Architektar Barys Jurcin pamior 17 krasavika na 94‑m hodzie žyćcia. U svoj čas jon prasłaviŭ Minsk na ŭvieś Saviecki Sajuz, stvaryŭšy ŭnikalnuju Ślapianskuju vodnuju sistemu, jakaja siońnia biez naležnaha dohladu pastupova prychodzić u zaniapad.
Barys Jurcin naradziŭsia ŭ 1932 hodzie ŭ dalokaj Čycie. Skončyŭšy ŭ 1958 hodzie Lvoŭski politechničny instytut, jon paśpieŭ papracavać nad prajektami zabudovy ŭ Novakuźniecku i Ałmaty, pierš čym u pačatku 1970‑ch atrymaŭ losavyznačalnaje zaprašeńnie ŭ Minsk.
Biełaruskaja stalica stała jaho hałoŭnym pałatnom. Bolš za tryccać hadoŭ, z 1973 pa 2005 hod, Barys Jurcin źjaŭlaŭsia niaźmiennym kiraŭnikom majsterni łandšaftnaj architektury instytuta «Minskprajekt», stvoranaj mienavita pa jaho inicyjatyvie. Usie značnyja zialonyja i vodnyja abjekty horada taho pieryjadu — ad dobraŭparadkavańnia nabiarežnaj Śvisłačy da rekanstrukcyi parku Čaluskincaŭ i stvareńnia Michajłaŭskaha skviera sa znakamitymi haradskimi skulpturami — heta praca jaho kamandy.
Zialony pojas Minska
Hałoŭnym tryumfam Barysa Jurcina stała Ślapianskaja vodnaja sistema. Hety hrandyjozny prajekt stvaraŭsia ŭ 1980‑ia hady. Pieršapačatkova pierad inžynierami stajała vyklučna techničnaja zadača: zabiaśpiečyć pramysłovyja pradpryjemstvy ŭschodniaj častki horada vadoj ź Vilejska-Minskaj vodnaj sistemy. Zvyčajna dla takich met prakładvalisia banalnyja padziemnyja truby, i pieršapačatkovyja płany byli mienavita takimi.
Adnak kamanda architektaraŭ na čale sa stvaralnikami prajekta, u tym liku Barysam Jurcinym i Mikałajem Žłobam, prapanavała zusim inšy, revalucyjny padychod. Jany vyrašyli puścić vadu adkrytym patokam, pieratvaryŭšy techničny kanał u paŭnavartasnuju rekreacyjnuju zonu daŭžynioj bolš za 22 kiłamietry.
Na miescy byłych zvałak, bałot i pustak źjaviłasia rukatvornaja raka z 14 vadaschoviščami i 13 unikalnymi kaskadami, kožny ź jakich mieŭ svoj niepaŭtorny dyzajn. Pierapad vyšyń na praciahu ŭsioj sistemy skłaŭ bolš za 30 mietraŭ, što dazvoliła stvaryć efiektnyja vadaspady. Sotni tysiač minčukoŭ atrymali mahčymaść adpačyvać la vady litaralna za krok ad doma.
Hetkaha maštabu łandšaftnych rabot nie bačyŭ nivodzin horad Savieckaha Sajuza. U 1989 hodzie aŭtarski kalektyŭ za stvareńnie hetaha architekturna-łandšaftnaha kompleksu byŭ udastojeny najvyšejšaj uznaharody krainy — Dziaržaŭnaj premii SSSR. Heta adziny minski abjekt, jaki atrymaŭ takoje pryznańnie.
Spadčyna pad pahrozaj
Na žal, apošnija hady žyćcia majstra byli azmročanyja stanam jaho hałoŭnaha tvora. Ślapianskaja vodnaja sistema, stvoranaja z takim entuzijazmam i raźličanaja na pastajanny dohlad, siońnia pastupova dehraduje.
Bietonnyja kaskady rassypajucca, kanały zarastajuć vodaraściami, a ŭnikalnyja zialonyja i pavietranyja kalidory biaźlitasna pierakryvajucca elitnaj katedžnaj zabudovaj i kamiercyjnymi biznes-centrami. Adsutnaść adzinaha haspadara abjekta i kropkavaja zabudova rujnujuć tuju bieśpierapynnaść i harmoniju, jakuju architektary zakładvali ŭ prajekt pieršapačatkova.
Sam Barys Jurcin z horyčču naziraŭ za hetym pracesam. U svaich intervju jon nieadnarazova aburaŭsia tym, jak «usichnaja ziamla dastałasia abranym» i jak vybitnaja łandšaftnaja ideja prynosicca ŭ achviaru kropkavym kamiercyjnym intaresam.
«Heta horadabudaŭničaje złačynstva», — tak jon acharaktaryzavaŭ źjaŭleńnie elitnych žyłych kompleksaŭ, jakija litaralna adrezali častku Ślapianskaj sistemy ad horada.
Barys Jurcin pajšoŭ z žyćcia, ale Ślapianskaja sistema, navat u svaim ciapierašnim, nie najlepšym stanie, zastajecca žyvym pomnikam čałavieku, jaki vieryŭ, što horad pavinien być nie prosta funkcyjanalnym, ale i pryhožym, a architektura abaviazanaja słužyć ludziam.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ-
«Ja vam skažu — zusim nie toje!» Na 80‑hodździ va Urocłavie Niaklajeŭ paraŭnaŭ pacałunki Brežnieva i Cichanoŭskaj
-
U Vienie za 776 tysiač jeŭra nachilili pomnik meru. Jaho antysiemityzm natchniaŭ Hitlera
-
U Pružanskim kaściole novy arhan, jaki pryvieźli ź Niderłandaŭ. Papiaredni kaścielny arhan puścili na drovy dla Doma kultury
Kamientary
Darečy, SVS zdoleli pabudavać, bo padklučyli sajuznaje finansavańnie.
Paśla na prajekty dobraŭładkavańnia druhoha prytoka Śvisłačy - Łošycy hrošaj tak i nie mohuć (nie žadajuć) znajści dziesiacihodździami.
Azielanieńnie Zielenbuda - tanny saviecki padychod. Nibyta pasadki dreŭ radkami mohuć zamianić parkavaje mastactva.