Грамадства33

«Разумныя людзі ў такіх момантах не пярэчаць». Як былым асуджаным чытаюць лекцыі ў міліцыі

Пасля вызвалення былыя зняволеныя павінны прыкладна раз на тыдзень хадзіць у РУУС. Акрамя таго, што трэба «адзначыцца», іх могуць прыцягнуць да лекцый, якія праводзяць запрошаныя спецыялісты ці самі міліцыянеры. «Медыязона» запыталася ў былых палітвязняў, як праходзяць такія мерапрыемствы і пра што на іх расказваюць.

Ілюстрацыя: Никола Нидвора / Медыязона

«Чырвоная зала» і дошка гонару ў Пружанах

Асуджаны на 1 год і 7 месяцаў блогер Алег Кулеша вызваліўся з калоніі ў верасні 2022 года. Пасля яму загадалі штотыдзень хадзіць на адзнакі ў мясцовы Пружанскі РУУС.

Кожную нядзелю апоўдні былыя асуджаныя павінны былі прыходзіць у міліцыю на лекцыі. У «чырвонай зале» РУУС збіраліся каля 20-30 чалавек. Заля змяшчала да 100 чалавек і нагадвала былому палітвязню савецкія часы.

«Навокал іх твары на фота. Як ленінскі куток. Была палітінфармацыйная сцяна з лозунгамі прапагандысцкімі, там была іх дошка гонару. «Мы за процветающую Беларусь», «Мы единый народ». Усё па-руску, у такім савецкім стылі».

Перад крэсламі стаяў экран, на якім паказвалі фільмы, за ім — сцэна з дзяржаўным гербам, сцягам і колбай з аргшкла, у якой ляжала Канстытуцыя. Слухачы прасілі міліцыянераў пачытаць, што там напісана, і пазней Канстытуцыю з залі прыбралі.

На большасці лекцый былыя зняволеныя глядзелі фільмы. Напрыклад, пра асуджаных да смяротнага пакарання, пра ўмовы ўтрымання ў казахстанскіх турмах і пакаранне за распаўсюд наркотыкаў.

«У Пружанах прапагандысцкіх ролікаў было не вельмі шмат. У РАУСа ёсць свая падборка гэтых фільмаў, — сцвярджае Кулеша. — І ім з Мінска спускаюць тое, што яны абавязкова павінны паказаць. Яны са свайго камп’ютара выводзілі іх на экран — там усе напісана: адкуль што, тэчкі ўсе падпісаныя».

Было і так, што міліцыянеры самі расказвалі нешта былым асуджаным. Тады, кажа былы палітвязень, супрацоўнікі стаялі за трыбунай і чыталі тэкст з паперкі.

«Яны вельмі шмат хваляцца працай сваёй сістэмы. Напрыклад, як у Віцебску ці Гомелі раскрылі нейкае злачынства. Людзі, у каго 328 [наркотыкі] ці 139 [забойства] артыкул, задаюць пытанні па сваіх праблемах — адказу ніхто не дае. Тупа выконваюць сваю працу і ўвесь час у вушы табе заліваюць і заліваюць. Усе, хто туды ходзіць [слухаць], разумеюць, што ім трэба прымусова гэта перацярпець».

Незадаволенасць і чэргі ў Мінску

«Ты прыходзіш да прызначанага часу, а перад табой ужо чарга з прыкладна 20 чалавек. Выходзіць супрацоўнік [крымінальна-выканаўчай] інспекцыі і кажа, што мы ўсе ідзём на лекцыю. Вы ідзяце, слухаеце. А пасля яшчэ гадзіну стаіце ў чарзе на адзнаку».

24-гадовая Вераніка вызвалілася з калоніі ў лістападзе 2022 года. Як і Алегу Кулешы, ёй давялося рэгулярна наведваць РУУС. У Мінску, дзе жыла дзяўчына, лекцыі для людзей, якія стаяць на прафілактычным уліку ці ў якіх ёсць прэвентыўны нагляд, праводзіліся радзей.

Часам пра іх нават не папярэджвалі: напрыклад, калі былыя асуджаныя стаялі ў чарзе на адзнаку, ім знянацку пачыналі распавядаць, як пасля зняволення лепш рэсацыялізавацца ў грамадстве.

