Алесь Бяляцкі: Сітуацыя ў Беларусі цяпер самая трагічная і крытычная
Нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі канстатуе: Беларусь перажывае самы змрочны перыяд сваёй найноўшай гісторыі — «самы трагічны час пасля Сталіна».
Праз тры месяцы пасля вызвалення Бяляцкі падчас сустрэчы ў Празе паставіў горкі дыягназ сучаснаму стану Беларусі, піша чэшскае выданне «Aktualne».
«Я быў высланы тры месяцы таму, гэта было супраць маёй волі. Аднойчы мяне разбудзілі а чацвёртай гадзіне раніцы. Мне завязалі вочы, надзелі кайданкі, і мы паехалі праз тэрыторыю на захад да польскай мяжы, дзе мяне, па сутнасці, выкінулі», — кажа ён і заўважае, што з-за гвалтоўнага і прымусовага выправаджвання Міжнародны крымінальны суд таксама пачаў крымінальны пераслед рэжыму Лукашэнкі.
«Многія людзі, якія захавалі сумленне, ведалі, што мы павінны настойваць на сваіх маральных каштоўнасцях. У Беларусі, на жаль, за апошнія 30 гадоў паступова сфармавалася вельмі жорсткая дыктатура. У 2020 годзе ў краіне прайшлі масавыя пратэсты, мэтай якіх была адстаўка Лукашэнкі і правядзенне справядлівых выбараў. Рэакцыяй рэжыму сталі масавыя допыты і рэпрэсіі», — згадвае Бяляцкі, які ў 2022 годзе стаў адным з трох лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі міру.
Канец праваабарончых арганізацый і журналістаў
Тысячы людзей пасля рэпрэсій апынуліся ў турмах, а ўсе праваабарончыя арганізацыі і незалежныя журналісты трапілі пад забарону. Яны былі вымушаныя спыніць сваю дзейнасць або пакінуць краіну; цяпер у Беларусі яны ўжо не могуць працаваць легальна, апісвае праваабаронца пужаючую сітуацыю ў краіне.
«У межах беларускага грамадства немагчыма дзейнічаць легальна, і рэпрэсіі, якія пачаліся ў 2021 годзе, усё яшчэ працягваюцца. Паводле нашага ўліку і звестак праваабаронцаў, у беларускіх турмах знаходзіцца не менш за 1 150 палітвязняў. Пастаянна ідуць новыя палітычныя працэсы, затрыманні і зняволенні, пры гэтым колькасць палітвязняў не змяншаецца», — папярэджвае ён.
У лютым гэтага года кампанія пераследу засяродзілася на культурніцкай супольнасці. Беларускі ПЭН-цэнтр быў абвешчаны экстрэмісцкай арганізацыяй, што азначае, што ўсе пісьменнікі і пісьменніцы, якія з'яўляюцца яго сябрамі, аўтаматычна лічацца ўдзельнікамі экстрэмісцкай групоўкі. Сярод сяброў арганізацыі ёсць і лаўрэатка яшчэ адной Нобелеўскай прэміі — па літаратуры — Святлана Алексіевіч.
У турму патрапілі некалькі заснавальнікаў незалежных выдавецтваў, якія выдавалі літаратуру на беларускай мове. Пераслед закрануў таксама перакладчыкаў і настаўнікаў, якія выкладаюць па-беларуску.
Паводле яго слоў, працягваецца таксама дэстабілізацыя краін-членаў ЕС, якія мяжуюць з Беларуссю, праз кіраваную нелегальную міграцыю, калі дзяржаўны апарат перапраўляе мігрантаў да межаў з Літвой, Польшчай і Латвіяй. Часткай гэтых правакацый з'яўляецца і масавы запуск шароў у бок польскай і літоўскай межаў, а таксама размяшчэнне расійскіх ракет і ядзернай зброі на беларускай тэрыторыі.
«Сітуацыя ў Беларусі цяпер самая трагічная і крытычная ў яе сучаснай гісторыі, верагодна, з часоў смерці Сталіна. Сотні тысяч беларусаў і беларусак з іншым меркаваннем мусілі пакінуць краіну», — кажа Бяляцкі.
Цяпер чытаюць
Расіянін месяц лётаў па Беларусі на машыне так, што атрымаў больш за 20 штрафаў на круглую суму7
Расіянін месяц лётаў па Беларусі на машыне так, што атрымаў больш за 20 штрафаў на круглую суму
Магілёў, Віцебск і Гомель удалося далучыць да БССР толькі таму, што Масква такім чынам хацела спакусіць Заходнюю Беларусь — апублікаваныя дакументы6868
Каментары