Клізма з кока-колы дапамагла там, дзе не спрацавалі слабільныя. Як гэта магчыма?
Медыкі ўсё часцей паведамляюць пра незвычайныя спосабы барацьбы з цяжкімі запорамі. У некаторых выпадках звычайная кока-кола дапамагае пазбегнуць нават хірургічнага ўмяшання. Як яна дзейнічае і наколькі бяспечны такі метад?

Як піша Le Monde, 82‑гадовая жыхарка Фларыды трапіла ў бальніцу з болем у жываце, млоснасцю і ванітамі, якія працягваліся два дні. Жанчына пакутавала ад хранічнага запору і дэменцыі, амаль не рухалася і не магла самастойна сябе абслугоўваць.
Камп'ютарная тамаграфія выявіла ў ніжняй частцы тоўстай кішкі і прамой кішцы вялізны калавы камень памерам 12,2 на 10,5 сантыметра.
Такія ўтварэнні называюць фекаломамі. Гэта шчыльныя масы зацвярдзелых, абязводжаных калавых рэчываў, якія не могуць выйсці натуральным шляхам. Яны асабліва часта ўтвараюцца ў пажылых людзей з хранічным запорам. Гэтаму спрыяюць маларухомасць, неўралагічныя захворванні і некаторыя лекі. Вялікія калавыя камяні могуць выклікаць непраходнасць кішэчніка і нават разрыў яго сценкі.
У пацыенткі камень знаходзіўся занадта высока, каб яго можна было выдаліць уручную. Дактары прызначылі слабільныя прэпараты, у тым ліку сродак на аснове сены, парафінавы алей і поліэтыленгліколь, а таксама зрабілі клізму з фасфатам натрыю.
Але лячэнне не дапамагло. На пяты дзень шпіталізацыі паўторная тамаграфія паказала, што камень практычна не зменшыўся. Да 13‑га дня паляпшэння так і не наступіла, і дактары вырашылі паспрабаваць незвычайны метад — клізму з кока-колы.
Жанчыне праз прамую кішку ўвялі літр напою, пакінулі яго ў кішэчніку на гадзіну, а затым далі вадкасці выйсці. Пацыентка добра перанесла працэдуру. Ужо на наступны дзень боль і ваніты зніклі, а тамаграфія паказала, што аб'ём калавага каменя зменшыўся ўдвая. Праўда, уздуцце жывата яшчэ захоўвалася.
Праз тры дні працэдуру паўтарылі, зноў выкарыстаўшы літр кока-колы. Пасля гэтага зніклі і астатнія сімптомы. На наступны дзень жанчыну выпісалі, прызначыўшы слабільныя прэпараты для прафілактыкі запору. Хірургічнага ўмяшання ўдалося пазбегнуць.
Гэты выпадак амерыканскія хірургі з Маямі апісалі ў навуковым часопісе Cureus.
Чаму кока-кола можа дапамагаць?
Ідэя выкарыстоўваць газіроўку для разбурэння шчыльных утварэнняў у стрававальным тракце з'явілася не на пустым месцы. Ужо каля дваццаці гадоў медыкі ўжываюць кока-колу для разбурэння так званых фітабезаараў — шчыльных камякоў раслінных валокнаў, лупін і насення, якія часам утвараюцца ў страўніку.
Агляд 46 выпадкаў паказаў, што лячэнне з выкарыстаннем кока-колы было паспяховым у 91,3% выпадкаў. Праўда, сам напой дапамагаў прыблізна ў палове выпадкаў, а для астатніх спатрэбіліся дадатковыя эндаскапічныя працэдуры.
Навукоўцы мяркуюць, што эфект можа тлумачыцца спалучэннем некалькіх уласцівасцяў кока-колы.
Па-першае, гэта вельмі кіслы напой — яго pH складае каля 2,5. Па-другое, гідракарбанат натрыю можа спрыяць разбурэнню рэчываў, якія змацоўваюць шчыльную масу. Нарэшце, бурбалкі вуглякіслага газу ствараюць механічнае ўздзеянне, якое дапамагае яе раздрабніць.
Паколькі ў калавых камянях таксама могуць утрымлівацца раслінныя валокны, даследчыкі дапусцілі, што кока-кола здольная дзейнічаць на іх падобным чынам. Аднак страўнік мае кіслае асяроддзе, а ў тоўстай кішцы яно блізкае да нейтральнага. Таму механізм дзеяння напою ў гэтых органах можа адрознівацца.
Тым не менш пра паспяховае выкарыстанне кока-колы для размякчэння і выдалення калавых камянёў паведамлялі таксама дактары з Іспаніі, Паўднёвай Карэі і Індыі.
Аднак метад дапамагае не заўсёды. Напрыклад, у 94‑гадовага мужчыны з хваробай Паркінсона кока-кола не змагла дастаткова размякчыць калавы камень, таму спатрэбіліся дадатковыя эндаскапічныя працэдуры.
А ў 72‑гадовай жанчыны з Індыі лячэнне дало толькі часовую палёгку. Праз тры месяцы ёй давялося рабіць тэрміновую аперацыю з-за разрыву сценкі кішэчніка. Пры гэтым у жанчыны былі сур'ёзныя парушэнні працы і будовы кішэчніка, якія кока-кола ліквідаваць не магла.
Чаму гэта пакуль не стандартнае лячэнне?
Нягледзячы на паспяховыя выпадкі, эфектыўнасць і бяспека такога метаду пакуль недастаткова вывучаныя. Усе апісаныя гісторыі — асобныя клінічныя назіранні, а не маштабныя даследаванні. Дактары яшчэ не ведаюць, якая колькасць кока-колы найбольш эфектыўная, як доўга яна павінна ўздзейнічаць на калавы камень і ці бяспечна паўтараць працэдуру. Не выключаныя і пабочныя эфекты, у тым ліку пашкоджанне слізістай абалонкі кішэчніка і парушэнне балансу электралітаў.
Таму клізмы з кока-колы ні ў якім разе нельга рабіць самастойна. Гэты метад застаецца эксперыментальным і можа прымяняцца толькі ў бальніцы, пад наглядам дактароў, калі звычайнае лячэнне не дапамагло.
Каментары