Asnoŭnyja krynicy radyjacyi — hleba i pradukty charčavańnia z asabistych haspadarak
Asnoŭnymi krynicami radyjacyi dla nasielnictva Biełarusi źjaŭlajucca hleba i pradukty charčavańnia z asabistych haspadarak.
Ab hetym paviedamiŭ 19 krasavika ŭ Minsku zahadčyk kafiedry radyjacyjnaj hihijeny i epidemijałohii Mižnarodnaha ŭniviersiteta imia Sacharava prafiesar Alaksiej Akijanaŭ na kanfierencyi, pryśviečanaj
Jon patłumačyŭ: kali radyjenkulidy vypali na terytoryju Biełarusi, jany znachodzilisia ŭ pavierchnievych słajach hleby na hłybini 5–10 sm. Ciapier, pavodle jaho słoŭ, «zahłybleńnie ŭ hlebu adbyłosia maksimum na 30–35 sm», choć čakałasia, što radyjenuklidy vymyjucca z vadoj u hłybokija słai hleby i prablema zabrudžvańnia hleby budzie vyrašana. Hetaha nie adbyłosia. Pavodle słoŭ prafiesara, prablemaj źjaŭlajecca toje, što padčas sielhasrabot «radyjenuklidy z hłybini 30–35 sm padymajucca navierch, pyłam raznosiacca pa terytoryi krainy», źjaŭlajucca pry hetym adnym z asnoŭnych faktaraŭ ryzyki radyjeaktyŭnaha zabrudžvańnia na siońnia.
Akijanaŭ adznačyŭ, što ŭ Japonii ŭ vyniku atamnych bambardzirovak uździejańnie radyjacyi doŭžyłasia na praciahu niekalkich siekund, a ŭ Biełarusi ŭ nievialikich dozach nasielnictva praciahvaje apramieńvacca pastajanna. Apramieńvańnie «adbyvajecca nie tolki źniešniaje, ale, samaje sumnaje, i ŭnutranaje». Trapiŭšy ŭ arhanizm, radyjenuklidy doŭha ŭździejničajuć na kletki,
u vyniku čaho kancerahienny efiekt moža być značna vyšejšy.
Pavodle słoŭ Akijanava, kantrol za ŭzroŭniem radyjacyi ŭ praduktach charčavańnia ŭ Biełarusi «vielmi žorstki». Heta aznačaje, što «ŭ mahazinach pradukty čystyja, u tym liku i ŭ rajonach z pavyšanym uzroŭniem radyjacyi».
Pry hetym jon kanstatavaŭ najaŭnaść prablemy ŭ asabistych haspadarkach. «Radyjenuklidy mohuć traplać u arhanizm čałavieka praz aharodninu i sadavinu, jakija vyroščvajucca ŭ asabistych haspadarkach, a taksama padčas užyvańnia ŭ ježu jahad, hryboŭ, sabranych ŭ lesie, i miasa dzikich žyvioł», — skazaŭ jon. Akijanaŭ adznačyŭ, što heta nie masavaja źjava, ale pra takuju niebiaśpieku zabyvać nielha.
Kamientary