Pres-kanfierencyja z udziełam aŭtara i viarchoŭki aficyjnaha Sajuza piśmieńnikaŭ prajšła siońnia ŭ Minsku.
«Siońnia piśmieńnik musić cikavicca palityčnaj, ekanamičnaj, sacyjalnaj śfieraj žyćcia, — zadavaŭ ton sustrečy piśmieńnik eks-sienatar Mikałaj Čarhiniec. —
Rasii, naprykład, vielmi patrebnyja našyja traktary, vielmi patrebnyja MAZy i BiełAZY. Sučasny piśmieńnik musić viedać pra heta, tamu ciapier pisać varta nie tolki pra kachańnie, ale i adkazvać na pytańnie, jak nam žyć u ramkach dźviuch krain».
Staršynia prałukašenkaŭskaha Sajuza piśmieńnikaŭ Biełarusi Mikałaj Čarhiniec i sakratar Hieorhij Marčuk raskazali pra rolu piśmieńnika ŭ stanaŭleńni sajuznaj dziaržavy padčas śpiecyjalnaj pres-kanfierencyi. Razam ź imi parazvažać pra budučyniu supolnaj piśmieńnickaj dziejnaści pryjšli redaktarka haziety «Litaratura i mastactva» Taćciana Siviec i hienierał KDB Ivan Jurkin, jaki niadaŭna adkryŭ u sabie paetyčny dar.
Šmat siłaŭ u biełaruskich i rasijskich piśmieńnikaŭ, što niadaŭna abjadnalisia ŭ sajuz piśmieńnikaŭ sajuznaj dziaržavy, adabraŭ praces rehistracyi abjadnańnia.
«Tamu pra značnyja vyniki dziejnaści novaha sajuza pakul kazać nie vypadaje», — adznačaje eks-sienatar.
Zatoje, padčas sumiesnaha plenumu ŭ Breście, rasijskija kalehi zmahli na svaje vočy pabačyć Biełaruś. «Jany byli vielmi ŭražanyja i prapanavali zrabić Brest kulturnaj stalicaj sajuznaj dziaržavy, — kaža Čarhiniec. —
Ich uraziła Bresckaja krepaść, my im pakazali ahraharadki. Kaniečnie, tyja, što lepiej hladziacca — nie kałhas «30 hod biez uradžaju».
My vypuskajem supolny časopis «Biełaja vieža», adnak pakul niama na jaho hrošaj — kab jon vychodziŭ nakładam bolej za tysiaču asobnikaŭ! Urešcie, my — adzinaje kulturnickaje abjadnańnie sajuznaj dziaržavy».
Pytańnie finansavańnia sajuznych prahram natchniła Hieorhija Marčuka na razvažańni pra luboŭ da rodnaha kraju.
«Voś my tut šmat havorym pra patryjatyzm, — praciahnuŭ jon. — U Rasii tyja samyja prablemy: skaračajuć školnuju prahramu pa rasiejskaj litaratury, u nas skaračajuć pa biełaruskaj. I nieviadoma, jak z 38 piśmieńnikaŭ abrać tych, kaho varta prachodzić u škole».
Pa słovach Marčuka pisać pra patryjatyzm uvohule składana:
«U Rasii jak napišaš słova «ruskaść» — adrazu libieralnaja presa nazavie «fašystam», «karyčnievym» i «niahodnikam».
Da anałohii, što byvaje ŭ Biełarusi za biełaruskaść, sprava čamuści nie dajšła.
Taćciana Siviec adznačyła, što ŭ Biełarusi jość piśmieńniki, jakija majuć svaju aŭdytoryju za miažoj, u pryvatnaści, u Rasii. Naprykład, Andrej Fiedarenka i Alena Brava. Apošniaja navat uvajšła ŭ łonh-list adnoj z rasijskich premij.
Siarod inšych niaprostych litaraturnych kłopataŭ turbuje Mikałaja Čarhinca i adsutnaść dobrych novych pieśniaŭ.
Sajuzu piśmieńnikaŭ navat daviałosia zapačatkavać śpiecyjalny konkurs dla ich stvaralnikaŭ, kaža jon. «Ale jość u nas piśmieńnik Ivan Jurkin, dziciačy aŭtar, jaki zrabiŭ vialiki praryŭ u hetym žanry!»
Hienierał Ivan Jurkin słužyć u KDB z 1976 hoda. I voś niadaŭna, jak pryznaŭsia žurnalistam, adkryŭ u sabie talent:
«Ja i nie viedaŭ da minułaha hoda, što mahu pisać pieśni. Ale raptoŭna napisaŭ tekst «Posažu voźle doma bieriezku».
Pieśniu na hety tekst vykanaŭ Jakaŭ Navumienka na 8 sakavika, i žančynam nastolki spadabałasia, što ledź nie razarvali mianie na suvieniry.
Z taho času ja napisaŭ kala dvaccaci tekstaŭ, dvanaccać ź ich uziaŭ Anatol Jarmolenka.
U mianie niekalki temaŭ — kachańnie da žančyn, da rodnaha kraju, pra śviata pieramohi.
Najvialikšy pośpiech — pieśnia na maje słovy «Pryjazdžajcie da nas u Biełaruś» stała letaś pieśniaj hoda».
Tak niezaŭvažna pralacieŭ čas pres-kanfierencyi.
Pry kancy Mikałaj Čarhiniec prapanavaŭ zadavać jamu palityčnyja pytańni, adnak tranślacyju jakraz na hetym spynili.
Biełaruska ŭładkavałasia ŭ kandytarskuju kramu. Ale vyśvietliłasia, što za naviedvańnie tualeta joj treba płacić1
Kamientary