Suśvietny kryzis fiertylnaści: 54 miljony žančyn nie mohuć zaciažarać
Hłabalnaja tendencyja adkładzienaha maciarynstva pryviała da rekordnaha rostu kolkaści žančyn, jakija sutykajucca ź ciažkaściami z začaćciem paśla 35 hadoŭ. Sacyjalnyja zruchi i bijałahičnyja faktary pieratvarajuć uzrostavaje biaspłodździe ŭ surjozny vyklik dla sistem achovy zdaroŭja.

Jak piša Daily Mail, daśledčyki z Čuncynskaha miedycynskaha ŭniviersiteta praanalizavali miedycynskija danyja z 204 krain za pieryjad z 1990 pa 2023 hod, kab acanić, jak ź ciaham času źmianiaŭsia «ciažar biaspłodździa» siarod žančyn va ŭzroście ad 35 da 49 hadoŭ. Pad biaspłodździem razumiełasia niemahčymaść dasiahnuć klinična paćvierdžanaj ciažarnaści paśla 12 miesiacaŭ rehularnaha nieabaronienaha pałavoha žyćcia.
Daśledčyki adznačajuć, što pakazčyk biaspłodździa ŭ hetaj uzrostavaj hrupie vyras z prykładna 6001 vypadku na 100 tysiač žančyn u 1990 hodzie da 6907 vypadkaŭ na 100 tysiač u 2023-m.
Pavodle raźlikaŭ, u 2023 hodzie ŭ śviecie naličvałasia kala 53,6 miljona žančyn va ŭzroście ad 35 da 49 hadoŭ, jakija adpaviadali hetamu kryteryju. Kali ciapierašniaja tendencyja zachavajecca, to da 2036 hoda ich kolkaść moža pavialičycca da 79,6 miljona.
Dla analizu žančyn padzialili na try ŭzrostavyja hrupy: 35—39, 40—44 i 45—49 hadoŭ. Pavodle prahnozu, rost čakajecca va ŭsich troch hrupach, adnak najbolš chutka jon budzie adbyvacca siarod žančyn va ŭzroście 35—39 hadoŭ.
Aŭtary padkreślivajuć, što heta nie aznačaje, niby žančyny ŭ kancy tryccatych hadoŭ majuć bolš vysokuju vierahodnaść biaspłodździa, čym žančyny paśla saraka. Fiertylnaść praciahvaje naturalnym čynam źnižacca z uzrostam z-za pamianšeńnia kolkaści i jakaści jajcakletak. Atrymany vynik śviedčyć pra inšaje: mienavita ŭ maładziejšaj častcy hetaj uzrostavaj hrupy najbolš chutka pavialičvajecca ahulnaja kolkaść vypadkaŭ biaspłodździa.
U čym pryčyny?
Na dumku daśledčykaŭ, adna z hałoŭnych pryčyn u tym, što ŭsio bolš žančyn adkładvajuć naradžeńnie dziaciej da kanca treciaha dziasiatka žyćcia abo paźniej, nadajučy ŭvahu adukacyi i prafiesijnaj karjery. Adnak da taho času, kali jany adčuvajuć hatoŭnaść stvaryć siamju, ich repraduktyŭnaja zdolnaść moža istotna źnizicca.
Aŭtary daśledavańnia taksama adznačajuć, što na fiertylnaść mohuć upłyvać atłuścieńnie i stres. Jašče adnoj pryčynaj moža być pašyreńnie dostupu da dyjahnostyki i dapamožnych repraduktyŭnych technałohij, dziakujučy čamu ŭsio bolš žančyn źviartajucca pa miedycynskuju dapamohu, a vypadki biaspłodździa čaściej vyjaŭlajucca.
Prablema biaspłodździa vidavočnaja nie tolki ŭ biednych krainach. Danyja pakazvajuć zruch u bok krain z vysokim uzroŭniem dachodu i bolš raźvitych dziaržaŭ, što, vierahodna, tłumačycca poźnim maciarynstvam, stareńniem nasielnictva i źmienaj repraduktyŭnych madelaŭ.
Tym nie mienš, žančyny ŭ rehijonach ź nizkim uzroŭniem dachodu pa-raniejšamu sutykajucca z surjoznymi pieraškodami, asabliva tamu, što testavańnie i lačeńnie biaspłodździa tam časta ciažkadastupnyja.
Pavodle danych za 2023 hod, samyja vysokija pakazčyki biaspłodździa siarod žančyn va ŭzroście 35‑49 hadoŭ adznačalisia va Uschodniaj Azii, a samyja nizkija — u Aŭstralii i Novaj Ziełandyi. Siarod asobnych krain lidaram pa hetym pakazčyku stała Centralna-Afrykanskaja Respublika, a najmienšaje značeńnie było zafiksavana ŭ Niepale.
Navukoŭcy padkreślivajuć, što biaspłodździe nielha razhladać vyklučna jak miedycynski dyjahnaz. Heta kompleksnaja prablema, jakaja ciahnie za saboj psichałahičnyja traŭmy, styhmatyzacyju, značnyja vydatki na abśledavańnie i lačeńnie, napružanaść u adnosinach. U maštabach dziaržaŭ heta pryvodzić da paskareńnia stareńnia nasielnictva i skaračeńnia kolkaści pracazdolnych hramadzian.
U suviazi z hetym ekśpierty nastojvajuć na nieabchodnaści pierahladu pryjarytetaŭ achovy zdaroŭja: padtrymka fiertylnaści, rańniaje vyjaŭleńnie prablem i pašyreńnie dostupu da miedycynskaj dapamohi pavinny stać važnaj častkaj dziaržaŭnaj palityki va ŭsim śviecie.
Ciapier čytajuć
A my vam kazali: «nie dumajcie, što heta kapiejki»! Stali viadomyja źviestki, kolki padachodnaha biełarusy Litvy pieraličyli roznym hramadskim strukturam
Kamientary
jakoje pładzieciesia i razmnažaciesia?