Навука і тэхналогіі55

У Чарнобылі знайшлі незвычайны чорны грыб, які сілкуецца радыяцыяй

У Чарнобыльскай зоне адчужэння навукоўцы знайшлі незвычайны мікраарганізм — чорны грыб Cladosporium sphaerospermum. Ён не толькі выжывае пры высокім узроўні радыяцыі, але і расце дзякуючы ёй хутчэй, піша выданне Science Alert.

Cladosporium sphaerospermum. Фота: Science Alert

Грыб быў знойдзены непасрэдна на канструкцыях разбуранага 4‑га энергаблока Чарнобыльскай АЭС. Аналіз паказаў, што гэты від валодае ўнікальнай здольнасцю выкарыстоўваць энергію іянізуючага выпраменьвання для падтрымання росту і метабалізму.

Навукоўцы лічаць, што ключавую ролю тут адыгрывае меланін — цёмны пігмент у сценках клетак. Мяркуецца, што меланін працуе як «біялагічная сонечная батарэя»: паглынае радыяцыю і ператварае яе ў хімічную энергію, якую грыб можа выкарыстоўваць для жыцця.

Хоць дакладны механізм так званага «радыёсінтэзу» яшчэ патрабуе пацвярджэння, лабараторныя эксперыменты паказваюць адназначна: радыяцыя не толькі не шкодзіць гэтаму грыбу, а якраз наадварот — паскарае яго рост. Гэта ставіць пад сумнеў традыцыйны погляд, што іянізуючае выпраменьванне заўсёды знішчальна дзейнічае на жывыя арганізмы.

Першыя цёмныя калоніі такіх грыбоў заўважылі яшчэ ў канцы 1990‑х гадоў на сценках саркафага разбуранага рэактара. Іх выключная ўстойлівасць да доз радыяцыі, смяротных для большасці формаў жыцця, выклікала вялікую цікавасць навукоўцаў.

Даследаванні паказалі падвышаную канцэнтрацыю меланіну ў гэтых арганізмах і іх здольнасць выдатна адчуваць сябе ў экстрэмальных умовах, якія раней лічыліся непрыдатнымі для існавання мікраарганізмаў.

Каментары5

  • статья
    02.12.2025
    ЧШ, хочется поставить вам плюсик, но... статья)
  • цыкада
    02.12.2025
    [Рэд. выдалена]
  • чытач
    02.12.2025
    Дзякую.

    Вы бачыце форму жыцця, якая заменіць чалавека, у выпадку канкрэтнай аварыі, у непасрэднай блізасці да месца аварыі.

    Рабіць з гэтага выснову, што гэта "ламае традыцыйныя погляды" смела.

    Толькі чые гэта погляды на вынік мутацый і фактараў адбора - біёлага, ці "стваральніка лічбавага кантэнта"? Адбор, прабачце, гэта смерць адных і выжыванне другіх.

    Тое, што грыбы і бактэрыі прадукуюць меланін і витамін Д, вядома даўно.

    Харошы спецыяліст па кучнаму вышчалачванню металаў пачне з ізаляцыі літатрофных мікраарганізмаў, якія выжылі ў адвале. І чым старэйшым будзе адвал, тым каштоўнейшымі будуць вынікі такога даследвання, бо за час, які пройдзе з моманту фармавання адвала, выжывуць менавіты тыя, якія магчыма і будуць карысны.

    Мікрабіёлаг возьме пробы у кожнай лужыне старога адвала, каб знайсці менавіта тыя літатрофныя бактэрыі, якія і выжылі менавіта ў гэтай лужыне.

    Тое самае і тут. Біёлага безумоўна зацікавіць грыб, які здолеў выжыць на радыяцыйным бетоне. Радыяцыя была фактарам ціску адбора і прычынай мутацый адначасова. Ну а традыцыйныя погляды паламае зусім не біёлаг, а...стваральнік лічбавага кантэнта.

    РS
    Вутка замест качкі нідзе не ўперлася?

Цяпер чытаюць

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»40

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»

Усе навіны →
Усе навіны

Эйсмант заявіла, што разглядаецца магчымасць сустрэчы Лукашэнкі з Трампам3

Эйсмант: Мы заўсёды будзем рады бачыць Кім Чэн Ына ў Беларусі7

Колькасць насельніцтва Гомеля апусцілася ніжэй за 500 тысяч1

Топ-25 гарадоў Беларусі па колькасці насельніцтва. Вось свежыя падлікі2

За мінулы год насельніцтва Беларусі скарацілася яшчэ на 53 тысячы чалавек23

У Мінску адкрылі кавярню, дзе за каву можна плаціць колькі хочаш1

Былому топ-менеджару ProStore і IT-кампаніі далі тры гады калоніі па палітычным артыкуле

У Празе закідалі кактэйлямі Молатава Рускі дом7

Кім Чэн Ын зладзіў раскошны прыём у гонар Лукашэнкі10

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»40

Пратасевіч зноў жэніцца — цяпер з таролагам Настассяй, якая працавала ў элітным медцэнтры «Мерсі»

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць