Каліфарнійскі стартап Sabi абяцае, што шапка, здольная ператвараць унутранае маўленне чалавека ў тэкст на экране камп’ютара, з’явіцца на рынку ўжо ў канцы гэтага года. І ніякіх імплантаў, як у іншых.

Сёння функцыя пераўтварэння голасу ў тэкст ёсць амаль у кожным камп’ютары і смартфоне. Але, як піша Wired, стартап Sabi з Крэмніевай даліны хоча пайсці значна далей — зрабіць так, каб чалавеку не трэба было нават гаварыць уголас. Дастаткова будзе проста падумаць.
Кампанія распрацоўвае прыладу для мозга, якая дэкадуе ўнутранае маўленне чалавека ў словы на экране камп’ютара. Першы прадукт павінен выглядаць як звычайная вязаная шапка, а пазней з’явіцца і версія ў форме бейсболкі.
Тэхналогія адносіцца да так званых інтэрфейсаў «мозг — камп’ютар» (Brain-Computer Interface, BCI). Такія сістэмы ствараюць прамую сувязь паміж нервовай сістэмай чалавека і электроннай прыладай. Найбольш вядомыя распрацоўкі ў гэтай сферы звязаныя з імем Ілана Маска і яго кампаніяй Neuralink, якая працуе над імплантамі для людзей з цяжкімі парушэннямі рухальнай сістэмы.
Але Sabi робіць стаўку не на ўжыўленне чыпаў у мозг, а на неінвазіўную носную прыладу.
Інвестар кампаніі, вядомы венчурны капіталіст Вінад Хосла, які раней укладаў грошы ў OpenAI, лічыць, што менавіта адсутнасць хірургічнага ўмяшання з’яўляецца адзіным магчымым шляхам для масавага распаўсюджвання BCI, патэнцыйная аўдыторыя якіх можа дасягнуць мільярда чалавек.

Сутнасць тэхналогіі
Асновай распрацоўкі Sabi стала тэхналогія электраэнцэфалаграфіі (ЭЭГ). Яна выкарыстоўвае датчыкі на паверхні галавы, якія счытваюць электрычную актыўнасць мозга. Дэкадаванне ўяўнага маўлення з дапамогай ЭЭГ ужо магчымае, але на гэты момант яно абмежавана невялікімі наборамі слоў або каманд, а не бесперапынным натуральным маўленнем.
Галоўная праблема ў тым, што сігналы мозга даводзіцца счытваць праз скуру і косці чэрапа, а гэта істотна аслабляе іх. Менавіта таму імплантаваныя чыпы працуюць дакладней: яны знаходзяцца непасрэдна побач з нейронамі.
У Sabi лічаць, што вырашыць праблему можна за кошт велізарнай колькасці датчыкаў. Калі звычайныя ЭЭГ-прылады выкарыстоўваюць ад дзясятка да некалькіх сотняў сенсараў, то ў шапцы Sabi іх будзе ад 70 000 да 100 000. Такая шчыльнасць дазваляе значна дакладней вызначаць, дзе і калі ўзнікае нейронная актыўнасць.
На старце сістэма павінна забяспечваць хуткасць набору каля 30 слоў за хвіліну. Гэта павольней за звычайны друк на клавіятуры, але ў кампаніі сцвярджаюць, што з часам хуткасць будзе расці, бо сістэма паступова адаптуецца да карыстальніка.
Праблемы
Асноўнай перашкодай для такіх тэхналогій застаецца індывідуальная варыятыўнасць: мазгавая актыўнасць розных людзей пры аднолькавых думках можа адрознівацца. Каб справіцца з гэтым, Sabi стварае «базавую мадэль мозга» на аснове штучнага інтэлекту, навучаную на 100 000 гадзінах даных, атрыманых ад сотні добраахвотнікаў.
Незалежныя эксперты ў сферы нейратэхналогій адзначаюць, што поспех такіх прылад будзе залежаць не толькі ад дакладнасці, але і ад зручнасці. Большасць сучасных нейраінтэрфейсаў патрабуюць наладкі перад кожным выкарыстаннем, таму што сігналы мозга могуць змяняцца ў залежнасці ад стомленасці, канцэнтрацыі і нават настрою чалавека.
Для масавага рынку прылада павінна працаваць адразу пасля ўключэння — без складаных працэдур каліброўкі. Акрамя таго, людзі не захочуць насіць на сабе вялікія і дзіўныя канструкцыі. Таму распрацоўшчыкі ўсё больш увагі надаюць дызайну.
Магчымасць набіраць тэкст сілай думкі гучыць крута, але гэта таксама выклікае пытанні наконт прыватнасці і бяспекі нашых нейронных даных. Распрацоўшчык сцвярджае, што ўсе даныя шыфруюцца перад адпраўкай у воблака, а мадэлі ШІ навучаюцца непасрэдна на зашыфраваных звестках.
Для забеспячэння надзейнасці сістэмы і абароны канфідэнцыяльнасці кампанія супрацоўнічае з экспертамі па нейрабяспецы са Стэнфардскага ўніверсітэта, якія праводзяць поўны аўдыт тэхналагічнага працэсу.
Каментары