Памада Марыі Калеснікавай і малакаадсос Марыны Ментусавай — топ экспанатаў з выставы пра змаганне беларусак
У Музеі Вольнай Беларусі ў Варшаве адкрылася выстава «Кропка ўваходу: справа жанчын», на якой экспануюцца асабістыя рэчы беларусак, што прайшлі праз пратэсты, ізалятары, калоніі і эміграцыю. Усе яны расказваюць пра сучасную, неабыякавую беларуску ў барацьбе за свае правы і цану абранага шляху.
Расказваем пра гісторыі некалькіх экспанатаў з выставы.
Тая самая памада Марыі Калеснікавай

Гэтая памада прайшла з Марыяй увесь складаны шлях у зняволенні — яна была з ёй у дзень затрымання 7 верасня 2020 года, з ёй жа яна выйшла на волю, будучы дэпартаванай з Беларусі ў снежні 2025-га. Марыя фарбавала вусны ў чырвоны штодзень — і ў СІЗА, і ў калоніі. Яе вернасць сабе і жаданне падтрымліваць прыгажосць нават у самых жудасных умовах натхніла многіх беларусак.
Вядома, што Калеснікава загадала выкінуць увесь мех са сваімі турэмнымі рэчамі, не жадаючы пакідаць іх груз на новым этапе жыцця. Але сябры захавалі такі экспанат і перадалі ў музей.
Малакаадсос Марыны Ментусавай

У жніўні 2020 года дачцэ Марыны Ментусавай Веры было ўсяго пяць месяцаў. Сям’я жыла ў Маскве, але Марына, як актывістка і феміністка, не магла застацца ў баку ад паслявыбарчых падзей на радзіме, і стала адной з суарганізатарак жаночых маршаў.
Каб мець магчымасць пакінуць дачку з бацькам і не клапаціцца пра кармленне, Марына карысталася малакаадсосам.
Згадваючы, як каляжанкі малявалі плакаты, а яна паралельна сцэджвала малако з грудзей, Марына не можа стрымаць слёз.

«Многія беларускі зрабілі свой выбар і заплацілі цану. Для мяне гэты прадмет — пра сепарацыю, бо я не толькі маці, я — актывістка, якая змагаецца не толькі свае правы, але і за правы сваёй дачкі і іншых дзяўчат».
Цывільнае адзенне Марыі Зайцавай

Сябры Марыі згадваюць, што яна ніколі не хадзіла ў сукенках ці спадніцах — на жаль, у яе ўжо не будзе магчымасці нават паспрабаваць. У студзені 2025‑га 24‑гадовая дзяўчына загінула, ваюючы на баку Украіны супраць Расіі.
На кантрасце з формай з калоній, якую таксама можна пабачыць у музеі, гэта адзенне вольнай беларускі, якая змагалася за свабоду на пратэстах-2020 і працягнула змагацца ўжо ва Украіне, стаўшы снайперкай.
У Музеі Вольнай Беларусі вы зможаце паглядзець яшчэ на шмат іншых экспанатаў — кожны з іх — вельмі асабістая гісторыя як канкрэтнай асобы, так і краіны. У тым ліку на выставе паказаны рэчы ад пісьменніцы Святланы Курс, актрысы Юліі Шаўчук, пенсіянеркі-блогеркі Аляксандры Ханевіч, былых палітзняволеных. Супрацоўнікі адзначылі, што новыя экспанаты жанчыны працягваюць даносіць наўпрост цяпер.
Выстава «Кропка ўваходу: справа жанчын» працягне працу да 12 красавіка.
«У нас было ўсё. Акрамя права на каханне». Каханая беларускі Марыі Зайцавай, якая загінула за Украіну, расказала іх гісторыю
«Паглядзіце, што нарабілі мужчыны». Марына Ментусава — пра жанчын, што выратуюць свет, працу ў Расіі, асабістае жыццё і «Обычное утро»
«Для беларускіх уладаў я, хутчэй, магчымасць, а не пагроза». Калеснікава дала вялікае інтэрв’ю Золатавай
Цяпер чытаюць
Максім Знак пра прэс-канферэнцыю ва Украіне: Мы дамовіліся не ўздымаць найбольш балючыя тэмы — катаванняў, санкцый, вайны. Можа, мусілі мы па-іншаму зрабіць
Каментары