Беларусцы даводзіцца даказваць права пісаць дыпломную працу па-беларуску
Адна са студэнтак паскардзілася ў трэдсах на ціск наконт мовы напісання дыпломнай працы. Каментатары згадалі ўласны досвед і далі практычныя парады.
«А хтосьці сутыкаўся з сітуацыяй, калі забаранялі пісаць дыплом па-беларуску? Што рабіць у такіх выпадках?» — спытала карыстальніца.
Яна ўдакладніла, што вучыцца ў тэхнічнай ВНУ і жорсткай забароны не прагучала. «Пакуль проста сказалі і вельмі папрасілі пісаць па-руску».
Некаторых карыстальнікаў такая пастаноўка пытання шчыра здзівіла: «У Беларусі? Як бы дзве дзяржаўныя мовы ў краіне», «Нiхто не забараняе», «У сэнсе забаранілі? Не могуць».
Іншыя падзяліліся абуральнымі ўласнымі гісторыямі дыскрымінацыі:
«Я неяк пісала тлумачальную на беларускай мове — прымусілі перапісваць і сказалі, што гэта ненармальна!»
Знайшліся і тыя, каму пашчасціла больш.
«Не было праблем, дыплом і дысертацыю пісаў па-беларуску. Напэўна, звяртацца да начальніка чалавека, які забараняе».
Нехта згадаў досвед знаёмых:
«Мой аднагрупнік, наадварот, пісаў па-беларуску па парадзе кіраўніка, каб прайсці антыплагіят. Але, канечне, гэта было ўжо амаль 4 гады таму. Таму веру, што ўсялякае можа быць».
Нехта на ўласным прыкладзе даводзіў, што варта ігнараваць падобныя «просьбы» і трымацца сваёй пазіцыі да канца.
«Я пісала па-беларуску, пачала яшчэ з курсавых. На другім курсе выкладчыца сказала, што па-беларуску ёй будзе складана, таму я павінна пісаць па-руску. Я ёй нагадала, што гэта маё права — пісаць па-беларуску. Але ў выніку ў яе не было месцаў і я пісала з іншай.
На моманце, калі падавала заяву на кафедру з назвай дыплома на беларускай, мне супрацоўніца кафедры сказала: не ведаю, ці пагодзіцца ён (навуковы кіраўнік) пісаць на беларускай… У выніку пісала па-беларуску».
«Мой дыплом (дызайнер) быў прысвечаны народнаму старабеларускаму святу, усю працу рабіла на беларускай мове, і абараняць збіралася таксама на ёй, вядома ж. За дзень да абароны мая кіраўніца дыпломнай паведаміла, што ў камісіі будзе нейкая крутая цёця, якая вельмі ўплывае на адзнаку, і для яе лепш будзе абараняцца на рускай. Адзінае пытанне, якое было зададзена камісіяй на абароне, і дарэчы ад той самай крутой цёці — чаму не стала абараняць на беларускай. Крыўдна дагэтуль».
Некаторыя чытачы давалі парады «Патрабаваць пісьмовае абгрунтаванне», «Напісаць пісьмовы зварот у дэканат і прасіць такі ж пісьмовы адказ з абгрунтаваннем, чаму не».
Гучалі і прапановы, падмацаваныя асабістым досведам пераадолення перашкод:
«Я пісала па-беларуску. Куратар групы забараняла (яна ўвогуле шалела, калі чула беларускую мову, выганяла мяне на калідор размаўляць і пагражала мяне адлічыць), але куратар маёй дыпломнай якраз падтрымала мяне і дапамагала, чым толькі магла. Мо паспрабаваць знайсці сабе такога абаронцу? Калі гэта магчыма».
Адзін з карыстальнікаў парэкамендаваў дзейнічаць строга ў прававым полі:
«Я напісаў бы зварот на імя дырэктара ўстановы, абапіраючыся на 17, 50, 54 артыкулы Канстытуцыі, 3, 6, 21 артыкулы закона аб мовах і артыкул 10.16 Адміністрацыйнага кодэкса. Паводле Закона аб зваротах грамадзян, установа мае 15 працоўных дзён, каб даць адказ. Калі ён Вас не задаволіць, можна скардзіцца вышэй ці нават падаваць у суд. Ну ці патэлефанаваць на гарачую лінію Міністэрства адукацыі, якая праходзіць штотыдзень па суботах».
Каментары
Няёмка і нават страшна стаяць на сваём, асабліва ў маладосці, але, мне здаецца, дадзены выпадак - адзін з тых, што не забіваюць, а гартуюць характар.