Časam z korpusu straŭ biełaruskaj kulinaryi vypadajuć prosta-taki znakavyja stravy. Ci nia samy krasamoŭny prykład — łazanki.
Hetaja mučnaja strava viadomaja etnohrafam dosyć daŭno, navat va ŭsie encyklapedyi trapiła (škada, što adkaznyja za nacyjanalnuju kulinaryju ich niaŭvažliva čytajuć). Jak robiać abo niadaŭna rabili łazanki ŭ biełaruskaj vioscy? Kruta zamiašanaje ciesta z pšaničnaj, žytniaj abo hreckaj muki tonka raskačvali, rezali na kavałki (kvadraty, trochkutniki), varyli, adcedžvali, zalivali sałam, alejem z cybulaj ci śmiatanaj, u post pasypali ciortym makam, toŭčanym siemiem, raźmiatymi jahadami.
U bolš daskanałych varyjantach advaranyja łazanki tušyli ŭ piačnym duchu sa śmiatanaj abo zapiakali ź miasam, kapustaj i inš.; časam smažyli. Strava šyroka viadomaja ŭ Brasłaŭskim, Miadzielskim, Vaŭkavyskim rajonach, častkova na Mahiloŭščynie, centralnym i ŭschodnim Paleśsi — zrešty, heta tolki miescy, dzie łazanki zafiksavali etnahrafičnyja ekspedycyi, z čaho zusim nie vynikaje, što ich nia viedali ŭ inšych rehijonach Biełarusi.
U niekatorych rajonach zachodniaj i centralnaj častki krainy, na Mahiloŭščynie łazanki piakli z pšaničnaj muki («prasnakom») u formie «kantovych» kavałačkaŭ (ich nazyvali łamancami). Jeli ź ciortym makam, siemiem, zvyčajna na posnuju kućciu. Łazanki ŭžyvajucca jak dadatak da supoŭ (naprykład, hrybnych) abo dla pryhatavańnia svojeasablivych zapiakanak.
Ale pra łazanki možna daviedacca značna bolš. Naprykład, kali padhledzieć praz ščylinu ŭ našym zachodnim płocie, dyk zaŭvažym, što ŭ palakaŭ taksama jość łazanki, pryčym nia tolki ŭ etnahrafičnych encyklapedyjach, ale i ŭ kulinarnych knihach, i bolš za toje — u siamiejnych dy restarannych meniu! A historykam materyjalnaj kultury, aproč taho, viadoma jašče, što łazanki (ci polskija, ci biełaruskija) — heta adaptacyja słavutaj lazańji, adnoj z najbolš papularnych straŭ italjanskaj kuchni. Užo haračej?
Poŭny varyjant čytajcie ŭ papiarovaj i pdf-versii hazety "Naša Niva"
Aleś Bieły
Kamientary