Беларускі стэндап-комік Максім Канавал расказаў, як гуляе ў хакей у Польшчы
Стэндап-комік Максім Канавал выступае за варшаўскі «Легіён», з якім два сезоны запар выйграў трэцюю хакейную лігу. Цяпер яго каманда рыхтуецца да дэбюту ў другой. Ён расказаў MOST пра хакей у эміграцыі, як вярнуўся ў спорт пасля шматгадовага перапынку і пра забабоны гульцоў.
У дзяцінстве давялося выбіраць паміж хакеем і вучобай
У хакей Максім трапіў у сем гадоў. Тады ён жыў у Наваполацку, недалёка ад лядовай арэны. Аднойчы ў школу прыйшлі трэнеры і прапанавалі першакласнікам паспрабаваць сябе ў хакеі.
— Я прыйшоў дадому і сказаў бацькам, што хачу займацца хакеем, — успамінае Максім.
Наступныя шэсць гадоў былі цесна звязаныя са спортам. Ён трэніраваўся ў наваполацкім «Хіміку», удзельнічаў у спаборніцтвах, ездзіў з камандай у іншыя гарады і краіны. Менавіта дзякуючы хакею ўпершыню пабываў за мяжой — у Польшчы і Латвіі.
Але ў падлеткавым узросце з'явіліся праблемы са здароўем. Максім выпаў са звыклага трэніровачнага працэсу. Адначасова ўскладнялася школьная праграма, а спартыўныя паездкі патрабавалі ўсё больш часу. Давялося выбіраць паміж вучобай і магчымай спартыўнай кар'ерай. Мама і бабуля лічылі, што адукацыя важнейшая. Максім прыслухаўся да іх і ў 13 гадоў перастаў займацца хакеем.
Аднак цікавасць да гульні не знікла. Часам ён прыходзіў на каток на Нямізе ў Мінску — проста пакатацца на каньках. Але пра вяртанне ў каманду тады гаворкі не было.
«Купіў канькі і клюшку і зразумеў, што ўсё яшчэ ўмею гуляць»
Вярнуцца ў хакей Максім вырашыў ужо дарослым, пасля пераезду ў Кіеў. У пачатку 2017 года сябры прапанавалі пагуляць на замерзлым возеры.
Для гэтага ён купіў канькі і клюшку. Выйшаўшы на лёд, са здзіўленнем выявіў, што навыкі, атрыманыя ў дзяцінстве, не страчаныя.
— Я зразумеў, што добра катаюся, па-ранейшаму магу кагосьці абыгрываць. І вырашыў, што трэба знайсці аматарскую каманду.
Так Максім апынуўся ў кіеўскіх «Белых мядзведзях». Спачатку трэніраваўся двойчы на тыдзень, а потым яго запрасілі ўдзельнічаць у Кіеўскай хакейнай лізе, дзе гулялі ў тым ліку спартсмены з паўпрафесійным досведам.
Паступова хакей зноў заняў важнае месца ў яго жыцці. Максім рэгулярна трэніраваўся, удзельнічаў у матчах і атрымліваў задавальненне ад гульні, ад якой калісьці давялося адмовіцца.
У Варшаве форму для хакея знайшлі на OLX
У 2022 годзе Максім пераехаў у Польшчу. Хакейная экіпіроўка засталася ў Кіеве, таму адразу працягнуць трэніроўкі не атрымалася.
Ужо ў Варшаве ён пазнаёміўся з беларусам з Гродна. У размове высветлілася, што абодва цікавяцца хакеем. Новы знаёмы расказаў пра варшаўскую каманду «Легіён». Заставалася вырашыць пытанне з экіпіроўкай.
— Я кажу, што ўся форма засталася ў Кіеве. А ён адказвае: зараз на сайце аб'яў OLX знойдзем.
Адпаведная аб'ява сапраўды знайшлася. Прадавец заканчваў займацца хакеем праз траўму і прадаваў ужываную экіпіроўку за невялікія грошы. Так Максім зноў апынуўся на лёдзе — цяпер ужо ў польскай сталіцы.
Спачатку гульцы «Легіёна» проста трэніраваліся разам. Пазней каманда пачала ўдзельнічаць у афіцыйных спаборніцтвах трэцяй лігі. Два сезоны запар «Легіён» станавіўся яе чэмпіёнам.
З часам гульцоў стала так шмат, што сфармаваліся два склады — «Легіён-1» і «Легіён-2». Усяго ў іх каля 40 чалавек.
У сезоне 2026/2027 адзін са складаў — «Легіён-1», за які гуляе Максім, — выходзіць на ўзровень другой лігі. Сярод спаборнікаў ёсць былыя прафесійныя хакеісты.
Першы матч новага сезона запланаваны на 25 кастрычніка.
«Нас выручыла тое, што ў пары беларусаў ужо ёсць польскія пашпарты»
Варшаўскі «Легіён» — шматнацыянальная каманда. Каля паловы яе гульцоў складаюць палякі. Сярод астатніх найбольш беларусаў, але ёсць таксама ўкраінцы, канадзец і датчанін.
Максім расказвае, што з гэтага сезону патрабаванні да каманд змяніліся. Калі раней доля польскіх гульцоў павінна была складаць не менш за палову, то цяпер, паводле яго слоў, патрабуецца большасць — 50% плюс адзін гулец.
