U apošnija hady postać Vikiencija Kanstancina (Kastusia) Kalinoŭskaha nadzvyčaj aktualizavałasia ŭ hramadskim i navukovym žyćci krainy. U 2006 h. imia «hieroja numar adzin našaha nacyjanalnaha epasu» (Siarhiej Dubaviec) prahučała jak simvał sučasnaha palityčnaha raźniavoleńnia i demakratyzacyi krainy. Mahčyma jakraz heta i spravakavała tuju kampaniju «raźviančańnia mifa Kalinoŭskaha», u avanhardzie jakoj apynulisia historyki «škoły Jakava Traščanka». Faktyčna, jana namahajucca adradzić ideałohiju «zachodnierusizmu» i viarnuć u biełaruskuju histaryjahrafiju paŭstańnia 1863 h. impierski naratyŭ. Zrazumieła, što biez čarhovaha «śmiarotnaha pakarańnia» Kastusiu Kalinoŭskamu im nie abyścisia…
Adnačasna varta zaŭvažyć, što kaniec XX – pačatak XXI st. jašče nie staŭ značnym praryvam u navukovym vyvučeńni postaci Kalinoŭskaha i padziejaŭ paŭstańnia. Najbolš važnym zdabytkam nacyjanalnaj histaryjahrafii apošnich hadoŭ možna ličyć vydańnie Hienadziem Kisialovym zbornika «Za našuju volnaść» (Minsk, 1999), jaki staŭsia peŭnym padsumavańniem zroblenaha. Nieskładana zaŭvažyć, što asnoŭnyja pałažeńni navukovaj traktoŭki postaci Kastusia Kalinoŭskaha i jahonaha miesca ŭ biełaruskaj historyi amal nie źmianilisia z 20‑30‑ch hh. minułaha stahodździa. Miž tym patreba ŭ navukovym pieraasensavańni asoby adnaho z kiraŭnikoŭ paŭstańnia 1863 h. vidavočnaja.
U hetaj situacyi varta pravieści svajho rodu reviziju našych viedaŭ pra Kalinoŭskaha, prasačyć evalucyju jahonaha vobraza ŭ kulturnaj tradycyi (u pieršuju čarhu ŭ kulturnaj pamiaci, jakaja pašyrajecca z dapamohaj mas‑miedyja i zamacoŭvajecca ŭ pomnikach, nazvach vulic, škoł i h.d.; histaryjahrafii, padručnikach i litaratury), sistematyzavać krynicy daśledavańnia, vyznačyć dalejšyja jaho nakirunki.
Navukovaja kanfierencyja «Kastuś Kalinoŭski i jaho epocha ŭ dakumientach i kulturnaj tradycyi» moža paspryjać aktyvizacyi hetaha pracesu.
Pryjarytetnaja prablematyka navukovych abmierkavańniaŭ:
• Krynicy pa historyi paŭstańnia 1863 h., žyćciu i dziejnaści Kastusia Kalinoŭskaha
• Vikiencij Kanstancin (Kastuś) Kalinoŭski i padziei paŭstańnia 1863 h. u ajčynnaj i zamiežnaj histaryjahrafii
• Vobraz Kalinoŭskaha ŭ kulturnaj tradycyi (pažadana źviarnuć uvahu na padručniki dla škoł i VNU, tvory litaratury i mastactva, materyjalnaje ŭvasableńnie pamiaci pra Kalinoŭskaha i paŭstańnie i h.d.)
• Kalinoŭski i paŭstańnie 1863 h. u traktoŭcy sučasnaj «idieołohii biełorusskoho hosudarstva»
Kanfierencyju płanujecca pravieści ŭ Miensku 12‑13 vieraśnia 2009 h.
Zajaŭki na ŭdzieł u kanfierencyi prymajucca da 30 krasavika 2009 h. ([email protected]; [email protected])
Nieabchodna ŭkazać:
Imia i proźvišča, navukovuju stupień, miesca pracy i pasadu, temu refierata, kantaktny telefon i adras elektronnaj paštovaj skryni.
Materyjały kanfierencyi buduć apublikavanyja.
Arhanizatary:
Instytut histaryčnych daśledavańniaŭ Biełarusi (EHU) (A.Smalančuk)
Biełaruskaje histaryčnaje tavarystva (A.Kraŭcevič)
Kamientary