«Але гэта было максімальна сумна. Таму што супрацоўніца запрошанай сацыяльнай арганізацыі расказвае адно, а рэальнасць зусім іншая. У рэальнасці нічога з яе слоў не працуе».

Лекцыі праводзілі ў кабінеце, падобным да вучэбнага, з вялікімі драўлянымі сталамі і крэсламі.

Першы раз Вераніка слухала пра «шкоду алкаголя, курэння або наркотыкаў» — тэкст міліцыянер чытаў з паперкі. Іншым разам прыйшла супрацоўніца сацыяльнай арганізацыі, якая займаецца нібыта адаптацыяй былых зняволеных.

У міліцэйскім участку, куды Вераніка хадзіла адзначацца, яна сустракала былых асуджаных, якія знаходзіцца пад прэвентыўным наглядам.

«Як правіла, гэта дарослыя мужчыны, якія шмат пасядзелі ў турме па цяжкіх артыкулах. І вось іх ужо пяты год не бяруць на працу, яны ходзяць з гэтым наглядам і слухаюць, як нейкая арганізацыя дапамагае ім уладкаваць жыццё. Атмасфера незадаволенасці. Адзін з іх зрабіў заўвагу ёй [запытанай супрацоўніцы], што такія парады лепш даваць тым, хто яшчэ збіраецца выйсці на волю ці паўгода як выйшаў. Яму сказалі адзначыцца апошнім — гэта значыць чакаць прыкладна паўтары гадзіны пасля лекцыі».

Дзень для адзнакі Вераніка абірала сама — субота ці працоўны. З часам яна зразумела, што дадатковыя мерапрыемствы праходзяць па выходных, і таму, пакуль не ўладкавалася на працу, хадзіла па буднях.

Перад візітам у РУУС дзяўчына апранала адзенне, у якім «было б зручна сесці на суткі». Акрамя таго, яна збірала з сабой мінімальны набор рэчаў, тэлефон пакідала дома і рыхтавалася маральна.

«У чарзе кантынгент не той, з якім звычайна маеш зносіны. 90% — мужчыны з наглядам, з цяжкімі артыкуламі, частка з іх прыходзіла п'янымі трошкі. А так нельга — аднаго з іх так затрымалі. Цябе разглядаюць, таму што ты вылучаешся з натоўпу, у нас не было «палітычных» практычна. Неяк раз я стаяла і адзін хлопец пачаў усім расказваць, што я за мітынгі. І пачалося абмеркаванне. Пастаянна дыскамфортна сябе адчуваеш».

Публічнае прыніжэнне і «дармаедства» ў Брэсце

Пасля вызвалення з калоніі блогер Сяргей Пятрухін таксама быў абавязаны хадзіць на адзнакі ў РУУС. Некаторых былых зняволеных, паводле яго слоў, маглі паклікаць на лекцыі і з працы. Самога Пятрухіна пасля працаўладкавання «не чапалі».

«Ты прыходзіш на адзнаку і табе даюць паперку, што ў пятніцу а 10-й раніцы трэба быць [на лекцыі]. Калі не прыходзіш, то на падвал [маецца на ўвазе затрыманне]. Усе прыходзілі».

Паводле слоў Пятрухіна, на адным з такіх мерапрыемстваў супрацоўнікі адміністрацыі Ленінскага раёна Брэста пачалі «прыніжаць на вачах ва ўсіх» 25-гадовую дзяўчыну: за тое, што яна выпіла алкаголь падчас хатняй хіміі. Яе прымусілі ўсім «даць клятву», што гэта быў яе апошні раз: «Брыдкае відовішча. Чалавека бузуюць публічна», — кажа Пятрухін.

Іншым разам супрацоўнікі міліцыі, пра якіх блогер яшчэ да затрымання здымаў сюжэты, папрасілі яго выйсці з лекцыі. Яны планавалі расказаць слухачам пра тое, «як быць законапаслухмяным грамадзянінам».

«Сяргей Сяргеевіч, можаце ісці». Яны проста не маглі на мяне глядзець. Я не стаў настойваць і пайшоў».

Па словах Пятрухіна, на лекцыі часам прыходзілі і супрацоўнікі гарвыканкама. Яны расказвалі, як уладкавацца на працу і якая існуе дапамога для тых, хто вызваліўся з месцаў пазбаўлення волі. Ён дадае, што атрымаць такую дапамогу было складана, бо існавала шмат перашкод.

