Jakim maršrutam Hanibał pierajšoŭ na słanach Alpy? Navukoŭcy prapanavali adkaz
Pierachod Hanibała praz Alpy ź dziasiatkami tysiač voinaŭ i bajavymi słanami praciahvaje zastavacca adnoj z hałoŭnych zahadak antyčnaj historyi. Niamieckija vučonyja prapanavali padyści da jaje vyrašeńnia nie z punktu hledžańnia histaryčnych krynic, a praz raźlik enierhietyčnych patreb ludziej i žyvioł.
Uvosień 218 hoda da našaj ery, u pačatku Druhoj Puničnaj vajny karfahienski pałkavodziec Hanibał pravioŭ praz Alpy kala 46 tysiač voinaŭ, pryblizna 8 tysiač koniej i 37 bajavych słanoŭ, kab uvarvacca ŭ Italiju. Adnak da hetaha času niama adzinaha mierkavańnia, jakim mienavita šlacham jaho vojska pierajšło praz hory.
Jak piša Tagesspiegel, daśledčyki Emilia Bierci ź Niamieckaha centra intehratyŭnych daśledavańniaŭ bijaraznastajnaści i Fryc Folrat z Univiersiteta Jeny prapanavali novy sposab acanić mahčymyja maršruty. Jany raźličyli enierhazatraty sałdat, koniej i słanoŭ na roznych maršrutach, što viaduć z terytoryi sučasnaj Francyi praz Alpy ŭ Italiju.
Na dumku aŭtaraŭ, šmatlikija dyskusij pra pierachod Hanibała praz Alpy nie ŭličvajuć bijałahičnyja patreby vojska i žyvioł. Kali sałdaty i častkova koni mahli nieści častku zapasaŭ samastojna, to dla žyvioł masaj da troch ton heta było niemahčyma.
Pavodle raźlikaŭ, darosłamu słanu nieabchodna da 200 kiłahramaŭ kormu ŭ dzień. U pryrodzie hetyja žyvioły mohuć pravodzić kala 14 hadzin štodnia ŭ pošukach ježy tolki dla taho, kab padtrymlivać svaju masu cieła. Tamu vybar maršrutu byŭ važny nie tolki z vajennaha, ale i z łahistyčnaha punktu hledžańnia.
Dyk jaki maršrut najbolš enierhaefiektyŭny
Na asnovie papiarednich daśledavańniaŭ aŭtary rekanstrujavali čatyry mahčymyja maršruty praz Alpy. Siarod ich šlach praź pieravał Kol-dziu-Kłapje vyšynioj amal 2500 mietraŭ, jaki doŭhi čas ličyŭsia najbolš vierahodnym, a taksama amal trochkiłamietrovy pieravał Kol-de-ła-Traviersiet, jaki čaściej zhadvajecca ŭ daśledavańniach apošnich hadoŭ.
Raźliki pakazali, što najbolš enierhaefiektyŭnym moh być mienavita maršrut praz Kol-de-ła-Traviersiet. Dla ŭsioj armii jon patrabavaŭ kala 5,42 teradžoŭla enierhii, što prykładna na 16% mienš, čym pierachod praz Kol-dziu-Kłapje. Za 15 dzion pachodu na hety maršrut spatrebiłasia b kala 232 ton charčavańnia i furažu.
Razam z tym daśledčyki adznačajuć, što navat hety maršrut nie vyrašaŭ usich prablem. Kab padtrymlivać vahu, słany pavinny byli b štodnia amal bieśpierapynna charčavacca na praciahu piaci-šaści hadzin, što va ŭmovach hornaha pachodu vyhladaje małavierahodnym. Tamu aŭtary miarkujuć, što i ludzi, i žyvioły vykarystoŭvali ŭłasnyja enierhietyčnyja zapasy.
Pavodle raźlikaŭ, za čas pierachodu sałdaty stracili b kala 19% svaich tłuščavych zapasaŭ, koni — kala 11%, a słany — kala 4%.
Pavodle histaryčnych źviestak, kala 30 słanoŭ, vierahodna, jašče ŭdzielničali ŭ bitvie pry Trebii ŭ śniežni 218 hoda da našaj ery. Adnak paśla prybyćcia ŭ Italiju zabiaśpiečyć ich kormam akazałasia značna ciažej. Na dumku daśledčykaŭ, chutčej za ŭsio, hetaja łahistyčnaja zadača tak i nie była vyrašana: usie słany, akramia asabistaha słana Hanibała pa imieni Surus, nie pieražyli zimu paśla pierachodu praz Alpy.
Rašeńnie Hanibała ŭziać z saboj słanoŭ, jakoje kaštavała takich namahańniaŭ, navukoŭcy tłumačać stratehičnymi mierkavańniami. Akramia taktyčnaj pieravahi na poli boju, słany, na pohlad aŭtaraŭ, mahli vykonvać rolu psichałahičnaj zbroi. Jany pavinny byli ŭrazić miascovyja kielckija plamiony i schilić ich da sajuzu suprać Ryma.
Paśla pierachodu praz Alpy Hanibał jašče 14 hadoŭ vioŭ bajavyja dziejańni ŭ Italii i atrymaŭ niekalki bujnych pieramoh nad rymskim vojskam. Adnak prymusić Rym kapitulavać jamu nie ŭdałosia, i ŭrešcie jaho adklikali na radzimu. U 202 hodzie da našaj ery karfahienskaja armija pad kamandavańniem Hanibała, jakaja mieła ŭžo kala 80 bajavych słanoŭ, paciarpieła paražeńnie ŭ bitvie pry Zamie na terytoryi sučasnaha Tunisa. Karfahien kapitulavaŭ, i nieŭzabavie paśla hetaha vajna skončyłasia.
Ciapier čytajuć
A my vam kazali: «nie dumajcie, što heta kapiejki»! Stali viadomyja źviestki, kolki padachodnaha biełarusy Litvy pieraličyli roznym hramadskim strukturam8
Kamientary
Tamu analiz cikavy, ale z razumieńniem, što Hanibał sam jaho ŭličvaŭ papiarednie pierad pierachodam, nie pamyliŭsia i vybraŭ mienavita aptymalny varyjant.
Rym hublaŭ lehijony i vieršnikaŭ (arystakrataŭ), ale spraviadliva ličyŭ, što aliharchičny režym u Karfahienie pačnie chutčej ličyć straty hrošaj ad biznesu, čym Hanibał zmoža pieramahčy. Bo dahetul Karfahien hetak i rabiŭ u vojnach z hrekami: biŭsia za svaje handlovyja šlachi, ale paźbiahaŭ doŭhich kanflikatŭ.
Karaciej zakidali trupami.
I darečy, rymlanie praciahvali pieraśledavać Hanibała taksama nastupnyja 20 hadoŭ, kali jon pracavaŭ hienierałam pa najmie ŭ Anatolii. Na poŭdni ad Stambuła na miescy staražytnych muroŭ Libissy, dzie jon mierkavana vypiŭ atrutu, kab nie zdavacca rymlanam, jamu pomnik vysiečieny.
Manijakalnaść nielha niedaaceńvać.