Chacieli pastavić baćku dobry pomnik. Zapłacili 6800 rubloŭ, ale tak i nie dačakalisia
Mužčyny nie stała ŭ sakaviku 2024 hoda. Prajšło 2,5 hoda, i tolki ciapier miesca apošniaha spačynu pačynaje nabyvać hodny vyhlad. Pieršaja sproba pastavić pomnik i dobraŭparadkavać mahiłu skončyłasia strataj 6800 rubloŭ, biehaninaj za vytvorcam pomnika i pierśpiektyvaj suda.
Advakat, da jakoha źviarnułasia žančyna, ličyć, što siamja vyjhraje spravu, a voś viarnuć hrošy naŭrad ci ŭdasca, piša Onliner.by.
«Hod słuchali pra «dva tydni» i ŭvachodzili ŭ stanovišča»
Baćka Nadziei pamior ad raku lohkich va ŭzroście 55 hadoŭ. Biez rodnaha čałavieka zastalisia pažyłaja maci, žonka, dvoje dziaciej i 6‑hadovaja ŭnučka. Nadzieja ŭspaminaje, jak siamja chacieła zrabić usio, kab vykazać pavahu niabožčyku — hałavie siamji — i zachavać pamiać pra jaho:
— Paśla śmierci taty na rachunku zastavałasia kala 2000 dalaraŭ. My vyrašyli zrabić dla baćki dobry pomnik i kompleks pad kluč. Źviarnulisia ŭ kampaniju, adzin z ofisaŭ jakoj znachodziŭsia ŭ Viciebsku. 20 śniežnia 2024 hoda kiraŭnik pravioŭ kansultacyju, my zrabili makiet kompleksu, dystancyjna ŭzhadnili makiet pomnika.
Unieśli papiaredniuju apłatu 6800 rubloŭ (72% ad koštu ŭsich rabot), padpisali damovu.
Termin vykanańnia rabot zakančvaŭsia 30 maja 2025 hoda, praciahvaje Nadzieja. Uvieś hety čas siamja była na suviazi z vytvorcam, razumiejučy, što zimoj raboty na mohiłkach pravodzić niemahčyma. Bieton na miescy pachavańnia, pavodle słoŭ dziaŭčyny, zalili ŭ červieni 2025 hoda.
— Paśla hetaha pačalisia adhavorki, pieranos terminaŭ rabot (u vusnaj formie). Bolšuju častku času telefanavali my jamu, a nie jon nam. Vytvorca vielmi pierakanaŭča nazyvaŭ abstaviny, z-za jakich nie atrymlivałasia vykanać raboty.
— My ludzi dobryja, usio razumieli i ŭvachodzili ŭ stanovišča. Na praciahu hoda čuli adno i toje ž — «dva tydni». Jon dasyłaŭ u miesiendžar kamplekt našaha kompleksu, a taksama stełu z fota jak dokaz taho, što ŭsio hatova i zastałosia tolki pastavić.
Kali zatrymka pieravysiła hod, u siamji Nadziei vyrašyli, što vytvorca prosta ciahnie čas, i źviarnulisia ŭ milicyju z zajavaj. U joj siłavikoŭ prasili paspryjać vykanańniu damovy.
— Chaciełasia vyrašyć pytańnie mirna, mała što mahło zdarycca ŭ čałavieka. Heta biznes. Ale milicyja praviała pravierku, i akazałasia, što my nie adzinyja takija paciarpiełyja, nas jak minimum piaciora. Milicyja vyśvietliła, što vytvorca nie źjaŭlajecca machlarom — u jaho byli namiery niešta zrabić, jon pačynaŭ raboty.
Tady ja źviarnułasia da jaho z prośbaj vyrašyć pytańnie mirna, prapanavała, kab jon addaŭ hatovy hranit i stełu. Ja była hatovaja zabrać vyrab i zapłacić inšym ludziam za ŭstanoŭku. Vytvorca byŭ zhodny, ale znoŭ i znoŭ adciahvaŭ čas, abiacajučy praz tydzień, praz try dni, a potym i zusim pierastaŭ vychodzić na suviaź.
Nadzieja źviarnułasia pa kansultacyju da advakata. Pavodle słoŭ žančyny, juryst miarkuje, što siamja vyjhraje spravu, ale naŭrad ci zmoža viarnuć hrošy, kali na rachunkach vytvorcy niama srodkaŭ. Potym jana nakiravała vytvorcu dasudovuju pretenziju i rychtuje pazoŭ u sud.
— Niemahčyma pieradać moj bol i kryŭdu — pryjazdžajem usioj siamjoj na mohiłki i ŭvieś hety čas hladzim na zalituju plitu. Vielmi składana pavieryć u śmierć taty, nie bačačy pomnika jamu. A na našym hory nažyvajucca, nachabna kormiać abiacańniami i navat nie sprabujuć dapamahčy.
