Vice‑staršynia kamisii zamiežnych spravaŭ Jeŭraparłamienta Januš Anyškievič zajaviŭ, što ES spadziajecca na stanoŭčy vynik dyjałohu z aficyjnaj Biełaruśsiu. «Ale pakul ničoha nie mianiajecca».
Vice‑staršynia kamisii zamiežnych spraŭ Jeŭraparłamienta Januš Anyškievič zajaviŭ, što ES spadziajecca na stanoŭčy vynik dyjałohu z aficyjnaj Biełaruśsiu.
‑ Spadar Anyškievič, Vy pieršy prapanavali ŭ ES vieści aściarožny dyjałoh z aficyjnaj Biełaruśsiu. Tady byli pytańni, ci mahčyma budzie adnačasova vieści dyjałoh i z apazicyjaj i ź biełaruskimi ŭładami. Jak ličycie, jak prachodzić zaraz hety dyjałoh?
‑ My pačali dyjałoh ź Biełaruśsiu — adkazvajučy na niekatoryja žesty, jakija zrabiŭ Alaksandr Łukašenka. Naprykład: vyzvaleńnie palitviaźniaŭ, rehistracyja ruchu «Za Svabodu» Alaksandra Milinkieviča, mahčymaść druku dźviuch niezaležnych haziet u Biełarusi, a taksama dazvoł na raspaŭsiud hetych haziet, zasnavańnie Rady pry Administracyi prezidenta, u skład jakoj ŭvajšli i pradstaŭniki apazicyi.
My pačali dyjałoh z nadziejaj, što dalej taksama buduć źmieny, što ich budzie bolš.
Na žal, pakul ničoha nie mianiajecca.U suviazi z hetym pierad nami moža źjavicca pytańnie: što dalej? Pakinuć skasavańnie sankcyj — ci možna znoŭ viarnucca da ich? Maju nadzieju, što takoj patreby nie budzie. Ale my vielmi chacieli b, kab Biełaruś, biełaruskija ŭłady pakazali peŭnuju adkrytaść. Heta taksama daść mahčymaść dałučeńnia Biełarusi da prahramy «Uschodniaje partniorstva», što budzie karysnym dla biełaruskaha hramadstva.
‑ Jak Vy prakamientujecie sustreču Chaŭjera Sałany i Alaksandra Łukašenki?
‑ Razmova Sałany z Łukašenkam była tet‑a‑tet. U suviazi z hetym niama nijakich aficyjnych spravazdačaŭ. U mianie była mahčymaść razmaŭlać ź jahonymi aficyjnymi supracoŭnikami, jakija adkazali tolki toje, što razmova była cikavaja i kanstruktyŭnaja. To bok — razmova daje peŭnyja nadziei na budučyniu. Ale ci realizujucca hetyja nadziei — nieviadoma.
‑ Jakaja budzie reakcyja ES na pryznańnie ci niepryznańnie Biełaruśsiu niezaležnaści Abchazii i Paŭdniovaj Asiecii?
‑ I tak, toje što Biełaruś (nahledziačy na toje, što havaryŭ spadar Łukašenka pra razumieńnie rasiejskich prablemaŭ) nie pryznała pakul aficyjna ni Abchazii i Paŭdniovaj Asiecii, usprymajecca pazityŭna. Majem nadzieju, što taki raskład rečaŭ budzie padtrymany Biełaruśsiu i nadalej. Kali Biełaruś usio‑taki vyrašycca na pryznańnie, heta — biez sumnievu — adabjecca na pierśpiektyvach našaj dalejšaj supracy i na dyjałohu. A dyjałoh my b chacieli raźvivać. Užo chutka ŭ Jeŭraparłamiencie projduć roznyja sieminary na temu Biełarusi. Majem nadzieju, što ŭ ich voźmie ŭdzieł nie tolki pradstaŭniki ŭładaŭ, ale, napeŭna, buduć pradstaŭniki apazicyi. I — jak niefarmalny padychod — moža niejki dyjałoh pamiž apazicyjaj i ŭładaj tam zaviazacca. I, mahčyma, narešcie, daviadzie ŭ budučyni da niejkaha parazumieńnia pamiž apazicyjaj i ŭładami. Tak — jak heta było ŭ Polščy 20 hod tamu, u 1989 hodzie.
‑ Spadar Anyškievič, Vy ŭžo skončvajecie svoj termin u Jeŭraparłamiencie — u červieni novyja vybary — jak by Vy padsumavali svaju dziejnaść nakont biełaruskaha pytańnia?
‑ Što dzie i tyčycca adnosna Biełarusi ŭ Jeŭraparłamiencie, dyk heta toje, što Biełaruś urešcie zaŭvažyli i pryznali jak važnuju krainu ŭ Jeŭropie, krainu, pierad jakoj Jeŭrasajuz pavinien vypracavać svaju ŭłasnuju palityku. Tym bolš, što Biełaruś i Ukraina pastajanna zaraz prysutničajuć u našym palityčnym dyskursie. Niama zaraz nivodnaha vystupu Jeŭrapiejskaj Kamisii ci Savietu Jeŭropy adnosna zamiežnaj palityki, dzie b nie ŭzhadvalisia hetyja dźvie krainy.
A voś čaho nie ŭdałosia zrabić mnie, naprykład, kab biełarusam davali Šenhien‑vizy biaspłatna. Ja staraŭsia, ale biez vynikaŭ. Chacia maju nadzieju, što ŭdasca zakončyć pieramovy, kab hetyja vizy stali tańniej, čym zaraz. Jany nie buduć biaspłatnymii, ale ŭsio ž tańniej.
Na Vašuju dumku, čaho sapraŭdy choča biełaruski ŭrad?
‑ Dumaju, što biełaruski ŭrad chacieŭ by atrymać pryznańnie jeŭrapiejskich krainaŭ, niejkuju padtrymku, niejkuju ekanamičnuju dapamohu. Chacieŭ by pakazać Rasii, što Biełaruś nie zusim zaležyć ad jaje i maje roznyja mahčymaści, ale nie chacieŭ by zapłacić za heta nijakoj palityčnaj canoj. I heta prablema. Biełaruś vymušana ŭvachodzić na darohu demakratyi i vykonvać pravy čałavieka. A pakazać adzinkavyja žesty biez anijakich dalejšych ruchaŭ — hetaha niedastatkova.
Ciapier čytajuć
Chto taki Maćviej Bialaj, jakoha nibyta departavali ŭ Biełaruś? Raskazvajem historyju dziŭnaha aktyvista z padazronym minułym3
Kamientary