U pahoni za patrebnymi pakazčykami ŭ asobnych haspadarkach Homielščyny pa zahadzie z rajonaŭ zbožža pačynajuć ubirać pry vilhotnaści 30%. Piša Siamion Piečanko.
U pahoni za patrebnymi pakazčykami ŭ asobnych haspadarkach Homielščyny pa zahadzie z rajonaŭ zbožža pačynajuć ubirać pry vilhotnaści 30%. Piša Siamion Piečanko.
Dziŭna, ale homielskija haspadarki majuć prablemy z abnaŭleńniem sastarełaj maralna i fizyčna ŭboračnaj techniki. I heta pry tym, što ŭ Homieli raźmiaščajecca «Homsielmaš».
Pryčyna – niastača hrošaj. Padrychtavać kambajn da žniva abychodzicca ŭ 10–15 młn rubloŭ, siaredniaja haspadarka maje 5–6 kambajnaŭ. Mechanizatary narakajuć na jakaść ramontu – vielmi časta kambajn spyniajecca praz 2-3 dni paśla ramontu na «Homsielmašy», byvajuć vypadki, kali zamiest novych detalaŭ užo na miescy znachodziać staryja. Savieckija «Dony», samyja maładyja ź jakich zroblenyja ŭ 1990 h., možna vykarystoŭvać u jakaści siejałak. Sytuacyju ratujuć miascovyja admysłoŭcy, jakija demanstrujuć cudy majsterstva. Jany znajšli aryhinalny sposab minimalizavać straty: ščyliny i dzirki zalaplajuć budaŭničaj izalacyjnaj pienaj. Kambajnery majuć tut vialikuju zacikaŭlenaść – tolki ŭ sezon uborki možna surjozna zarabić, bo tona ŭradžaju daje da 40 tys. rub. zarobku.
«Televizar nam dapamoža»
Byvaje i tak: spraŭny kambajn prastojvaje ŭ samuju haračuju paru ŭ poli, bo niama paliva. Dakładniej, hrošaj, kab jaho nabyć u dastatkovaj kolkaści. Hetak i z uhnajeńniami i srodkami achovy, jakija nabyvajuć nie tady, kali ŭ ich jość patreba, a kali nadarajecca vypadak abarvać jaki kredyt ci vybić hrošy ŭ rajonie. Jak kažuć miascovyja specyjalisty, dapamohi ad dziaržavy jany amal nie adčuvajuć. «Jaje možna ŭbačyć tolki ŭ televizary», – kažuć jany. I nia rajać daviarać ubačanamu z akna aŭtamabila: «Asnoŭnaje finansavańnie idzie ŭ prydarožnyja paletki, a prajedź na UAZie dalej, pa palavych darohach, i ŭbačyš, što tut robicca». Dyrektar adnaho z KUSPaŭ razvodzić rukami: «Ziamla ŭradlivaja, «Homsielmaš» pad bokam, a my nijak nia vybjemsia z pazykaŭ».
Rahatyja harantyi
Ci nie adzinaja krynica prybytkaŭ – małako. Hrošy ad jaho prodažu iduć na vypłatu zarobkaŭ i narychtoŭku karmoŭ na zimu. Rahuli ŭ niekatorych haspadarkach robiacca zakładnicami kredytnaj palityki dziaržavy. Adzin z kiraŭnikoŭ padzialiŭsia takim sakretam: «Pracuju druhi hod i ŭžo druhuju viasnu zakładaju statak u jakaści harantyi viartańnia kredytu. Kredyt ža nia viernieš, ale jaki bank pajedzie da mianie, kab spahnać hety «rahaty doŭh»?! I da mianie tak kolki hod rabili».
Vadkija ličby
Šmat chto z kiraŭnikoŭ ahrapradpryjemstvaŭ skardzicca na tatalny ŭcisk: «My ŭsie pracujem na ličby». Na ŭzroŭni asobnaj haspadarki heta vyhladaje nastupnym čynam: z rajonu zahadvajuć padrychtavać adpaviednuju spravazdaču – na jaki ŭradžaj raźličvaje dadzienaja haspadarka. Z rajonu viartajecca zadańnie. Časam jano uličvaje realny stan haspadarki, ale heta chutčej vyniatak – jak praviła, ad kiraŭnika patrabujuć, jak minimum na 30% zvyš mahčymaha.
U pahoni za patrebnymi pakazčykami ŭ haspadarkach pa zahadzie z rajonaŭ zbožža pačynajuć ubirać pry vilhotnaści 30%. Jaho potym pluščać i addajuć na korm bydłu. Rajon ža maje z kožnaj tony ŭmałotu 150 kh dadatkovych pakazčykaŭ, a nasamreč – zvyčajnaj vady. I ciakuć tyja pakazčyki ŭ adździeły statystyki pa 5–6 tonaŭ u sutki z kožnaje haspadarki – kolki zdoleje pieratravić žyvioła i nie zapadozryć dziaržkantrol. U chvalonyja miljony tonaŭ treba zaličyć nia tolki vilhać, ale j niemały adsotak damieškaŭ, a pry ŭborcy «Donami» jany składajuć da čverci masy. Z taho, što ačyścicca i prasušycca, pieršahatunkavaha zbožža, jakoje pojdzie na charčovyja mety, zastajecca ŭ najlepšym vypadku 50%. Tamu nia varta j sumniavacca, što Homielščyna daść sioleta svaje 950 tys. tonaŭ chlebu.
Pryvilei dla radzimy prezydenta
Kali paraŭnaješ umovy, u jakich pracuje Homielščyna i susiedniaja ź joj datavanaja z samych raznastajnych fondaŭ Mahiloŭščyna, mižvoli padziviśsia, jak heta jana nijak nia vyjdzie na zapavietny miljon. Voś i sioleta radzima prezydenta atrymała zadańnie na 850 tys. t. A stanovišča z technikaj, kamplektujučymi i palivam tut jakasna inšaje. Tut nie pracujuć «Dony», starejšyja za 10–12 hadoŭ, – ich śpisvajuć na zapčastki ci pradajuć hamielčukam. Park uboračnaj techniki uvieś čas abnaŭlajecca jak za košt ajčynnych vytvorcaŭ, tak i zamiežnaj technikaj. Nie ŭźnikaje tut prablemaŭ i z atrymańniem kredytaŭ, choć ź ich viartańniem spravy ŭ hetym rehijonie anijak nia lepš, čym u susiedziaŭ.
Na pytańnie, čamu ž pry takim spryjańni vobłaść nijak nie nahonić pa pakazčykach astatnich, miascovyja aściarožna razvažajuć ab tym, što ludziej takaja apieka razbeščvaje: «Zanadta lohka ŭsio heta dajecca, niama adkaznaści, dadajcie siudy savieckuju spadčynu – tady pavyniščali haspadaroŭ, ciapier ža na hetuju pusteču pruć najlepšuju techniku. Dyj pakazucha hetaja tłumić hałavu – pracujem na pakazčyki».
Kanfidencyjnaść harantujem
Kab daviedacca pra pakazčyki, patrebna niepasrednaja zhoda kiraŭnika toj ci inšaj haspadarki. Blanki dla statystyčnych źviestak buchhaltar atrymlivaje ŭ adpaviednym adździele ŭ rajonnym upraŭleńni sielskaj haspadarki. Na tym blanku staić cikavy štamp: «Kanfidencyjnaść Vašych źviestak harantujem». Zapoŭnieny blank z podpisami kiraŭnika i buchhaltara haspadarki viartajecca ŭ rajon, dzie, jak žartujuć u kałhasach, jaho pierad adpraŭkaj u vobłaść patrebnym čynam dapracoŭvajuć.
Voś tak i vajujuć na ŭschodzie Biełarusi ŭdzielniki štohadovych «bitvaŭ» – u niaroŭnych umovach i z prykładna adnolkavym vynikam. Suciašaje choć toje, što patencyjał u našaj vioski jość. Zastajecca dačakacca inšych umovaŭ dla pracy.
Kamientary