10 фільмаў пра Другую сусветную вайну, якія асвятляюць падзеі з розных бакоў
Другая сусветная вайна паказана на экране ў сотнях фільмаў — ад эпічных баявых стужак да драм ваеннапалонных і трагедый у канцлагерах.
Некаторыя фільмы паказваюць гэтую вайну не ў традыцыйным сэнсе, але надзвычай пранізліва перадаюць асабістыя гісторыі і погляд рэжысёраў на падзеі. У матэрыяле Vogue Ukraine распавядае пра 10 фільмаў пра Другую сусветную вайну, якія асвятляюць гісторыю з розных бакоў.
«Спіс Шындлера», 1993
Шэдэўр Стывена Спілберга «Спіс Шындлера» — адзін з найбольш кранальных ваенных фільмаў у гісторыі кіно. Гэтая стужка расказвае пра вельмі спецыфічную гісторыю Другой сусветнай вайны. Яна абыходзіць палі бітваў, замест гэтага апісвае барацьбу аднаго чалавека за выратаванне польскіх яўрэяў ад канцлагераў.

Ліям Нісан грае Оскара Шындлера, уладальніка фабрыкі, які подкупамі ўгаворвае нацысцкіх лідараў не адпраўляць сваіх работнікаў у лагеры смерці і такім чынам ратуе больш за 1100 жыццяў.
«Англійскі пацыент», 1996
Ваенны час рэдка паказваюць так атмасферна, як у драме Энтані Мінгелы. У гэтым экранізаваным паводле рамана Майкла Андатжэ любоўным эпасе Рэйф Файнс грае невядомага «англійскага пацыента», абгарэлага да непазнавальнасці чалавека, які расказвае сваю гісторыю маладой медсястры.
Фільм атрымаў станоўчыя водгукі як ад гледачоў, так і ад крытыкаў, — быў намінаваны 12 разоў на 69‑й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» і атрымаў дзевяць узнагарод.
«Выратаваць радавога Раяна», 1998

Яшчэ адна ваенная драма Стывена Спілберга. Гэты сапраўды эпічны фільм расказвае гісторыю капітана Джона Мілера, які падчас Нармандскай аперацыі з атрадам з васьмі чалавек павінен быў адправіцца ў тыл ворага на пошукі радавога Джэймса Раяна.
Паводле некаторых даных, карціна заснаваная на рэальных падзеях, што адбыліся з братамі Ніланд пасля ўвядзення ў арміі ЗША палітыкі апошняга выжылага, якая прадугледжвала службу членаў адной сям’і ў розных вайсковых падраздзяленнях і, у прыватнасці, адкліканне з фронту ў выпадку гібелі іншых родных.
Эпічнасці фільму, акрамя відовішчных спецэфектаў і дэкарацый, дадае падрыхтоўка і постпрадакшн. Усе галоўныя акцёры абавязкова праходзілі армейскія трэніроўкі на працягу некалькіх дзён.
Вялікая колькасць фізічных нагрузак пазбавіла патрэбы выкарыстоўваць спецыяльны грым, бо акцёры і так мелі знясілены выгляд.
Падчас здымкаў Спілберг паказваў зняты матэрыял ветэранам высадкі ў Нармандыі, каб дамагчыся найбольш дакладнага адлюстравання падзей. У многім менавіта іх кансультацыі дапамаглі фільму стаць вельмі праўдападобным нават у дэталях. Напрыклад, аглушаная выбухамі рыба, выкінутая на пляж «Амаха», — падказка ўдзельнікаў дэсанту.
«Піяніст», 2002
Заснаваны на ўспамінах Уладзіслава Шпільмана, які перажыў Халакост у Варшаве, гэты фільм паказвае стан польскіх яўрэяў, калі нацысты ўварваліся ў іх краіну.

Гісторыі Халакосту заўсёды жудасныя, і «Піяніст» — адзін з тых фільмаў, якім удалося ўлавіць і перадаць атмасферу гэтых трагічных падзей. Эдрыен Броўдзі, які сыграў Шпільмана, у сваёй ролі выглядае надзвычай праўдападобна, шчыра і самааддана. Пацвярджэнне таму — прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю.
«Бясслаўныя вырадкі», 2009
З фільмам «Бясслаўныя вырадкі» Квенцін Таранціна замахнуўся на недатыкальную гісторыю і інтэрпрэтаваў падзеі Другой сусветнай так, як ніхто б не змог, прадставіўшы сваё бачанне таго, як павінна была б скончыцца вайна. У цэнтры сюжэту — група яўрэйскіх амерыканскіх салдат, якія павінны забіць нацысцкіх лідараў.