Nadziei daviałosia źviarnucca da inšych vytvorcaŭ pomnikaŭ, jany ŭžo pakłali na mahile hranit. Dla praviadzieńnia rabot siamja była vymušanaja ŭziać rasterminoŭku.
— Firma pajšła nam nasustrač, navat była hatovaja sama pajechać u Minsk i zabrać hranit u hetaha čałavieka. Ciapier my ŭsio robim, viadoma, značna bolš biudžetna, bo ŭsie hrošy addali jamu. A my zvyčajnyja ludzi: ja — nastaŭnica, mama — vychavalnica.
«Kampanija bankrut, ale padać na bankructva niama hrošaj»
Onliner źviazaŭsia z vykanaŭcam, jaki zaklučaŭ damovu z Nadziejaj. Mužčyna adrazu zrazumieŭ, pra jakoha klijenta idzie havorka, padkreśliŭ, što pieršapačatkovy etap rabot usio ž vykanaŭ (zaliŭ padmurak i pastaviŭ łaŭku), i paviedamiŭ, što z hetaj nahody ŭžo davaŭ tłumačeńni ŭ milicyi.
— Kampanija nie pracuje bolš za dzieviać miesiacaŭ. Faktyčna jana bankrut. Ale padać na bankructva ja nie mahu pa prostaj pryčynie — niama hrošaj. Siońnia ja pracuju ŭ inšym miescy pa najmie, kab zarabić choć niejkija hrošy i nakiravać ich na vykanańnie niekalkich zakazaŭ, jakija zastalisia ŭ kampanii. Heta značyć, finansavaja situacyja składanaja, — adznačyŭ surazmoŭca.
Vytvorca pieraličyŭ usie prablemnyja pytańni — jak asabistyja, tak i tyja, što tyčacca kampanii. Pavodle jaho słoŭ, rachunki TAA aryštavanyja, abstalavańnie i technika raspradadzienyja praz orhany prymusovaha vykanańnia. Jość zapazyčanaść pierad biudžetam i kontrahientami.
— Hetaja kampanija vyciahnuła vielmi šmat hrošaj. Ja braŭ kredyty, układvaŭ u biznes. Ciapier usio zavisła ŭ orhanach prymusovaha vykanańnia, ja ŭsio heta vypłačvaju.
Sam mužčyna, pavodle jaho słoŭ, znachodzicca pad pilnaj uvahaj adździeła prymusovaha vykanańnia.
— U mianie ŭtrymlivajuć 70% zarobku. Na tyja 30%, jakija zastajucca, mnie treba ŭtrymlivać dvaich dziaciej. Za adnaho płaču alimienty, ciapier užo i na druhoha padali dakumienty. Ja straciŭ siamju, u mianie samoha nijakaj majomaści niama. Ciapier ja mahu tolki zarabić hrošy i pasprabavać vykupić hety kamień, fatahrafii jakoha ja dasyłaŭ zakazčycy. Pomnik faktyčna hatovy pad hety zakaz, ludzi, u jakich ja jaho zamoviŭ, kažuć: «Pryviazi nam hrošy — zabiraj kamień».
U nas jość papiaredniaja damoŭlenaść z zakazčycaj ab mirnym urehulavańni pytańnia. Ale dla hetaha mnie treba kala $2000. Miedaljon dla jaje ŭžo hatovy, lažyć u mianie ŭ haražy, jaki aranduje novaja kampanija. Mahu addać u luby momant.
«Naŭrad ci budzie ščaślivy finał»
Žurnalisty źviarnulisia pa kansultacyju da jurysta. Ekśpiert nie staŭ abnadziejvać čytačku, ale paraiŭ, jak u budučyni paźbiahać padobnych situacyj.
— Na žal, niesumlennyja pradprymalniki sustrakajucca ŭ tym liku i ŭ śfiery rytualnych pasłuh. Kankretna ŭ situacyi, u jakuju trapiła hierainia našaj historyi, naŭrad ci budzie ščaślivy finał, pakolki ŭ dačynieńni da hetaj firmy ŭžo zaviedziena 27 vykanaŭčych vytvorčaściaŭ. Taksama rehularna ŭźnikaje zapazyčanaść pierad biudžetam pa padatkach i zborach.
Usio heta śviedčyć pra toje, što pierśpiektyva spahnańnia hrašovych srodkaŭ z hetaha pradpryjemstva praktyčna nulavaja.
Kab nie trapić u takuju situacyju, nieabchodna staranna praviarać kontrahienta pierad tym, jak zaklučać damovu, tym bolš ź pieradapłataj. Pryhožaja šylda abo hučnaja nazva — nie pakazčyk nadziejnaści firmy. Značna bolšuju rolu adyhryvaje termin dziaržaŭnaj rehistracyi: čym daŭžej pracuje firma, tym vyšejšaja vierahodnaść, što ŭziatyja na siabie abaviazacielstvy buduć vykananyja.
Kamientary