliberalnaj presy.
Nieadjemnaja častka kancertaŭ — niezvyčajnaje šoŭ, padčas jakoha ramštajnaŭcy naŭprost hulajuć z ahniom. Z usich bakoŭ latuć iskry i rakiety, muzyki palivajuć adzin adnaho z ahniamiotaŭ, a salist urešcie zaharajecca i pałaje. Varta zaznačyć, što z R+ pracuje słavuty Hiert Chof, viadomy svaimi hrandyjoznymi śviatło-muzyčna-piratechničnymi pastanoŭkami sustrečy milenijumu ŭ Atenach, Pekinie i Berlinie, a taksama śviatkavańnia 1000-hodździa Vuhorščyny.
Pakaźnikam pośpiechu hurtu možna ličyć i bieźlič “pierapievaŭ” ich kampazycyjaŭ inšymi hurtami, parodyi dy pierarobki (u Rasiei źjaviŭsia až ceły dysk, składzieny ź miksaŭ kampazycyjaŭ R+ i… Zemfiry). I naš “Nejra Dziubiel” nie zastaŭsia ŭbaku: na apošnim jahonym albomie jość kampazycyja “Buchast” z muzykaj ramštajnaŭskaha hita “Du hast”. Syhrana niadrenna, ale ŭ paraŭnańni z aryhinałam nejradziubieleŭskaja versija prajhraje z-za nia nadta vyraznaha tekstu i vakału, kali paraŭnoŭvać z žaleznaj artykulacyjaj Lindemana).
Na zaviaršeńnie letašnich rasiejskich kancertaŭ niemcy syhrali saviecki mehahit “Pieśnia o trievožnoj mołodosti” (na muzyku Pachmutavaj i słovy Ašanina) u svajoj brutalnaj apracoŭcy. Što my mahli b pačuć na raźvitańnie ŭ vypadku kancertu ŭ Biełarusi? Mahčyma, “Byvajcie zdarovy, žyvicie bahata”. Zastajecca tolki pačakać, kali ž naš šoŭ-biznes daśpieje da taho, kab arhanizavać taki kancert.
V.A.
Ci patrebnaja biełaruskaja mova tym, chto razmaŭlaje pa-rusku? Azaronak zadaŭsia takim pytańniem na STB, a vypusknik Akademii MUS prapanavaŭ zamianić uroki fakultatyvami
Kamientary