Куба даўно не жыла добра. Пры гэтым яе эканамічная мадэль і дэмаграфічнае падзенне моцна нагадвае лукашэнкаўскую. Ёй канец?

У другім велічынёй горадзе Кубы, Санцьяга, натоўпы людзей адкрыта слухаюць музыку кубінскіх эмігрантаў. Над вуліцамі гучаць галасы Глорыі Эстэфан і Вілі Чырына, які спявае: «Наш дзень хутка надыдзе».

Галоўным штуршком для такіх настрояў стала зрынанне венесуэльскага дыктатара Нікаласа Мадуры пры ўдзеле ЗША. Для краіны з насельніцтвам менш за 10 мільёнаў чалавек гэта азначае адгортванне новай старонкі, паколькі менавіта пастаўкі венесуэльскай нафты доўгі час былі тым адзіным фактарам, які дазваляў збалансаваць дзяржаўны бюджэт.

Падзенне рэжыму ў Каракасе можа запусціць працэс падзення кубінскай дыктатуры, піша WSJ.

У найбяднейшых гарадах людзі адкрыта разважаюць, ці зможа ўтрымацца камуністычны ўрад прэзідэнта Мігеля Дыяс-Канеля — пераемніка Фідэля і Рауля Кастра. Сітуацыя робіцца крытычнай, бо страта венесуэльскай падтрымкі можа пакінуць без заробкаў дзяржаўны апарат бяспекі.

Быт звычайных кубінцаў ператварыўся ў кашмар. Як расказаў журналісту 66‑гадовы Рэйнальд Флорэс, на другі дзень пасля падзення Мадуры ў ягонай кватэры ўжо пяты дзень запар не было вады. Разам з пастаяннымі адключэннямі святла, заняпадам медыцыны і горамі смецця на вуліцах гэта стала «новай нормай».

Павялічыць

Жыццё ўскладняюць спякота і хваробы, якія пераносяцца маскітамі. Нядаўна, паводле слоў мужчыны, у яго адначасова не было электрычнасці, вады і газу для прыгатавання ежы.

Крызіс выклікаў небывалую эміграцыю. Як піша WSJ, з 2020 года Кубу пакінулі больш за 2,7 мільёна чалавек — гэта каля чвэрці жыхароў, прычым выязджае пераважна актыўная моладзь. Па ацэнках дэмографа Хуана Карласа Альбізу-Кампаса, рэальнае насельніцтва вострава скарацілася да 8 мільёнаў. Узровень нараджальнасці яшчэ ніколі не быў настолькі нізкім.

Турызм, былая апора краіны, таксама ў заняпадзе. Даходы ў валюце скараціліся на 75%. Новы 42‑павярховы гатэль у Гаване коштам 200 мільёнаў даляраў амаль пустуе, а агульная загрузка гатэляў не дацягвае і да 30%. Мала хто хоча ехаць у краіну, дзе вуліцы заваленыя смеццем. Пры гэтым турысты з Расіі і Кітая найчасцей карыстаюцца пакетамі «ўсё ўключана», таму іх грошы амаль не трапляюць у рукі простых кубінцаў: турысты не заходзяць у рэстаранчыкі і не ездзяць на таксі.

Павялічыць

Як адзначае аналітык Уільям Леаграндэ, у адрозненне ад крызісу пасля распаду СССР, часу, вядомага як «асаблівы перыяд», калі эканамічны боль адчуваўся ва ўсім кубінскім грамадстве, цяжкасці ў гэтым крызісе непрапарцыйна моцна б'юць па тых кубінцах, у якіх няма сваякоў за мяжой, якія дасылаюць ім даляры. Такая сітуацыя выклікае рэальную сацыяльную напружанасць.

Як піша WSJ, кубінская дзяржава выжывала за кошт мільярдаў даляраў, якія плацяць у бюджэт кубінскія медыкі, што працуюць у Венесуэле ці Мексіцы, а таксама дзякуючы пастаўкам венесуэльскай нафты льготнымі цэнамі. Гэта была схема, аналагічная той, па якой Масква спансуе рэжым Аляксандра Лукашэнкі.

Паводле ацэнак эксперта Хорхе Р. Піньёна, Куба спажывае як мінімум 100 тысяч бараляў нафты на дзень. Венесуэла пастаўляла 35 тысяч. Уласная здабыча вострава (40 тысяч бараляў) — гэта цяжкая нафта з серай і металамі, якая літаральна дабівае зношанае абсталяванне мясцовых цеплаэлектрастанцый.

У Кубы няма грошай, каб купляць паліва на сусветным рынку, а надзеі на пастаўкі з Анголы ці Алжыра зніжанымі цэнамі пакуль застаюцца толькі тэарэтычнымі.

Піньён папярэджвае: без венесуэльскай нафты энергетычную інфраструктуру Кубы чакае поўны параліч ужо праз 30 дзён. Пры гэтым эксперт дапускае парадаксальны сцэнар: «Я не здзіўлюся, калі амерыканцы загадаюць Венесуэле працягваць пастаўкі нафты на Кубу, каб не пачаўся хаос».

Павялічыць

Як піша WSJ, пакуль кубінскае кіраўніцтва дзейнічае па старых схемах: зганяе людзей на мітынгі і абвяшчае жалобу па 32 афіцэрах, што загінулі ў Венесуэле. Аднак без святла і паліва (часам электрычнасць даюць толькі на 4 гадзіны ў суткі) краіна апынулася ў замкнёным коле, сапраўдным выхадам з якога можа стаць змена сістэмы.

• 17
• 0
• 1
• 1
• 1
• 2
• 0
• 0