Для «Легіёна» гэта магло стаць праблемай, паколькі замежнікаў у камандзе нямала.
— Нас выручыла тое, што ў пары беларусаў ужо ёсць польскія пашпарты. Яны свае, беларусы, але заяўленыя як палякі.
Пры гэтым, кажа Максім, у камандзе няма ні ксенафобіі, ні падзелу паводле нацыянальнай прыкметы. Гульцы пазнаёміліся дзякуючы хакею, і з часам многія сталі блізкімі сябрамі. Хакеісты разам адзначаюць святы, выбіраюцца на прыроду, а аднойчы нават адправіліся катацца на каяках па Мазурах.
Колькі каштуе гуляць у хакей у Варшаве
Каманда трэніруецца на лядовай арэне COS Torwar у Варшаве. Асноўныя трэніроўкі праходзяць па аўторках і чацвяргах. Часам Максім дадаткова выходзіць на лёд па суботах. У выхадныя могуць праходзіць гульні чэмпіянату.
Трэнер каманды раней гуляў за варшаўскую «Легію».
За магчымасць займацца хакеем гульцы плацяць самі. Кошт залежыць ад выбранага фармату: адна трэніроўка — 60 злотых (45 рублёў), абанемент на месяц, які ўключае 8—9 трэніровак, — 300 злотых (230 рублёў). Грошы ідуць на арэнду лёду і аплату працы трэнера.
Для ўдзелу ў лізе трэба атрымаць ліцэнзію
Проста купіць экіпіроўку і прыйсці на трэніроўку дастаткова, каб паспрабаваць сябе ў аматарскай камандзе. Але для ўдзелу ў афіцыйных спаборніцтвах патрэбная ліцэнзія.
Каб яе атрымаць, хакеіст павінен прайсці медыцынскае абследаванне і аформіць неабходныя дакументы праз Польскую федэрацыю хакея. Для гэтага спартыўны статус беларускага гульца, у тым ліку наяўнасць або адсутнасць прафесійнага кантракта, павінна пацвердзіць Беларуская федэрацыя хакея.
— У адрозненне ад іншых органаў, Беларуская федэрацыя хакея адказвае на запыт вельмі хутка, — адзначае Максім.
«Прайгралі Беластоку — цяпер не слухаем гучна музыку»
Хакей — гэта не толькі трэніроўкі і спаборніцтвы, але і асаблівая «культура раздзявальні». Тут пастаянна жартуюць адзін з аднаго, абмяркоўваюць матчы і пільнуюцца традыцый.
Адна з самых характэрных асаблівасцяў хакеістаў, паводле Максіма, — забабоннасць.
Напрыклад, адзін з яго таварышаў з каманды заўсёды садзіцца ў аўтобусе на пэўнае месца па дарозе на матч. Ён упэўнены, што гэта дапамагае яму лепш гуляць.
У іншых ёсць звычкі, звязаныя з экіпіроўкай: хтосьці прынцыпова надзявае канькі ў пэўнай паслядоўнасці, хтосьці бярэ з сабой толькі пэўны ручнік. Ёсць і камандныя забабоны.
— Мы аднойчы перад гульнёй з Беластокам гучна слухалі музыку ў раздзявальні. Прайгралі. І цяпер ніколі не слухаем гучна музыку перад матчамі.
Яшчэ адна вядомая хакейная традыцыя — не галіцца і не стрыгчыся падчас плэй-оф — вырашальнай стадыі чэмпіянату, калі каманды змагаюцца за перамогу.
— Плэй-оф можа ісці некалькі тыдняў, таму ўсе хакеісты ходзяць такія няголеныя, — смяецца Максім.
У самога Максіма таксама ёсць тое, з чым ён не хоча расставацца, — гульнявы нумар 88. Ён выбраў яго паводле года нараджэння.
У «Легіёне» хакеісты могуць самі выбіраць гульнявыя нумары — галоўнае, каб яны не былі занятыя іншымі гульцамі. Праўда, нумар 1 тут традыцыйна пакідаюць брамніку.
— Не тое што ў Беларусі, дзе пад першым нумарам гуляе толькі адзін чалавек, — смяецца Максім, маючы на ўвазе Лукашэнку.
Пасля трэніровак у раздзявальні накрываюць святочны стол
У рэгулярным чэмпіянаце хакеісты пасля матчаў звычайна раз'язджаюцца па дамах. Але важныя перамогі абавязкова адзначаюць разам.
Так было і пасля двух выйграных фіналаў трэцяй лігі. Гульцы збіраліся ў рэстаране і святкавалі заканчэнне сезона.
Ёсць у «Легіёна» і менш фармальныя традыцыі. Перад Калядамі ці Вялікаднем кожны прыносіць што-небудзь да агульнага стала. Пасля трэніроўкі хакеісты заносяць у раздзявальню сталы і ладзяць супольную вячэру.
На Каляды польскія гульцы прыносяць аплаткі — тонкія калядныя пласцінкі, якімі ў Польшчы прынята дзяліцца за святочным сталом, абменьваючыся пажаданнямі, а беларусы — дранікі.
Цяпер чытаюць
«Людзі каментавалі, што сальманела ўвайшла ў чат». Беларус паехаў працаваць у Крэмніевую даліну — і стаў кулінарным блогерам на 28 мільярдаў праглядаў1010
Каментары