Pamiaci Jana Matusieviča

Hetaha śviatara viedali mnohija ŭ Biełarusi. Mažny, abapirajučysia na kavieńku, jon prychodziŭ na schody i mitynhi. Jon byŭ pieršy ryma-katalicki śviatar, jaki ŭ hady pierabudovy zahavaryŭ da šyrokaj aŭdytoryi. I zahavaryŭ pa-biełarusku. Siońnia – nabaženstva i liturhija ŭ jaho pamiać. Piša Anatol Sidarevič.

Jon pryjšoŭ u Vilni na Ŭstanoŭčy źjezd Biełaruskaha Narodnaha Frontu, kab nahadać pra chryścijanskija tradycyi i chryścijanskija kaštoŭnaści. Pakolki źjezd prachodziŭ u dzień śviatoha Jana Chryściciela, jon zaprasiŭ jaho ŭdzielnikaŭ na imšu ŭ kaścioł śviatoha Mikałaja — toj samy kaścioł, u jakim šmat hadoŭ, až da trahičnaha aryštu, słužyŭ ajciec Adam Stankievič.

Z ajcom Adamam hetaha ksiandza jadnała nie tolki toje, što jany byli biełaruskimi śviatarami ryma-katalickaj Carkvy. Tyja, chto paznajomiŭsia z ajcom Janam bližej, viedaŭ, što jon, jak ksiondz Adam Stankievič, — biblijafił i što asablivym jahonym chobi było źbirańnie knih pra mastactva.

Jak i ksiondz Adam Stankievič, ajciec Jan hladzieŭ na chryścijanstva ŭ Biełarusi nie z vuzkakanfesijnaha hledzišča. Jon byŭ adkryty dla dyjalohu z pravasłaŭnymi i pratestantami. I tamu nievypadkova jon staŭ adnym z suzasnavalnikaŭ Biełaruskaha biblijnaha tavarystva, u jakoje ŭvajšli pradstaŭniki roznych kanfesijaŭ i denaminacyjaŭ.

Mažliva hetaj adkrytaści spryjała toje, što ryma-katalicki śviatar Jan Matusievič (tak skłałasia) skončyŭ pravasłaŭnuju duchoŭnuju seminaryju i dobra viedaŭ bahatyja duchoŭnyja trydycyi chryścijanskaha Uschodu.

Śviatło Ŭschodu (tak nazyvałasia adno z Apostalskich pasłańniaŭ Papy Jana Paŭła II) zaŭsiody było ŭ sercy, u śviadomaści ryma-katalickaha śviatara Jana Matusieviča. Da taho ž jon i słužyŭ u asablivaj miascovaści — u Barunach, što na Ašmianščynie. Słužyŭ u ścienach byłoha ŭnijackaha manastyra. U hetych bazyljanskich murach jon suziraŭ abraz Maci Božaje Barunskaje, jaki šanujuć i kataliki, i pravasłaŭnyja. Maliŭsia da jaho. I toj, chto viedaŭ ajca Jana, anitrochi nie ździviŭsia, kali na samym zaranku druhoha abviaščeńnia niezaležnaści Biełarusi jon staŭ hreka-katalickim śviatarom.

Bo chto taki hreka-katalik, unijat? Heta pravasłaŭny, jaki žyvie ŭ adzinstvie z Rymam, z pasadam apostała Piatra. Pravasłaŭny, jaki nie choča padziełu chryścijanstva na ŭschodniaje i zachodniaje.

Tady, na pačatku 1990-ch, Jan Matusievič byŭ druhim hreka-katalickim śviatarom u Biełarusi. Pieršym byŭ užo niemałady były viazień HUŁAHu ajciec Viktar Daniłaŭ, jakoha tajemna vyśviacili jašče ŭ saviecki čas. Ajciec Viktar žyŭ u Hrodnie. I tamu dekanam Biełaruskaj Hreka-Katalickaj Carkvy byŭ pastaŭleny maładziejšy za ajca Viktara na dvaccać hadoŭ žychar stalicy ajciec Jan Matusievič.

Niechta jašče napiša historyju stanaŭleńnia sučasnaje Hreka-Katalickaje Carkvy ŭ Biełarusi, historyju zasnavańnia pieršaj parafii Śviatoha i Praviednaha Jazepa ŭ Miensku, jakaja adpraŭlała liturhiju to na pryvatnych kvaterach, to ŭ padvałach, to ŭ «čyrvonych kutkach». Niechta jašče napiša pra tyja pieraškody Carkvie, jakija čyniła i čynić joj dziaržaŭnaja ŭłada. Ale takaja ŭžo ŭ nas ziamla, takaja hleba, dzie syšlisia Uschod i Zachad, hreckija i łacinskija tradycyi.

Ciapier BHKC maje bolš za dvaccać parafijaŭ. I kali ajciec Jan Matusievič byŭ pieršym i adzinym dekanam Carkvy, dyk ciapier majecca dva dekanaty. I adzin z dekantaŭ, a taksama parafiju Śviatoha Jazepa ŭznačalvaje haduniec ajca Jana — protapreźbitar Andrej Abłamiejka. Za hetyja hady Carkva atrymała piatnaccać śviataroŭ i maje seminarystaŭ. A toje, što ŭ Biełarusi źjaviłasia hreka-katalickaje manastva, možna razhladać jak zaruku budučyni Carkvy, bo, jak praviła, z manachaŭ pachodziać uładyki, rektary, prefekty.

Ź vieraj i nadziejaj hledziačy ŭ budučyniu, biełaruskija hreka-kataliki z udziačnaściu zhadvajuć ŭ hety dzień ajca Jana Matusieviča, jaki pakinuŭ nas roŭna dziesiać hod tamu.

* * *

Siońnia ŭ 17 hadzin na Kalvaryi pačniecca žałobnaje nabaženstva nad mahiłaj ajca Jana Matusieviča. Zatym u 19 hadzin u Hreka-Katalickim centry ŭ imia Śviatoha i Praviednaha Jazepa (vuł. Ardžanikidzie, 6) budzie adsłužana śviataja liturhija, jakuju razam z dekanam a. Andrejem Abłamiejkam budzie słužuć mienskaje hreka-katalickaje duchavienstva.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0