Kultura55

U Vialikaj Bierastavicy źnieśli ŭnikalny zajezny dvor XIX stahodździa. Na ścianie z savieckich časoŭ visieła šylda «achoŭvajecca zakonam»

Za savieckim časam hety budynak na Ratušnaj płoščy ličyŭsia pomnikam hramadzianskaj architektury, ale ŭ niezaležnaj Biełarusi čamuści pierastaŭ. A ciapier ad jaho zastałasia tolki kupa kamianioŭ. 

Zajezny dvor u Vialikaj Bierastavicy da źniščeńnia. Fota: Vandrvm

Źniščeńnie zaŭvažyŭ prajekt Vandrvm, jaki apublikavaŭ fotazdymki miesca na rahu vulic Čyrvonaarmiejskaj i Čkałava, dzie jašče niadaŭna stajaŭ zajezny dvor druhoj pałovy XIX stahodździa.

Źniesieny budynak ujaŭlaŭ saboj redki dla Biełarusi ŭzor tradycyjnaha haściničnaha kompleksu, jaki spałučaŭ pamiaškańni dla načlehu, karčmu i ŭnutrany dvor dla koniej i furmanak. Hałoŭny fasad ašalavany, zavieršany vysokim trochvuholnym ščytom, dekaryravanym fihurnaj šaloŭkaj.

Miesca, dzie stajaŭ zajezny dvor u Vialikaj Bierastavicy. Fota: Vandrvm
Miesca, dzie stajaŭ zajezny dvor u Vialikaj Bierastavicy. Fota: Vandrvm

Jak adznačaje telehram-kanał «Spadčyna», zajezny dvor byŭ pryznany pomnikam i zaniesieny ŭ saviecki «Zbor pomnikaŭ historyi i kultury» 1986 hoda. Adnak pry farmiravańni sučasnaha Dziaržaŭnaha śpisu historyka-kulturnych kaštoŭnaściej jon pa niezrazumiełych pryčynach prosta vypaŭ ź pieraliku pomnikaŭ i pazbaviŭsia jakoj-niebudź achovy. Pry hetym na jaho fasadzie praciahvała visieć šylda, jakaja abviaščała, što pomnik «achoŭvajecca zakonam».

Šylda, jakaja abviaščaje, što zajezny dvor źjaŭlajecca pomnikam hramadzianskaj architektury druhoj pałovy XIX stahodździa i achoŭvajecca zakonam. Fota: Vandrvm

Na dumku aŭtaraŭ kanała, zusim niadaŭna była mahčymaść uratavać pomnik, ale joj nie skarystalisia adkaznyja za restaŭracyju i achovu historyka-kulturnaj spadčyny. 

Prajekt zon achovy dla susiednich abjektaŭ — reštkaŭ kaścioła karmielitaŭ i brackaj mahiły na Ratušnaj płoščy. Zajezny dvor (unizie) traplaje ŭ zonu rehulavańnia zabudovy (karyčnievym), ale ni na schiemie, ni ŭ tekście jon nijak nie vyłučany siarod paślavajennych typavych prajektaŭ. 

U vieraśni 2024 hoda byŭ zaćvierdžany prajekt zon achovy dla susiednich abjektaŭ — reštkaŭ kaścioła karmielitaŭ i brackaj mahiły na Ratušnaj płoščy. Raspracoŭku dakumientacyi viała «Biełrestaŭracyja». Niahledziačy na toje, što zajezny dvor znachodziŭsia ŭ miežach zony rehulavańnia zabudovy, u prajekcie jon nie byŭ vyłučany jak kaštoŭny histaryčny abjekt. Adsutnaść jakoha-niebudź achoŭnaha rehłamientu ŭ dačynieńni da jaho faktyčna dazvoliła dalejšy znos.

U Biełarusi bolš nie zastałosia viadomych uzoraŭ draŭlanych zajeznych dvaroŭ. Muravany ž zajezny dvor u Niaśvižy, na ščaście, zachavaŭ za saboj status pomnika architektury. 

Zajezny dvor u Niaśvižy

Kamientary5

  • źmiej
    13.04.2026
    Tyja, chto padpisaŭ, dumajuć, što ich nie znojduć?
  • Nichto nie zabudzie
    13.04.2026
    Treba apubličvać prozviščy hierastrataŭ.
  • Alik
    13.04.2026
    miascovym uładam było zadańnie kab usia nieruchomaść rabiła, kab nijakich zakinutych zabudovaŭ nie było. A tut u centry pasiołka hrošaja niama na rekanstukcyju i nikomu nie pradasi. Pa hrodzienskaj vobłaści jak vichura praniasłasia. Za apošnija 10 hadoŭ źniščyli mnoha kamiannych pabudovaŭ u vieskach, chlavy, muravanyja chaty. U Italii usio heta staranna zachoŭvajuć kab zachavać histaryčnaje asiarodździe, a tut što majem to źniščajem. Jašče skažu, sielsaviety kraduć u vieskach staražytnyja vielkija kamiani, niekudy advoziać, pad vyhladam dobraŭparadkavańnia. Piłujuć vysokija drevy i zabirajuć sabie. Ludzi ź ślazami na vačoch hladziać : stajali pabudovy, raśli drevy - pryjechali vykapali jamu, budynak ssunuli, zaraŭniavali

Ciapier čytajuć

Dalar znoŭ pa try rubli. Čamu tak adbyvajecca i čaho čakać dalej8

Dalar znoŭ pa try rubli. Čamu tak adbyvajecca i čaho čakać dalej

Usie naviny →
Usie naviny

Na pryparkavany aŭtamabil u Minsku ŭpała truba2

U Chojnickim rajonie 13‑hadovaja dziaŭčynka na matacykle trapiła ŭ DTZ

U Varšavie napali na paru ź Biełarusi paśla prośby ŭziać sabak na pavadok58

Afierysty raźviali minskaha bankira5

«Mnie zdavałasia, što žyćcio zakančvajecca, a ŭ jaho ŭ 70 hadoŭ było poŭna płanaŭ». Čempijonka śvietu pa frystajle Ramanoŭskaja pra Kazieku

Pa Prypiaci ŭ Mazyry chodziać pieššu6

U Omskaj vobłaści Rasii adkryli ŭnikalny muziejny kompleks «Biełaruskaje padvorje»6

U Rasii ŭpłyvovaha ekanamista zvolnili za prahnoz paražeńnia RF u vajnie na źniasileńnie18

Stamatołah raskazaŭ, jak abaranić zuby dziciaci, nie admaŭlajučysia ad sałodkaha

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Dalar znoŭ pa try rubli. Čamu tak adbyvajecca i čaho čakać dalej8

Dalar znoŭ pa try rubli. Čamu tak adbyvajecca i čaho čakać dalej

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić