Kultura22

Vyjšaŭ čarhovy numar «Haradzienskaha palimpsiesta»: šykoŭny zbornik pa historyi Horadni

Pabačyŭ śviet piaty tom histaryčnaha zbornika «Haradzienski palimpsiest». Jon maje nazvu «Ludzi daŭniaj Harodni XV–XX st.» Kniha pryśviečana vyvučeńniu minuŭščyny Hrodna jak fienomienu łakalnaj historyi.

Kožny tom «Haradzienskaha palimpsiesta» jość vynikam pracy štohadovaj mižnarodnaj navukovaj kanfierencyi, jakaja adbyvajecca ŭ listapadzie ŭ Harodni na Dni Hubierta, jakija arhanizoŭvaje i adznačaje hramadskaść horada.

Piataja kniha «Palimpsiesta» datyčyć pieravažna padziejaŭ sacyjalnaj historyi horada.
Teksty raździeła «Haradzienščyna i haradziency ŭ epochu Vialikaha Kniastva Litoŭskaha» redahavała historyk Natalla Śliž. Materyjały raździełu «Horad i jaho žychary ŭ XIX — XX stst." rychtavaŭ da druku Aleś Smalančuk.

    Miežy Haradzienskaha rehijonu ŭ druhoj pałovie CHIII — XIV st. atrymali aśviatleńnie ŭ artykule Aleha Lickieviča (Minsk). Z rolaj Harodni ŭ palityčnym žyćci VKŁ XIV — XV stst. znajomić čytača Jan Tenhoŭski (Biełastok). Viadomy biełaruski historyk Aleh Łatyšonak pastaviŭ pad sumnieŭ słohan «Hrodna — horad śviatoha Hubierta». Jahony refierat, pryśviečany kultu śviatoha Amieryka Vienhierskaha, stavić prablemu nazvy hierba «mahdeburhskaj» Harodni. Uładzimir Kananovič (Minsk) praanalizavaŭ mif pra pachodžańnie Haradzienskaha kniastva ŭ «Pruskaj chronicy» Simona Hrunaŭ pieršaj treci XVI st. Maryuš Savicki (Apole) acharaktaryzavaŭ instrukcyju Haradzienskaha pavieta svaim pasłam na siejm 1681 h. Anatol Citoŭ (Minsk) zasiarodziŭ uvahu na historyi haradzienskaha cecha złotnikaŭ, pačynajučy z XVI st. Natalla Śliž (Hrodna) raspaviadaje pra historyju rodu Vałovičaŭ na Haradzienščynie, a Źmicier Vićko sprabuje adkazać na pytańnie pra palityčnuju aryjentacyju pradstaŭnikoŭ rodu Katovičaŭ naprykancy XVIII st. Hanna Paŭłoŭskaja (Hrodna) analizuje zapisy pra śmierć u hrodzienskich klaštarnych chronikach XVII — XVIII stst.

    Druhi raździeł zbornika raspačynajecca artykułam Andreja Vaškieviča i Andreja Čarniakieviča, pryśviečanym historyi Zaniomanskaha pradmieścia horada. Aleś Radziuk (Hrodna) acharaktaryzavaŭ postaci haradžanaŭ, jakija ŭ pieršaj pałovie XIX st. znachodzilisia pad palicejskim nahladam. Taćciana Varonič (Minsk) zacikaviłasia kryminalnym śvietam horada druhoj pałovy XIX — pačatku XX st., zasiarodziŭšy svaju ŭvahu na rabaŭnictvie i karupcyi. Hienadź Siemiančuk (Hrodna) zrabiŭ ahlad kancepcyj uźniknieńnia Horodna/Hrodna ŭ kancy XIX — XXI st. i pasprabavaŭ pierahladzieć radavod haradzienskich kniazioŭ. Ina Sorkina i Ježy Mileŭski (Biełastok) acharaktaryzavali rolu žančyn u žyćci horada pačatku XX st. i mižvajennaha pieryjadu (1919–1939). Łarysa Michajlik (Hrodna) praanalizavała situacyju z adukacyjaj u horadzie ŭ «polski pieryjad» jaho historyi. Taćciana Kasataja źviarnuła ŭvahu na pradprymalnickuju dziejnaść uładalnikaŭ hrodzienskich kinateatraŭ u 1910–1930-ja hh. Valdemar Vałkanoŭski (Apole) raspavioŭ pra spartyŭnyja suviazi Hrodna i Vilni ŭ mižvajenny čas. Asobie biełaruskaha aśvietnika Mikałaja Marcinčyka (1901–1980), jakomu za svaju dziejnaść daviałosia siadzieć u polskich turmach i savieckich łahierach, pryśviečany artykuł Fiodara Ihnatoviča (Hrodna). Aleś Smalančuk (Hrodna), analizujučy praces transfarmacyi pamiaci/zabyćcia ŭ postsavieckim Hrodnie, zaŭvažyŭ źjaŭleńnie svajho rodu intehralnych «znakaŭ pamiaci».

    U piatym tomie «Haradzienskaha palimpsiestu» 416 staronak, kala sotni ilustracyj. Kniha vyjšła ŭ «Haradzienskaj Biblijatecy».

U Minsku kniha pradajecca «Akademknizie», Knižnym Sałonie, na novaj Upravie BNF. U Harodni prezientacyja zapłanavana na 23 lipienia.

Kamientary2

Ciapier čytajuć

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach19

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach

Usie naviny →
Usie naviny

Vizažystka z Homiela ŭ honar 9 maja zapisała śviatočny rolik — maksimalna vulharna rasfarbavała 13‑hadovuju dačku50

Takajeŭ i Mirzijojeŭ usio ž pryjeduć paciešyć Pucina2

Čynoŭniki pačali spaborničać pamieram «jabłynievych» butańjerak. Kačanava siarod lidaraŭ FOTAFAKT14

Materyjały sajta Kamunikat.org, jaki paciarpieŭ ad chakierskaj ataki, adnavili3

U biełaruskim čempijanacie futbalist zabiŭ hoł z vuhłavoha «suchim listom» VIDEA6

Biełaruskija chakiery atakavali sietku polskich miedycynskich łabaratoryj3

Šakira pradstaviła aficyjnuju pieśniu mundyjalu-2026

Sotni pasažyraŭ z ranicy čakali vylet ź Minska ŭ Antaliju — «Biełavija» kaža, što samalot złamaŭsia4

Mikoła Statkievič uskłaŭ kvietki na pachavańniach na Vajskovych mohiłkach Minska i patłumačyŭ, čamu heta robić tam i 8 maja25

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach19

«Ja bolš nie anarchist». Mikoła Dziadok — pra turmu, Boha i rasčaravańnie ŭ ideałohijach

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić