U Italii abrabavali muziej z karcinami hienija Adradžeńnia, jakoha paraŭnoŭvali z Rafaelem. Čamu zładziei spakusilisia mienavita hetymi tvorami?
Z rehijanalnaha muzieja ŭ sicylijskaj Miesinie skrali čatyry pracy najvialikšaha majstra XV stahodździa Antanieła da Miesiny. Uvahu zładziejaŭ da mastackich tvoraŭ pryciahnuć prodaž na aŭkcyjonie za rekordnuju sumu inšaj pracy mastaka.
Jak paviedamlaje vydańnie The Guardian, złodziei pranikli ŭ Rehijanalny muziej Miesiny (MuMe) uviečary 15 žniŭnia. Złačyncy skarystalisia tym, što ŭsia ŭvaha palicyi i haradžan była prykavanaja da nacyjanalnaha śviata Fierahosta i miascovaha relihijnaha fiestyvalu. Dziejničajučy «z chirurhičnaj dakładnaściu», hrupa z troch čałaviek abyšła składanyja sistemy sihnalizacyi i ŭzłamała braniravanyja vitryny.
Achviaraj rabaŭnikoŭ stała adna z samych znakavych prac rańniaha italjanskaha Adradžeńnia — «Palipcich San-Hrehorya», stvorany kala 1473 hoda. Heta adziny manumientalny tvor mastaka, jaki nikoli nie pakidaŭ jaho rodnaj Miesiny. Pieršapačatkova ałtar składaŭsia z šaści panelaŭ, adnak jašče da ziemlatrusu 1908 hoda, jaki razburyŭ manastyr-zakazčyk, adna z častak była stračanaja. Ciapier złodziei vynieśli jašče try paneli ź piaci acalełych.
Pavodle infarmacyi italjanskaha ahienctva Rai News, padčas uciokaŭ złačyncy, vidavočna, byli niečym spałochanyja i kinuli dźvie z šaści skradzienych panelaŭ kala aharodžy muzieja.
Čaćviortaj vykradzienaj pracaj stała redkaja dvuchbakovaja minijaciura (pamieram usiaho 16 na 12 sm). Na adnym jaje baku namalavanaja «Madonna ź Niemaŭlom i francyskanskim manacham», na druhim — «Chrystos u mahile».
Jak adznačaje CBS News, hety tvor, pryznačany dla pryvatnaha adpraŭleńnia kultu, urad Sicylii nabyŭ na aŭkcyjonie Christie's u 2003 hodzie bolš čym za 300 tysiač dołaraŭ, i zachoŭvaŭsia jon u śpiecyjalnaj braniravanaj kapsule.
«Heta nadzvyčaj surjoznaja strata, — zajaviła dyrektarka muzieja Maryza Mierkurya. — Vykradzienyja pracy majuć vielizarnuju kulturnuju, mastackuju i simvaličnuju značnaść nie tolki dla Miesiny, ale i dla ŭsioj Sicylii».
Revalucyjanier kvatračenta
Antanieła da Miesina (kala 1429—1479) ličycca pieršym vialikim majstram Adradžeńnia ŭ Paŭdniovaj Italii. Navučajučysia ŭ Nieapali, jon paznajomiŭsia z tvorčaściu niderłandskich mastakoŭ, u pryvatnaści, Jana van Ejka, i staŭ tym čałaviekam, jaki prynios u italjanskaje mastactva techniku čystaha alejnaha žyvapisu.
Alejnyja farby dazvolili Antanieła dabivacca efiektaŭ, niemahčymych pry vykarystańni tradycyjnaj tempiery: nievierahodnaj miakkaści śviatłacieniu (sfumata), dakładnaści ŭ detalach i hłybini piejzažnych fonaŭ. Akramia taho, jon ździejśniŭ revalucyju ŭ partretnym žyvapisie. Da jaho italjancy malavali madelaŭ pieravažna ŭ profil, jak na miedaljonach. Antanieła ž pačaŭ vykarystoŭvać pavarot u try čverci z pramym pozirkam madeli na hledača, što dadavała partretam niabačanuju raniej psichałahičnuju hłybiniu. Siarod jaho samych viadomych šedeŭraŭ — «Śviaty Siebaśćian» (zachoŭvajecca ŭ Drezdenie) i «Śviaty Jeranim u svaim kabiniecie» (Nacyjanalnaja halereja, Łondan).
Čamu vybrali mienavita Antanieła?
Vybar złačyncaŭ naŭrad ci byŭ vypadkovym. Intares da prac sicylijskaha majstra apošnim časam rezka ŭzros na mižnarodnym art-rynku.
U lutym 2026 hoda ŭrad Italii vykupiŭ na aŭkcyjonie Sotheby's u Ńju-Jorku inšuju pracu Antanieła — «Ecce Homo» — za rekordnyja 14,9 miljona dołaraŭ. Hetaja publičnaja ździełka mahła pryciahnuć uvahu złačynnaha śvietu i pakazać patencyjnym zakazčykam realny košt navat nievialikich pałotnaŭ majstra.
Śledstva razhladaje niekalki viersij, i, jak paviedamlaje italjanskaje vydańnie Il Sole 24 Ore, asnoŭnaja ź ich — kradziež na zamovu dla čornaha rynku mastactva abo dla kankretnaha pryvatnaha kalekcyjaniera. Toje, što złačyncy pracavali vyklučna z tvorami Antanieła, jakija byli napisanyja na draŭlanych doškach i ich niemahčyma skrucić u rułon, jak pałatno, śviedčyć pra dakładna pradumanuju łahistyku i prafiesijanalizm hrupoŭki.
Ironija situacyi ŭ tym, što hety hučny kradziež adbyŭsia litaralna na nastupny dzień paśla taho, jak italjanskaja palicyja z honaram adspravazdačyłasia ab paśpiachovym viartańni troch inšych karcin Siezana, Renuara i Macisa, skradzienych raniej z pryvatnaha muzieja kala Parmy.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary