Mova4242

Spahanienaje słova: łajno

U novym «Dziejasłovie» (6–2012), dzie nadrukavany «haradski raman» Uł. Niaklajeva, u troch «maładavatych» aŭtaraŭ sustreŭ słova «łajno».

Ale nie ŭ našym narmalnym biełaruskim značeńni, jakoje fiksujecca, naprykład, i ŭ akademičnym Tłumačalnym słoŭniku, a sa značeńniem ćviordych čałaviečych ekskremientaŭ.

Jaho čamuści lubiać maładziejšyja aŭtary (hadoŭ da 40). Siarod ich — i ŭžo niemaładyja łaŭreaty. Peŭna, u ich niešta, pa-miedyčnamu kažučy, sa stułam nie ŭ paradku. Vychodzić, pavodle ichnaha madernovaha rachunku ŭsio zroblenaje «da nas» — u tym liku i TSBM — nie vartaje ŭvahi. Pa-mojmu, pra hetaje słova na by_mova ŭžo nie raz pisali. Sustrakaŭ ja słoŭca i ŭ madernych ukrainskich piśmieńnikaŭ. Sučasnuju polskuju paeziju, na žal, nie čytaju. Moža, adtul?

Słova «łajno» (z pamietaj «abłasnoje») tłumačycca ŭ TSBM jak «adna štuka vopratki, bializny», «adziežyna»
(tut paŭnočna-ŭschodni sufiks «adzinkavaści» , jak u «sałamina, «papiarosina»). Zafiksavana heta i ŭ niekatorych inšych słoŭnikach. Pamiataju, u našaj miascovaści (Połacak, Vietryna, Vušača) daviałosia čuć i pamianšalnyja formy: «Nu što ty ŭsie štany vykačaŭ u zielańki, ty ž hetaje łajenca jašče da zimy nasić musiš…»

Nie treba bajacca pamietaŭ. Kolki «abłasnych» dy «razmoŭnych» słoŭcaŭ stała narmatyŭnymi: dabrynia, niakidki, ścižma, zichotki, rozhałas, vystup (u druku), prychamać, prychadni, vyštukavany, niamohły, žachnucca, abłuda i h.d. i da t. p.

Hetyja źnižalnyja pamiety stajać kala pieraličanych słovaŭ u TSBM.

Nie zahladajučy ŭ etymałahičny słoŭnik, možna mierkavać, što słova «łajno» źviazvaje nas z hiermancami ci navat z kieltami. U niemcaŭ i siońnia jość nazoŭnik «lajn» (lon) i prymietnik «lajnen» (ilniany). Pa-niamiecku: Lein, leinen. Nieapracavany lon u niemcaŭ nazyvajecca Flachs.

Navošta tak zakidać u zabyćcio pa-svojmu ŭnikalnaje słova našaj movy i nadavać jamu brydkaje značeńnie? Tym bolš tut z akcentuacyjaj treba raźbiracca.

PS.

Niadaŭna, čytajučy niamieckija hieraičnyja mify, sustreŭ na miescy słova «Boot» (łodka) staroje, kielckaha pachodžańnia «Nochen» (vydzieŭbany z toŭstaha dreva čovien). Zhadalisia našyja «nočvy/načoŭki», taksama vyrablenyja sklutom i ciasłoj).

«Čas i prastora ŭ štodzionnaj sparudzie // Cicha spačyli na našym dvary», — skazaŭ niekali paet.

Kamientary42

Ciapier čytajuć

U Minsku na biełaruskaj movie vučycca 1,6% školnikaŭ — žachlivaja statystyka rusifikacyi12

U Minsku na biełaruskaj movie vučycca 1,6% školnikaŭ — žachlivaja statystyka rusifikacyi

Usie naviny →
Usie naviny

«U majoj karjery takoje — upieršyniu». Z futbolnaha kłuba «Minsk» niečakana ŭciok małady futbalist5

U Vieniesuele mužčyna pravioŭ paśla ziemlatrusu pad zavałami 8 dzion. Jaho ŭratavała vartavaja budka

U Biełarusi źbirajucca spraścić pracaŭładkavańnie zamiežnych daktaroŭ i aptekaraŭ8

Ukraina nanosić udary pa rasijskich centrach kaśmičnaj suviazi. Što heta daje?1

Estoniec vykraŭ u svajoj byłoj žonki-biełaruski dačku. Prapahanda paprakaje: nie treba było rabić dziciaci estonski pašpart22

Ministr suviazi raskazaŭ, čaho dasiahnuli abmiežavańniami na bieźlimitny internet8

Vizit Łukašenki ŭ Mjanmu praciahvaŭsia 3 hadziny 40 chvilin1

Rasija ŭsio čaściej vykarystoŭvaje reaktyŭnyja drony, kab Ukraina traciła rakiety dla SPA3

Vypisali z balnicy treniera, čyja žonka zahinuła pry papadańni drona ŭ aŭtobus u Branskaj vobłaści ŭ červieni2

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U Minsku na biełaruskaj movie vučycca 1,6% školnikaŭ — žachlivaja statystyka rusifikacyi12

U Minsku na biełaruskaj movie vučycca 1,6% školnikaŭ — žachlivaja statystyka rusifikacyi

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić