Hrodzienski kałhas daŭ časovaje žyllo pierasialencam z Rasii, a tyja admaŭlajucca vyjazdžać
Niaprostaja situacyja skłałasia ŭ SVK «Zarečny-Ahra»: dzieviać miesiacaŭ ciahniecca sudovaja ciažba pamiž administracyjaj i siamjoj pierasialencaŭ z Rasiei. Pieraškodaj staŭ katedž, ź jakoha siamja pavinna była vysielicca ŭ žniŭni minułaha hoda, ale da hetaha času nie śpiašajecca heta rabić. U kožnaha svaja praŭda.
Sud dy sprava


U SVK «Zarečny-Ahra» raspaviali pieradhistoryju. U 2014 hodzie rasiejcy — muž, žonka i dvoje dziaciej — źviarnulisia ŭ SVK z prośbaj ab pracaŭładkavańni. Staršynia pryniaŭ abaich na pracu: muža — elektrykam, žonku — dyśpietčaram. Vydzieliŭ žyllo — dvuchpakajovuju kvateru ŭ čatyrochkvaternym domie ŭ vioscy Biełyja Bałoty.
— Papiarednie my pakazvali kvateru našym novym rabotnikam. U pamiaškańniach byŭ zrobleny ramont: my zamianili mižpakajovyja dźviery, ustavili ŭvachodnyja mietaličnyja dźviery, pamianiali zvyčajnyja vokny na škłopakiety, rychtavalisia kleić špalery. Nijakich pretenzij z boku navasiołaŭ nie pastupała. Dla daškolnikaŭ i školnikaŭ ź vioski Biełyja Bałoty arhanizavany padvoz u Łojki. Prypynak raźmieščany prosta nasuprać doma. Žycharoŭ usio zadavalniała. Usich čatyroch prapisali ŭ kvatery, kab siamja mahła atrymać paśviedčańnie na prava žycharstva ŭ Respublicy Biełaruś, — adznačaje juryskonsult SVK Viktoryja Ramančuk.
Adnak na asieńnie-zimovy pieryjad 2014 hoda ŭ kvatery byŭ zapłanavany ramont aciaplalnaj sistemy. Uličvajučy hetuju akaličnaść, staršynia SVK Anatol Borka prapanavaŭ navasielcam časova pažyć u adnakvaternym domie ŭ Łojkach:
— Ja chacieŭ zrabić jak lepš. Kab siamja nie adčuvała nijakich niazručnaściaŭ, nie zdymała žyllo, nie marnavała hrošy. Usio-tki dvoje małaletnich dziaciej. Ale adrazu papiaredziŭ, što tolki na hod. Na taki termin i zaklučyli dahavor najmu žyłoha pamiaškańnia. Pra toje, što ja padaju hety dom na čas pracy, razmova nie išła. Tolki na adzin hod. Žychary byli zhodnyja.
Termin minaje 1 žniŭnia 2015 hoda. Da hetaha času hałava siamiejstva zvolniŭsia z SVK pa ŭłasnym žadańni, žonka syšła ŭ dekretny adpačynak. Za miesiac da zakančeńnia vyznačanaha terminu siamju apaviaścili (praściej kažučy, nahadali) ab tym, što jany pavinny vyzvalić pamiaškańnie. Ale kali pryjšoŭ čas, tyja naadrez admovilisia pierasialacca z katedža ŭ kvateru: u katedžy ŭžo byccam jak abžylisia. A ŭ vieraśni ŭ siamji naradziłasia treciaje dzicia.
— U metach abarony svaich parušanych pravoŭ nam pryjšłosia źviarnucca ŭ sud. Voś i sudzimsia da hetaha času. Sprava dajšła da Viarchoŭnaha suda, i była adpraŭlena na novy razhlad. Pačali pa druhim kole. Rajonny sud my vyjhrali, napieradzie — abłasny, — raspaviadaje Viktoryja Ramančuk.
Adnakvaternyja damy, abo, jak ich nazyvajuć žychary, katedžy (dom, jaki časova dali vyšejzhadanaj siamji, jakraz z razradu takich), SVK vyłučaje siemjam pry ŭmovie, kali aboje ŭ siamji, muž i žonka, pracujuć u haspadarcy. Pryčym na praciahu niekalkich hadoŭ. Siońnia ŭ SVK «Zarečny-Ahra» ŭ čarzie na palapšeńnie žyllovych umoŭ znachodzicca piać siemjaŭ. Svabodnaha žylla niama. U toj čas jak našy hieroi zajmajuć i kvateru (pa rehistracyi), i dom.
Svaja pazicyja
Što nam skaža druhi bok? «Pierśpiektyva» nakiravałasia ŭ hości da siamji, pahutaryła z haspadyniaj Nadziejaj Mikałajeŭnaj.
Jak vyśvietliłasia, u Biełarusi — u Homielskaj i Mahiloŭskaj abłaściach — u siamji pražyvajuć svajaki. Adnak, pa słovach Nadziei Mikałajeŭny, Hrodzienščyna ich pryvabiła bolš, tamu i vyrašyli tut uładkavacca. U Biełaruś, kaža, pryjechali dziela dziaciej, kab tyja zmahli atrymać dobruju adukacyju.
— Spačatku šukali pracu ŭ horadzie, abjeździli mnohija nasielenyja punkty, metanakiravana ŭ Łojki my nie jechali. Ale potym znajšli tut pracu. Tym bolš nam skazali: praca jość — žyllo budzie. Tamu i vyrašyli zastacca. Ale kvateru nam nie davali, prosta tam zarehistravali. Pieršapačatkova dali dom, — tłumačyć Nadzieja Mikałajeŭna.
— Vy choć kvateru bačyli, u jakoj zarehistravanyja? — cikaŭlusia.
— Tak. Zachodzili my tudy. Ale tam ścieny hołyja, padłohi tam niama. Tam niama ŭmovaŭ, kab žyć z tryma dziećmi. Tady ŭ nas jašče nie było treciaha dziciaci, ciapier užo naša siamja maje status šmatdzietnaj, — hučyć u adkaz.
Uźnikaje pytańnie: navošta tady zhadžalisia tam rehistravacca, kali ŭsio tak drenna?
— U nas inšaha vyjścia nie było. Dom paabiacali, ale ŭ im nas nie mahli zarehistravać, pakolki tam byli prapisanyja i inšyja žychary. Tamu nas zarehistravali ŭ kvatery. Ciapier chočuć tudy pierasialić. My nijakaj damovy nie atrymlivali. I navat nie viedali, kali z hetaha doma vypisalisia raniejšyja žychary. Voś tak i žyviom.
— Rašeńnie rajonnaha suda nie ŭ vašu karyść. A kali i abłasny vyniesie taki ž vierdykt?
— Budziem dalej pisać. Tamu što liču niespraviadliva, — tłumačyć svaju pazicyju haspadynia. — Damaŭlalisia pra dom, a ciapier, atrymlivajecca, nas na vulicu (kałhas nie vysialaje siamju na vulicu, a pierasialaje pa miesca rehistracyi. — zaŭvaha aŭt.). Dumaju, Viarchoŭny sud nie pavinien tak. Niapravilna heta ŭsio. Pakul ja pracuju ŭ SVK, chaču žyć u hetym domie. Ja nie chaču zvalniacca, nam tut padabajecca.
Pazicyja siamji, ułasna, zrazumiełaja. Pamiž dvuchpakajovaj kvateraj u nievialikaj viosačcy i dychtoŭnym katedžam z učastkam ziamli ŭ centralnaj siadzibie znak roŭnaści nie pastaviš. Tolki voś, jak kažuć sami pracaŭniki vioski, jakija nie adzin hod čakajuć čarhi na palapšeńnie žyllovych umoŭ, katedž jašče treba zasłužyć. I ŭsimi siłami imknucca da hetaha.
Ciapier čytajuć
Na poŭnačy Biełarusi isnavała vielizarnaje voziera — u 150 razoŭ bolšaje za Narač. Jano źnikła ŭ vyniku pryrodnaj katastrofy, ale ślady zaŭvažnyja i siońnia
Kamientary