Актыўны палітык з ідэямі ісламскай рэвалюцыі, больш радыкальны, чым бацька. Хто такі Маджтаба Хаменеі

Аднак афіцыйнага пацверджання з Тэгерана пакуль няма, а ўнутры самога духавенства існуюць засцярогі, што публічнае аб'яўленне імя пераемніка можа зрабіць яго першачарговай мэтай для ЗША і Ізраіля. Што вядома аб Маджтабе Хаменеі і як яго характарызуюць эксперты па рэгіёне — у матэрыяле «Новай-Еўропа».

Паводле звестак крыніц The New York Times і Iran International, Рада экспертаў Ірана — найвышэйшы орган духавенства, адказны за прызначэнне вярхоўнага лідара, — правёў 2 сакавіка паседжанне, дзе галоўным фаварытам на гэту пасаду стаў 56‑гадовы Маджтаба Хаменеі, сын забітага на выхадных аяталы Алі Хаменеі.

Як распавяла The New York Times са спасылкай на трох іранскіх чыноўнікаў, знаёмых з сітуацыяй, духавенства разглядае магчымасць афіцыйна аб'явіць аб новым пераемніку, аднак адзінства ў гэтым пытанні няма.

Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп на прэс-канферэнцыі ў аўторак ужо выказаў апасенне, што новым кіраўніком Ірана можа стаць чалавек, «такі ж дрэнны, як і папярэдні», чаго ЗША не хацелі б дапусціць.

Калі Рада выбера менавіта Маджтабу, гэта будзе азначаць канчатковую перамогу найбольш радыкальнага крыла рэжыму, цесна звязанага з Корпусам вартавых ісламскай рэвалюцыі (КВІР), распавёў у размове з The New York Times эксперт па Іране з Універсітэта Джонса Хопкінса Валі Наср.

Паводле яго меркавання, гэта пакажа на тое, што менавіта КВІР зараз кантралюе сітуацыю ў краіне.

Паводле звестак крыніц The New York Times, менавіта КВІР актыўна лабіявалі яго прызначэнне, настойваючы на тым, што ва ўмовах найвастрэйшага крызісу краіне патрэбны лідар, які ўжо мае досвед кіравання сілавымі і вайсковымі структурамі.

Кандыдатура Маджтабы Хаменеі ў якасці пераемніка разглядалася ўжо даўно, распавяла ў Марыяна Беленькая, аўтар тэлеграм-канала «Фалафельная», які асвятляе падзеі Блізкага Усходу. Паводле яе слоў, гэта было тэмай шматгадовых дыскусій — неафіцыйных, таму што пераемнік ніколі афіцыйна не прызначаўся.

— Прычым першапачаткова казалі, што гэты варыянт малаверагодны, таму што сам Хаменеі-старэйшы нібыта быў супраць спадчыннай перадачы ўлады.

Каб гэта не асацыявалася з шахскім Іранам, з манархіяй (ісламская рэвалюцыя 1979 года абвясціла стварэнне Ісламскай Рэспублікі, дзе ўлада не можа перадавацца па спадчыне, як гэта было пры манархіі; вярхоўны лідар павінен абірацца Саветам экспертаў). Але паступова, відаць, сітуацыя мянялася, — сказала яна.

Як распавёў у размове з «Новай-Еўропа» ўсходазнаўца, эксперт NEST Centre Руслан Сулейманаў, калі ўлады Ірана сапраўды прынялі такое рашэнне, то відавочна: ва ўмовах знешняй пагрозы рэжым прыняў рашэнне не мяняць курс і працягваць тую палітыку, якой прытрымліваўся Хаменеі-старэйшы.

— Маджтаба Хаменеі вядомы тым, што карыстаецца падтрымкай не толькі ў рэлігійных колах, але і сярод сілавікоў, у першую чаргу ў Корпусе вартавых ісламскай рэвалюцыі.

З іншага боку, у Іране нямала тых, хто лічыць, што Маджтаба не павінен займаць гэту пасаду, бо яго прызначэнне, па сутнасці, капіюе дынастычны прынцып, які існаваў пры шаху і манархіі.

Але, зноў жа, улічваючы беспрэцэдэнтнасць умоў, у якіх адбываецца транзіт улады, магчыма, было прынята менавіта такое рашэнне, — сказаў суразмоўца «Новай-Еўропа».

Казаць аб нейкім новым курсе, які будзе прынцыпова адрознівацца ад таго, што быў за Алі Хаменеі, пакуль заўчасна, лічыць Сулейманаў; прынамсі да таго часу, пакуль працягваюцца баявыя дзеянні. У цэлым, паводле яго слоў, у выпадку абрання Маджтабы іранскі рэжым застаецца такім, якім ён быў пры Хаменеі-старэйшым.

Пры гэтым як падкрэсліла Марыяна Беленькая, лічыцца, што Маджтаба больш радыкальны, чым яго бацька: ён актыўна ўдзельнічаў у падаўленні пратэстаў 2009 года, заўсёды быў цесна звязаны з Басіджам — апалчэннем КВІР, якое адыгрывае ключавую ролю ў падаўленні народных паўстанняў.

— Ён выхоўваўся ўнутры сістэмы, у семінарыях, рабіў кар'еру, станавіўся актыўным палітыкам з ідэямі ісламскай рэвалюцыі, якім ён, несумненна, верны. Яшчэ яго будзе падсілкоўваць пачуццё помсты і пачуццё абавязку ў адносінах да бацькі. І ён выдатна разумее, што цяпер ён — наступная мішэнь, — кажа яна.

Акрамя таго, як адзначае Беленькая, Маджтаба заўсёды заставаўся ў цені і ніколі не займаў афіцыйных палітычных пасад, таму ён можа апынуцца «цёмнай коткай». Прычым у апошнія гады мы дакладна не ведаем, наколькі яго бацька захоўваў рэальную ўладу, а наколькі Маджтаба ўжо аказваў уплыў на прыняцце рашэнняў, падкрэслівае суразмоўца «Новай-Еўропа».

Але нават калі ён сам не стане вярхоўным лідарам, ёсць некалькі кандыдатаў, якія могуць апынуцца яго стаўленікамі, адзначыла Беленькая.

«Не да барацьбы за ўладу». Хто яшчэ разглядаецца на пасаду Вярхоўнага лідара Ірана

Паведамленні, якія з'явіліся ў Iran International і The New York Times, самі па сабе здольныя паўплываць на сітуацыю ў Іране, адзначае Руслан Сулейманаў: мы ж не ведаем напэўна, ці быў на самой справе абраны Маджтаба. І цяпер, паводле яго слоў, іранскае кіраўніцтва аказваецца ў складанай пастцы.

— Калі яны абяруць Маджтабу, гэта можа выглядаць як саступка знешняму ціску, як падыгрыванне эмігранцкім СМІ. Калі ж яны не абяруць яго, то настрояць супраць сябе тую частку сілавой і рэлігійнай эліты, якая хацела бачыць яго на гэтай пасадзе. Але ў любым выпадку, паколькі рэжым зараз змагаецца за выжыванне, унутраны раскол адыходзіць на другі план. Ім проста не да барацьбы за ўладу.

І нават калі вярхоўным лідарам сапраўды стаў Маджтаба Хаменеі, яму зараз не да высвятлення адносін з канкурэнтамі або праціўнікамі яго абрання, — кажа ён.

На гэтым фоне на пасаду вярхоўнага лідара таксама разглядаюцца яшчэ дзве альтэрнатыўныя кандыдатуры, распавядае The New York Times: гэта Алірэза Арафі, святар і правазнаўца, які ўваходзіць у часовую пераходную раду з трох чалавек, створаны пасля гібелі аяталы Хаменеі, і Сеед Хасан Хамейні, унук заснавальніка Ісламскай рэспублікі, вядомы сваёй блізкасцю да адхіленага ад улады рэфармісцкага крыла.

Акрамя таго, паводле інфармацыі арабскага навінавага канала «Аль-Хадат», таксама абмяркоўваюцца іншыя кандыдатуры. Сярод іх:

• Хасан Рухані, былы прэзідэнт і член Рады экспертаў (таго самага органа, які і будзе выбіраць новага вярхоўнага лідара);
• Садэк Амалі Ларыджані, які займаў пасаду кіраўніка судовай ўлады і ўзначальвае Рады па вызначэнні палітычнай мэтазгоднасці;
• Махамад Рэза Хасейні Бушэхры, член Рады экспертаў.

Аднак да гэтага часу ні адзін варыянт не зацверджаны канчаткова.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0