«Ты проста не будзеш гэтага рабіць. Я б такога не рабіў, не прыніжаўся б. Там узяць даведку, тут узяць даведку, укласціся ў нейкія тэрміны. І для іншых людзей, нават «не палітычных», гэта складаная працэдура».

Адна з лектарак казала былым асуджаным, што «хутка дармаедства будзе пераследавацца па крымінальным кодэксе», кажа блогер. «Яна на ўсіх наязджала, хто не працуе».

Актавая зала, дзе праходзілі лекцыі, запаўнялася амаль цалкам — прысутнічалі каля 30 чалавек. Большасць старалася не спрачацца з міліцыянерамі і тымі, хто прыходзіў праводзіць лекцыі.

«Разумныя людзі ў такіх момантах не пярэчаць. Усё гэта робіцца фармальна».

Каментары3

  • Acab
    13.06.2024
    Спадар Пятрухін распавядае, як дзесяць гадоў таму ствараў канал, каб дапамагаць міліцыі. Нямоцна журыцца, што тады ня разумеў, а цяпер зразумеў.
    Цяпер спадар Пятрухін разумее і польскі бюджэтнік.
    А Акабчык дурненькі а ні розьніцы паміж бюджэтнікамі ўсіх краін ня бачыць, а ні ў прасьвятленьні дарослых памочнікаў міліцыі ня верыць.
    Во як
  • jou
    14.06.2024
    Ну што за дурасьць вы вярзеце пра паходы на лекцыі ў час працы. Калі ты на хіміі - то так, калі вызваліўся і на так званым прафіляктычным уліку - ня маюць права. У законе так напісана - лекцыі толькі не ў працоўны час. Таму я ім адразу напісала ліст, каб у працоўны час мяне больш не чапалі з цытатай з іхняга закону. Я ўсім нашым, у каго лекцыя прыпадала на працоўны час, гаварыла - пішыце скаргу, але ж яны баяліся.
  • Зося
    14.06.2024
    jou, Добра, што не я адна такая. Нават у час адбыцця "хатняй хіміі" пісала скаргі. Пасля адбыцця - таксама. На парушэнне закону з іх боку. Не буду падрабязна, але скаргі мелі ўздзеянне. Астатнія "хімікі", каму прапаноўвала дапамогу - адказвалі і паслухмяна выконвалі ўказанні. Часам разумею, што лепш прамаўчаць, але ж калі занадта "выпендрываюцца", маўчаць не магу. І не буду

Што вядома пра грамадзяніна Германіі Рыка Крыгера, якому ў Беларусі прысудзілі расстрэл24

Што вядома пра грамадзяніна Германіі Рыка Крыгера, якому ў Беларусі прысудзілі расстрэл

Усе навіны →
Усе навіны

«Вада пранікла ўнутр, запоўніла салон мне па пояс, рукі трэсліся». Хто тая дзяўчына з запамінальнага фота мінскага патопу3

У Беларусі пачалася перадвыбарчая агітацыя за Лукашэнку ФОТАФАКТ30

Сусветныя цэны на каву б'юць рэкорды. Кошт вашага латэ пад пагрозай5

Ватыкан прызначыў лідскага ксяндза Андрэя Зноска біскупам. Роўна год таму яго затрымлівалі сілавікі

Стала вядома, у чым падазраюць Рамашэўскую, Дзікавіцкага і іншых топ-менеджараў «Белсата»19

У Італіі журналістку аштрафавалі за жарты пра рост прэм'ер-міністра Мелоні — гэта палічылі бодышэймінгам1

Як беларусам ездзіць праз мяжу на аўто, зарэгістраваных у ЕС, калі беларускія нумары акажуцца пад поўнай забаронай4

«Не хочуць разумець, што гэта вайна!» Лукашэнка выказаў прэтэнзіі пацярпелым ад буры25

Ціханоўская сустрэлася з прэзідэнтам Сербіі Вучычам3

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Што вядома пра грамадзяніна Германіі Рыка Крыгера, якому ў Беларусі прысудзілі расстрэл24

Што вядома пра грамадзяніна Германіі Рыка Крыгера, якому ў Беларусі прысудзілі расстрэл

Галоўнае
Усе навіны →