«Бясслаўныя вырадкі» — яскравае адлюстраванне акупаванай нацыстамі Францыі, якая служыць ідэальным палатном для графічнага гвалту Таранціна. Акрамя ўсяго іншага, фільм запомніцца выдатнай гульнёй аўстра-нямецкага акцёра Крыстафа Вальца ў ролі нацысцкага афіцэра СС і абсалютнай неардынарнасцю персанажа Брэда Піта — лейтэнанта Альда Рэйна.
«Лютасць», 2014
Гэта драма часоў Другой сусветнай вайны апавядае пра групу з пяці танкістаў, якія задзейнічаныя ў небяспечнай аперацыі — місіі па зрыве нацысцкага наступу. Дэвід Эер — рэжысёр, апантаны як крайнім гвалтам, так і сувязямі братэрства, і яго «Лютасць» уяўляе сабой наймагутнейшы сінтэз гэтых дзвюх страсцей.
Галоўныя акцёры фільма — Брэд Піт, Логан Лерман, Майкл Пенья, Джон Бернтал і Шая Лабаф — без намаганняў узнаўляюць агульную гісторыю, у той час як гвалт ва ўсіх колерах дэманструе шок і трапятанне вайны.
Пахмурнае і жорсткае адлюстраванне баёў (і клаўстрафобная інтэнсіўнасць знаходжання ўнутры танка падчас іх) зрабілі «Лютасць» абсалютна ўнікальным фільмам пра вайну на момант яго выхаду.
«Няскораны», 2014
Фільм «Няскораны» не адбыўся б без героя, які перажыў выпрабаванні, што выпалі яму падчас Другой сусветнай вайны.

Цэнтрам сваёй другой рэжысёрскай працы Анджэліна Джолі зрабіла гісторыю Луі Замперыні — алімпійскага чэмпіёна, які падчас вайны стаў камандзірам бамбардзіроўшчыка і пацярпеў катастрофу ў Ціхім акіяне, трапіў у палон да японцаў і цудам выжыў.
Дэвізам фільма стала фраза «Калі вытрымаеш — ты пераможаш» — праўдзівыя словы для ўсяго свету, якія ніколі не губляюць сваёй актуальнасці.
«З меркаванняў сумлення», 2016
Біяграфічная ваенная драма, якую зняў Мэл Гібсан, заснаваная на дакументальным фільме 2004 года The Conscientious Objector.

У цэнтры сюжэту фільма гісторыя ваеннага медыка Дэсманда Доса, хрысціяніна-адвентыста сёмага дня, які адмовіўся насіць або выкарыстоўваць зброю любога віду. Дос стаў першым «адмоўшчыкам ад ваеннай службы па меркаваннях сумлення», якога адзначылі Медалём Пашаны за службу падчас бітвы за Акінаву.
Унікальная і кранальная гісторыя пра адвагу і мараль, якая, безумоўна, заслугоўвае ўвагі.
«Дзюнкерк», 2017
Адна з самых відовішчных карцін Крыстафера Нолана — «Дзюнкерк» — гэта праца безкампраміснай сур’ёзнасці, якая разгортваецца вельмі імкліва, уздымае складаныя пытанні і выклікае мурашкі па целе на працягу ўсяго фільма.
Аповед Нолана пра эвакуацыю з Дзюнкерка — уражальная стужка, якая адразу пасля выхаду ўвайшла ў пантэон вялікіх ваенных фільмаў.
«Трусік Джоджа», 2019

Адной з самых незвычайных карцін у спісе стала «Трусік Джоджа» Тайка Вайціці — сатырычная гісторыя, якая паказвае ваенны час вачыма 10‑гадовага хлопчыка Ёханэса (ён жа Джоджа).
Ёханэс — член «Гітлерюгенда», які даведваецца, што яго маці (Скарлет Ёхансан) хавае дома яўрэйскую дзяўчынку (Тамасін Макензі). Джоджа ставіць пад сумнеў свае перакананні, спрачаючыся з уяўным сябрам, хімернай версіяй Адольфа Гітлера.
Гэты фільм вылучаецца камедыйнай пазіцыяй адносна палітыкі вайны, за якую яго многія раскрытыкавалі. Аднак ён варты ўвагі за маральныя каштоўнасці, якія вынесены на першы план.
Каментары
Чаму у асвятленні з "розных бакоў" няма ні воднага савецкага, польскага, венгерскага, ангельскага, французскага, нарвежскага ці італьянскага фільмаў?
Я не кажу нават пра густ. Якісьці падлетак з ціктоку складаў. Фільмы з Брэтам Пітам тут не пра Другую Сусьветную, а звычайныя баевікі, якія можна было зняць пра любы іншы час.
Дзе Канал Анджея Вайды? Дзе галандскі Black Book? Дзе легендарны эпас Теренса Маліка The Thin Red Line? Где японская класіка "Магіла Святлячкоў"? Дзе "Мюнхен"? Дзе The Darkest Hour з геніяльным Гарі Олдмэнам у ролі сэра Уінстана. Гэта стужка дае шмат больш зразумець пра вайну, чым візуальны шэдэўр Дюнкерк.
Дзе "Летят Журавли" и "Иди и Смотри" ? Дзе "Сотнікаў"?
Дзе, **** ****, хоць адно кіно пра аповесцях Васіля Быкава? Дзе "в Тумане" Лозніцы? Дзе апошнія адметныя стужкі "The zone of Interest" і "Нюрнберг"?
Дзе хоць бы адна нямецкая стужка? Das Boot ці Downfall?
Па вашай выбарке пра вайну "з розных бакоў" можна падумаць, што змагаліся ў Другой Сусьветнай толькі амерыканцы, а пакутвалі толькі габрэі...